Cái ấn gỗ trong tay áo trái lạnh như hòn sỏi suối, và Piên miết ngón cái lên mặt ấn cho tay đỡ cóng. Bà đội Giáp hạ cây quạt gấp xuống, nan quạt sập lại. Mười một giọng cất lên cùng lúc.

Mũi chân Piên chạm một mép lưới khô mệ Vén phơi trên đá.

Piên mở miệng. Cô không hát lời Giám.

Cô hát giai điệu Then của mẹ, chậm, lượn, bỏ hết lời. Trong đó cô chở hai tiếng ngân của mệ Vén: tiếng đầu đi ngang, tiếng sau rơi xuống.

Bà đội Giáp quay phắt lại. Đầu quạt chỉ thẳng vào mặt cô.

"Cô Piên."

Piên hát tiếp. Chị đứng bên phải cô nghiêng đầu sang, nói qua kẽ răng giữa hai nhịp.

"Piên. Lời. Hát lời đi."

Piên không đáp. Ông già nhất đội đứng bên trái nói nhỏ hơn.

"Bà đội ghi đó, con."

"Ghi thì ghi," Piên nói giữa hai hơi.

Hai người chựng lại một nhịp, rồi hát to hơn, to hẳn lên, để lấp giọng cô đi. Giọng Giám ồ lên như sóng đánh vào mạn.

Cô thấy Kình bước ra khỏi hàng dân Mũi Vá.

Nó không đi về phía hương án mà về phía tường tháp. Cộc trên vai trái nó nhạt như khói bếp. Nó đặt bàn tay lên mảng tường có lớp hình, lần theo, môi mấp máy theo nhịp cô.

Lần thứ ba Piên ngân tới tiếng rơi, Kình nói to, giọng miền Tây, như gọi một bà già trong xóm.

"Bà Chừa."

Mười một giọng Giám tắt cùng lúc, như có ai rút dây.

Kình nói lại. Chậm, rõ, quay mặt vào tường.

"Bà Chừa. Người vá lưới chừa một mắt cho cá non lọt."

Hai tiếng ấy rơi vào hai tiếng ngân của mệ, khớp như cái nút cài vào cái khuyết.

Cô mở miệng hát theo bằng lời.

Cổ họng cô đóng lại, không đau, chỉ ra hơi. Cô ngân lại không lời. Tiếng ra.

Dưới chân mũi đất, mệ Vén đứng dậy khỏi bậc am, môi mấp máy, không ra tiếng.

Ông Trùm Lạc há miệng rồi ngậm. Thằng Ghẹ nói theo, chỉ ra hơi, đưa tay sờ cổ, mắt tròn xoe.

"Ba. Tui nói không ra."

"Đừng nói nữa, mi," anh Sỏ nói, tay đặt lên vai nó.

"Tui nói được mà. Miệng tui nói, tiếng không ra."

"Thì để đó. Để từ từ."

"Từ từ là chừng nào?"

Anh Sỏ không trả lời. Ông Trùm Lạc quay lại nhìn thằng nhỏ, rồi nhìn anh Sỏ, rồi nhìn lên tháp.

"Nó nghe được," ông Trùm nói. "Nghe được là được rồi."

Không ai cười nó. Hai làng đứng đó, nghe một cái tên lần đầu sau ba mươi sáu năm, mà miệng chưa nói theo được.

Cộc trên vai Kình nói, giọng mỏng như sợi chỉ.

"Mày gọi rồi đó."

"Con gọi rồi."

"Bả nghe chưa?"

"Con không biết."

Piên nhìn lên gờ tháp.

Cái bóng người vá lưới đứng lên. Bà đi xuống theo tấm lưới, không qua hương án, không nhìn tờ sắc, tới đứng cạnh Kình, quay mặt vào tường. Giọng Bà khô như tiếng kim tre.

"Mắt lưới. Gọi nữa."

Cộc trên vai Kình rụt người lại, nhỏ thêm một chút.

"Bả đứng sát mày kìa."

"Con thấy."

"Bả biểu mày gọi nữa."

"Con nghe."

"Bà Chừa," Kình nói lần thứ ba.

Học quan béo cúi sát tờ sắc. Mực trên mấy hàng chữ vẫn bóng ướt, không ráo.

Một tiếng nứt khô vang trên tường.

Một mảng lớp chữ Nho cỡ cái nia bong ra, rơi xuống cát vỡ mấy mảnh. Dưới đó lộ thêm rãnh nông: mấy con cá non, một mắt lưới để trống.

Bụi gạch bay lên, đỏ trong nắng. Không ai trong hai làng chạy. Một bà cào muối bên Bàu Mặn quỳ xuống, rồi mấy người nữa quỳ theo, không ai bảo ai.

"Tường rớt," chị đứng bên phải Piên nói, giọng run.

"Không phải rớt," ông già nhất đội nói. "Bong."

"Bong thì khác chi rớt?"

"Rớt là hư. Bong là lộ."

Chị kia không hỏi nữa. Hai tay chị cầm chùm nhạc đồng ép vào ngực cho khỏi kêu.

Kình vẫn đứng ở tường, không quay lại. Mảnh gạch có chữ nằm ngay mũi chân nó.

Bà đội Giáp đi tới trước mặt Piên. Cây quạt gấp đã xếp lại, cầm ngang như cầm thước.

"Cô hát bài gì?"

"Bài của mẹ Piên."

"Lời đâu?"

"Không có lời."

"Ai cho cô bỏ lời?"

"Lời là của Giám. Ngân là của mệ."

"Cô biết ta phải ghi."

"Bà ghi đi."

"Ghi lần này thì về kinh cô không lên phẩm."

"Piên không cần phẩm."

"Ta cần." Bà đội Giáp nói chậm. "Ta cần cả đội lên phẩm. Một người hát sai thì cả đội chậm một năm."

"Bà cần thì bà hát lời. Piên hát ngân. Hai cái không đụng nhau."

"Trước mặt Tế Tửu thì cái gì cũng đụng nhau."

Bà đội Giáp nhìn cô, không giận.

"Mẹ cô cũng hát kiểu này?"

"Dạ. Mẹ Piên hát cho người ta đi đường xa."

"Ai đi đường xa?"

Piên nhìn lên gờ tháp. Bà đã về chỗ cũ, cái bóng nhỏ lại.

"Người trên tháp," Piên nói. "Bà đi lâu rồi. Giờ mới về."

"Cô nói được tên không?"

"Piên chưa nói được. Piên ngân được."

"Ngân thì sổ không ghi."

"Thì bà ghi Piên. Đừng ghi Bà."

Bà đội Giáp không đáp. Bà quay về hàng đội hát, đứng thẳng, quạt chắp trước bụng.

Ở chân tường, Kình quay đầu lại. Nó tìm cô trong hàng đội hát, thấy cô, nhìn một lúc. Mặt nó ướt mồ hôi, bụi gạch dính trên tóc. Cộc trên vai nó nói vọng sang, giọng mỏng tới nỗi Piên phải nín thở mới nghe.

"Con nhỏ hát được đó."

Piên gật đầu với Cộc, rất nhẹ, như gật với một người lớn tuổi trong bản.

Piên nhìn xuống tay áo trái.

Cái ấn gỗ trong lòng bàn tay cô ấm lên. Ấm như vừa có người cầm nó trước cô, cầm lâu, rồi mới trao. Cô siết lại. Cô không rút ra.