Kình cắm đầu mái chèo xuống cát, ấn cho lút một gang, rồi mới đứng yên được ở hàng thứ ba của dân Mũi Vá. Từ chỗ nó chỉ thấy mép tờ giấy vàng trên hương án, một góc sóng nước in mờ, và bàn tay Khuê đặt bốn thỏi mực lên bốn góc tờ sắc.

Tờ giấy nằm phẳng. Cuối tờ, Kình biết, là con dấu khí cụ đỏ đều từng sợi.

Hai làng đứng hai bên hương án như ngày cáo yết. Mũi Vá bên trái, chân đất, áo nâu. Bàu Mặn bên phải, có mấy người mặc áo dài the. Đội hát mười hai người xếp hai hàng sát chân tường tháp, khăn chầu mới, nhạc đồng cầm tay. Đoàn Giám đứng giữa, áo lam sẫm.

Tế Tửu đứng sau hương án. Ông không ngồi. Hai tay chắp sau lưng, áo gấm sẫm không một nếp nhăn.

Ngoài lạch, ghe Giám lớn cuộn cả ba buồm, cột trơ. Mệ Vén ngồi ở bậc am dưới chân mũi đất, xa đám đông, mười ngón tay đưa đi đưa lại trên tấm lưới trong lòng.

Cộc trên vai Kình nằm bẹp, cằm tựa lên vai nó.

"Đông quá," Cộc nói.

"Dạ."

"Tao ghét chỗ đông. Chỗ đông người ta đạp chân."

"Cha ở trên vai mà ai đạp."

Ông Trùm Lạc quay đầu lại, tìm Kình trong đám đông. Ông hạ giọng.

"Cậu biết ông thầy tính làm chi không?"

"Con không biết, ông Trùm."

"Tối qua cậu ngồi ăn cơm với ổng."

"Dạ. Thầy nói mai thầy đứng đó."

"Đứng đó," ông Trùm lặp lại. Ông quay lên, không hỏi thêm.

Khuê bước lên. Cô cầm tờ sắc bằng hai tay, nâng lên ngang ngực, đọc. Giọng thư lại, không lên không xuống, đủ từng chữ.

"Thái Ninh năm thứ mười chín, Thiên Tào phụng chỉ, sắc cho Hòa Lãng chi thần lĩnh chức trấn giữ cửa sông Nộ, giữ yên sóng cho thuyền qua lại, y theo phẩm Hạ đẳng mà thi hành, trái lệnh luận theo luật gọi chui."

Cô đọc không vấp. Tới chữ "Lãng" cô đọc trọn, đúng giọng như mọi chữ khác.

Kình nhìn ngón tay cô trên mép giấy. Ngón trỏ ấy dừng ở một chỗ lâu hơn những chỗ khác, chừng nửa nhịp thở, rồi đi tiếp.

Khuê đặt tờ sắc xuống, kéo bốn thỏi mực về bốn góc. Cô lùi về đứng cạnh hương án, hai tay buông thẳng. Uẩn đứng sau cô, ôm sổ, mắt nhìn đất.

Hai người lính dẫn thầy Khiêm từ đò ngang lên. Thầy đi chậm, không ai đỡ. Áo chàm cũ, dép cỏ, tóc búi còn lốm đốm đen. Thầy đứng trước hương án, hai tay để sau lưng.

Đám Mũi Vá im phăng phắc. Kình nghe được tiếng sóng ở chân mũi đất.

Học chính Thạc đặt một tờ giấy trắng lên hương án, cạnh tờ sắc. Ông đặt cây bút lông lên tờ giấy, ngòi đã chấm mực.

"Thưa y quan, bước ký giải."

Thầy nhìn cây bút. Không cầm.

"Y quan không ký?"

"Tôi đứng đây."

"Theo quy định, tôi hỏi ba lần," Thạc nói. Giọng ông không đổi. "Thưa y quan, bước ký giải."

Thầy vẫn đứng. Hai tay vẫn sau lưng.

"Thưa y quan," Thạc nói lần thứ ba. "Bước ký giải."

"Tôi vẫn đứng đây."

Thạc cúi xuống cuốn sổ biên bản đặt trên mép hương án. Ông viết, rồi đọc to, mỗi chữ cách nhau đều như hạt thóc.

"Bước ký giải: không có."

Tế Tửu nhìn thầy. Nhìn một nhịp, không hơn.

"Làm tiếp. Suy cho cùng, chữ ký chỉ để cho nhanh."

Học quan béo bước lên. Ông mở hộp gỗ, lấy con dấu khí cụ ra, ấn xuống tờ giải sắc tước, ngay chỗ để trống cho chữ ký. Dấu son hiện ra, đỏ, đều, không một sợi lệch.

Ông nhấc dấu lên. Tờ giấy có một con dấu ở chỗ của một bàn tay.

Bên đám Bàu Mặn có tiếng thở ra, một tiếng rồi nhiều tiếng, như người vừa đặt được bao muối xuống. Lý trưởng Bồi đưa tay áo lên lau trán.

Ông Trùm Lạc không thở ra. Ông nhìn thầy Khiêm. Thầy vẫn đứng chỗ cũ, không ai bảo thầy lui.

Cộc trên vai Kình nhổm dậy, rất nhỏ.

"Ổng không cầm."

"Con thấy."

"Mày đừng làm gì."

"Con có làm gì đâu."

"Mày đang nắm cái mái chèo."

Kình nhìn xuống. Tay phải nó nắm cán chèo chặt tới nỗi nút chỉ chàm in vào lòng bàn tay. Nó nới tay ra. Nút chỉ để lại một vết đỏ nhỏ.

"Con nắm cho khỏi rớt."

"Mái chèo mày vác mười tháng chưa rớt lần nào."

"Thì giờ con nắm cho chắc."

Anh Sỏ đứng bên cạnh, không nghe được Cộc, chỉ nghe Kình nói một mình. Anh liếc nó.

"Mi nói với ai rứa?"

"Con nói với con."

"Nói chi?"

"Nói con đừng làm gì."

Anh Sỏ gật, như thể đó là chuyện thường.

"Ừ. Đừng. Ông thầy đứng được thì mi đứng được."

Ghẹ chen vào giữa hai người, ngửa cổ lên.

"Anh. Ông thầy không ký là ông thầy thắng hả?"

"Không phải thắng."

"Thì thua?"

"Cũng không phải."

"Rứa là chi?"

Kình nhìn cái dấu đỏ trên tờ giấy trắng, chỗ lẽ ra có ba chữ.

"Là ổng không cầm bút."

Ghẹ nghĩ một lúc, rồi bĩu môi. "Người lớn nói khó nghe." Anh Sỏ đặt bàn tay to lên đầu nó, ấn xuống cho nó im.

Hai người lính dẫn thầy lui ra mép bãi. Thầy đứng cạnh một tảng đá thấp, không ngồi, nhìn mặt tường tháp.

"Cha," Kình nói nhỏ. "Thầy ngó cái gì vậy?"

"Ngó cái tường."

"Tường có gì?"

"Có cái mày sờ hoài đó. Ổng không sờ được, ổng ngó."

Thạc lật trang sổ.

"Bước đóng dấu: có. Bước dẫn thần."

Bà đội Giáp bước ra trước đội hát. Bà không nhìn ai trong hai làng. Bà giơ cây quạt gấp lên, ngang trán, đầu quạt chỉ lên trời.

Mười hai người hít vào cùng lúc. Khăn chầu trên vai họ nhô lên một nhịp.

Piên đứng ở hàng thứ hai, ngay giữa. Kình nhìn cô. Cô hít vào chậm hơn mọi người một nhịp, và vai cô hạ xuống sau vai tất cả những người còn lại.