"Đất chỗ này lún, đặt đâu nó cũng nghiêng."

Người nói là một trong bốn lính Giám vừa khiêng hương án lên lối đá, còn thở hồng hộc. Tới bãi trước cửa tháp, họ đặt xuống. Cái hương án gỗ son nghiêng hẳn một bên.

Chân trước lún vào cát lẫn gạch vụn. Một người lính đi lượm mấy viên gạch tháp vỡ quanh đó, kê dưới bốn chân. Lắc thử. Kê thêm. Hương án đứng phẳng.

Kình đứng ở mép bãi, mái chèo trên vai. Nó nhìn viên gạch kê dưới chân sau bên trái. Mặt gạch quay ra ngoài có hai vệt than đen, một dài một ngắn, và một ô mắt lưới khắc to hơn mấy ô bên cạnh.

Nó không nói gì. Cộc trên vai nó cũng thấy.

"Gạch của mày đó."

"Dạ."

"Mày không đòi lại hả?"

"Gạch của tháp. Con mượn thôi."

Khuê bước lên bãi, ôm cái hộp sơn son trước ngực bằng hai tay. Dấu niêm Phòng Tế Tửu dán ngang nắp, son đỏ chưa phai. Cô đặt hộp lên hương án, lùi một bước.

Hai Học quan Khoa Bút đứng hai bên. Người béo thấp nhìn dấu niêm, gật. Khuê gỡ niêm bằng móng tay, chậm, không rách giấy. Cô mở nắp.

Người gầy đeo kính lấy ra một tờ giấy nháp, trải lên mặt hương án. Người béo mở một cái hộp gỗ nhỏ, lấy ra con dấu, ấn xuống. Dấu son hiện ra đỏ đều, từng sợi mảnh như sợi chỉ, không chỗ nào đậm chỗ nào nhạt.

Kình đã thấy con dấu ấy một lần, trên tờ thử nằm trong bọc vải nâu của nó.

Người béo cầm tờ nháp lên, nhìn dấu. Rồi ông ngẩng lên nhìn mặt tường tháp. Ông nghiêng sang người gầy, nói giọng thấp, như nói với một mình người ấy.

"Dấu khí cụ chưa được Thiên Tào nhận ngang chỉ."

"Nói nhỏ," người gầy nói.

Người béo gấp tờ nháp lại, nhét vào tay áo. Hai người không nói gì thêm.

Gần trưa, Học chính Thạc đứng trước hương án, mở sổ, đọc thể thức lễ cho hai làng. Giọng ông như đọc số thóc.

"Mai, giờ Tỵ. Đọc sắc. Bước ký giải. Đóng dấu. Đội hát dẫn thần. Đặt sắc vào am."

Người hai làng đứng thành hai đám, Mũi Vá bên trái, Bàu Mặn bên phải, như ngày cáo yết. Ông Trùm Lạc đứng đầu đám Mũi Vá, khăn đóng, áo dài đen.

"Ông thầy không ký thì răng, thưa Học chính?"

"Theo quy định, thể thức có bước ký," Thạc nói. "Bước nào không có thì biên bản ghi không có."

"Ghi không có rồi sao?"

"Rồi làm bước sau."

"Bước sau là đóng dấu?"

"Đóng dấu. Theo thể thức."

"Không có chữ ký mà có dấu thì sắc ăn không, thưa ông?"

Thạc lật một trang sổ.

"Tôi không đọc được chuyện ăn hay không ăn. Tôi đọc thể thức."

Ông Trùm không hỏi nữa. Kình nhìn Thạc. Thạc không nhìn lại. Mắt ông vẫn trên trang sổ, ngón tay dừng ở một dòng.

Đò chiều chở Piên sang. Cô lên lối đá, áo chàm Khoa Đồng, gùi trên lưng, đứng cạnh Kình ở chân hương án. Cô không nhìn nó. Cô nhìn cái hộp sơn son.

"Mai Piên hát câu của mệ," cô nói nhỏ. "Không lời."

"Bà đội cho hả?"

"Bà đội không cho. Giám cấm lời, không cấm ngân."

"Bà đội Giáp ghi tên Piên."

"Ghi thì ghi."

"Ghi rồi về kinh người ta đọc."

"Đọc thì người ta biết tên Piên." Cô kéo quai gùi lên vai. "Mẹ Piên hát không ai cho phép. Mẹ vẫn hát."

"Piên hát cho ai?"

"Cho người trên tháp." Lần này cô quay sang nhìn nó. "Kình nghe cho kỹ."

Kình nhớ lại đêm trên lối đá mùa vá lưới, Piên ngân hai tiếng, nói câu ngân của mệ là một cái tên. Nó gật.

"Tui nghe."

"Nghe bằng tai thôi. Đừng nghe bằng cái đầu."

"Tui nghe bằng cái gì được thì nghe."

Piên cười, một hơi rất ngắn. Rồi cô xuống lối đá, về đò.

Tối, Kình mang cơm sang nhà thuốc. Nồi cơm, đĩa cá nục kho, chén mắm chị Mận gửi. Thầy Khiêm ngồi trước bàn, đang mài mực.

Nghiên đã đầy tới mép. Mực đen sánh, bóng lên dưới đèn. Thầy vẫn mài, thỏi mực đi vòng tròn chậm trên lòng nghiên, tiếng sột soạt đều.

Kình đặt mâm xuống chiếu.

"Thầy ăn cơm."

"Ừ."

Thầy không dừng tay.

"Mai thầy ký không?"

"Mai ta đứng đó."

"Đứng rồi sao?"

"Rồi về ăn cơm."

Kình xới cơm ra bát, đặt cạnh nghiên. Thầy mài thêm mấy vòng nữa mới buông thỏi mực.

Cộc trên vai Kình nói, rất nhỏ, gần như hơi thở.

"Ông già mài mực mà không có giấy."

Kình nhìn mặt bàn. Không có tờ giấy nào. Trang giấy vàng gáy rách vẫn úp dưới cái cân tiểu ly ở góc bàn, xa cái nghiên một sải tay. Cây bút lông nằm ngang nghiên, ngòi khô.

"Thầy mài để làm gì vậy thầy?"

"Để có sẵn."

"Có sẵn cho ai viết?"

Thầy cầm bát cơm lên, gắp một miếng cá.

"Cá này ai kho?"

"Chị Mận."

"Mặn."

"Chị nói thầy ăn nhạt quá, phải kho mặn cho thầy ăn được nhiều cơm."

Thầy ăn hết bát. Kình xới bát thứ hai. Thầy ăn được nửa thì đặt xuống, gác đôi đũa ngang miệng bát.

"Thầy ăn nữa đi."

"Ta no rồi. Con ăn phần ta."

Khuya, Kình đi ngang chân tháp trên đường về chái lưới. Hộp sắc sơn son nằm trên hương án dưới một chiếc đèn lồng treo cột tre. Hai người lính canh ngồi dựa vào chân hương án, đầu gục xuống gối, ngủ gật.

Kình dừng lại ở bậc đá dưới cùng.

Trên gờ cụt của tháp, tấm lưới của Bà thả dài xuống, xuống qua cửa tháp, xuống tới bãi. Mép lưới cuối cùng nằm trên nắp hộp sơn son, chạm vào đó.

Nó không động. Gió biển thổi qua mũi đất, đèn lồng đung đưa, mà tấm lưới không đung đưa theo.