Thỏi mực chạm đá nghiên, rin rít, rồi ngừng. Thầy Khiêm nhấc tay khỏi nghiên, đẩy nó sang một bên chiếu, mặt mực đen đặc phản chiếu một vệt sáng xiên từ cửa. Nhà thuốc Mũi Vá ban ngày thơm mùi quế, mùi giấy mới, mùi mo cau khô trên vách. Ngày hai mươi hai tháng Mười, nắng khô, giọt nước rỉ từ mép mo cau đã thôi tong tong, cái chén mắm không dưới vách nằm trống.

Một tờ giấy dó trắng trải trên chiếu, chặn bốn góc bằng bốn cục đá cuội nhặt ở bãi. Cây bút lông nằm cạnh nghiên. Thầy cầm nó lên, nhưng không chấm. Ông quay cán bút về phía Kình, đưa bằng hai tay.

"Cầm."

"Thầy viết hả thầy?"

"Con viết."

Kình đón cây bút. Cán tre còn ấm tay thầy. Nó ngồi xếp bằng đối diện, nhìn tờ giấy trắng, hai tay hơi cứng.

"Hôm nay ta dạy con viết sớ."

"Sớ thì con học ở Giám rồi."

"Ngày trước ta dạy con viết sớ để thi. Hôm nay học để xin."

"Khác nhau chỗ nào hả thầy?"

"Thi thì chữ phải đúng. Xin thì lòng phải thật." Ông ngồi thẳng, hai tay đặt trên gối. Tay ông yên. "Ta đọc, con chép."

Ông đọc chậm, từng câu, ngắt giữa chừng cho nó kịp viết.

"Con là... Nay có việc... Kính xin... soi xét, giúp cho... Lễ bạc lòng thành, xin thần chứng giám."

"Chỗ tên thần để trống hả thầy?"

"Để trống. Ai xin thì người đó điền."

"Không đóng dấu?"

"Sớ là xin. Xin thì không ai đóng dấu."

"Không cần họ?"

"Sớ không hỏi họ."

"Viết đi," ông nói.

"Thầy không viết mẫu cho con coi?"

"Mẫu thì ta đọc. Viết là việc của người xin."

"Con viết xấu."

"Xấu thì xin cũng được. Xin mà không xin thì mới hỏng."

"Xin mà không xin là sao thầy?"

"Là viết mà lòng không có."

Kình chấm mực, đặt ngòi lên giấy. Nét đầu tiên run nhẹ rồi vững. Mực thấm vào giấy dó chậm, loang ra một chút ở đầu nét, như hạt nước nhỏ vào lòng bàn tay. Nó viết chữ Con, rồi chữ Là. Tới chữ Kình, nó dừng một nhịp, vẽ bộ ngư, đầu nhọn, mình có vảy, rồi xuống tận đuôi, nó chấm bốn chấm, từng chấm một, tròn, đều.

Thầy nhìn bốn chấm. Lâu. Ông không chạm vào tờ giấy, không đưa tay chỉnh nét nào.

"Bốn chấm," Kình nói. "Thầy kể con rồi."

"Ừ." Giọng ông thấp. "Ta kể rồi."

"Bốn chấm là nước nó quẫy."

"Phải."

"Con cá lớn nhất biển."

"Con nhớ?"

"Con nhớ thầy kể." Nó hơi ngập ngừng, đầu ngòi bút còn ướt mực. "Con nhớ cái nghe. Không nhớ cái học."

"Vậy là đủ."

"Thầy nói vậy là đủ thì đủ."

"Chữ mày xấu như chân gà," Cộc nói, ghé mắt xuống tờ giấy.

"Cha im."

"Thầy ổng cũng đang nghĩ vậy."

"Ta không nghĩ vậy," thầy nói. "Chữ nó ngay."

"Ngay mà xấu."

"Ngay mà thật."

Cộc hừ một tiếng, rúc lại vào cổ áo Kình.

Thầy nhìn tờ giấy, rồi nhìn đi chỗ khác, ra cửa. Ngoài sân, tiếng guốc chị Mận lẹp xẹp đi qua, tiếng Ghẹ la gọi cá, tiếng thúng chai kéo lê trên cát nghe xào xạc như người quét sân. Cái bóng của khung cửa nằm ngang chiếu, chia tờ giấy làm hai nửa sáng tối.

"Tiếp."

Kình viết tiếp. Tới chỗ "nay có việc", nó dừng.

"Sao thầy dạy con sớ mà không dạy con sắc?"

"Sắc thì Giám dạy."

"Còn sớ thì ai dạy?"

"Ai xin thì tự học." Ông ngừng. "Ta chỉ chỗ đặt bút."

"Việc gì hả thầy?"

"Con tự nghĩ. Việc tập."

Nó nghĩ một lát, mắt ngó cái chén mắm không đặt dưới giọt mo cau, rồi hạ bút. Nó viết một dòng: xin cho thúng anh Sỏ ra vào cửa sông bình yên.

"Hay," thầy nói.

"Thầy chưa đọc."

"Ta nghe tay con viết." Ông cúi xuống đọc. Môi ông mấp máy từng chữ. "Chỗ tên thần con để trống?"

"Dạ. Thầy bảo để trống."

"Ừ."

"Nếu con xin thì con điền tên gì?"

Thầy im. Ông nhìn tờ giấy thêm một lúc. Giọng ông khi cất lên nhẹ, không đổi.

"Con xin thì con nghĩ."

"Con nghĩ sao?"

"Con tự biết."

Kình không hỏi thêm. Nó đặt bút xuống mép nghiên.

Thầy cầm tờ sớ lên bằng hai đầu ngón tay, đưa gần cửa cho sáng. Ngón tay ông yên, tờ giấy nằm giữa hai ngón không rung. Ông đọc lại từ đầu tới cuối, môi mấp máy. Giấy dó mỏng, nắng xuyên qua làm lộ những dòng mực đen.

"Được."

"Con có xin thì con nói, khỏi viết," Kình nói.

"Nói thì thần nghe. Viết thì người cũng đọc được."

"Người đọc làm gì?"

"Để biết có người đã xin."

"Nhưng thần biết rồi."

"Thần biết. Người thì chưa." Ông đặt tờ sớ xuống chiếu, vuốt phẳng. "Cất đi. Bữa nào cần thì có sẵn."

"Bữa nào cần?"

Thầy không đáp. Ông không nói ai cần, bữa nào. Ông chỉ nhìn nó, rồi gật, nhẹ, như gật một đứa trẻ vừa làm xong một việc nhỏ, đúng.

Kình ngồi im một lúc, mắt còn dán vào nếp giấy. Rồi nó làm theo. Nó thổi cho mực khô, chờ một lúc, rồi gấp tờ sớ làm tư trên đầu gối, nếp gấp đầu tiên cho vuông, nếp thứ hai cho khít, góc nào cho vào góc ấy. Mái chèo dựng sau lưng nó, cán sờn, nút chỉ chàm nằm đúng chỗ tay cầm.

Nó mở bọc vải nâu giắt lưng bên phải. Trong bọc, hai tờ đỏ gấp chung, tờ yết ô vuông trống và tờ thử có dấu hoàn hảo, và con dấu sừng trắng mặt trống nằm bên dưới. Nó đặt tờ sớ xuống dưới hai tờ đỏ, trên con dấu.

Nó buộc lại bằng hai nút chỉ đỏ, kéo chặt.