Bếp nhà anh Sỏ đêm mười hai chỉ còn than đỏ dưới ba ông táo đá, ánh hắt lên vách đất thành những vệt cam nhạt, mùi khói bám vào tóc, vào áo, vào cả mùi thuốc. Ông Khiêm cúi xuống nồi đất, lấy cái vá gỗ cạy một mảng cơm cháy, rồi thêm một miếng nữa, vàng sẫm, cạnh còn giòn, thơm khét.

Kình đi kéo lưới đêm với anh Sỏ, thúng chai đã ra khơi từ đầu canh hai. Chị Mận nằm sốt trong chái bên, thở nặng.

Ông ngồi canh nồi thuốc đất trên bếp, nước thuốc sôi lục bục, bốc mùi quế và gừng. Thạc cho ông ở lại Mũi Vá một đêm, có ghi sổ. Người lính gác ngủ ở hiên, ngáy nhỏ, ngọn giáo gác vào cột, miệng há.

Ông đứng dậy, vào chái bên. Chị Mận nằm nghiêng trên chõng, mặt đỏ, tóc dính trán. Ông vắt khăn ướt, đặt lên trán chị. Chị mở mắt, mắt đục.

"Thầy ơi, nồi chượp..."

"Nồi chượp chờ."

"Chờ không được."

"Chờ được. Chị ngủ đi."

"Thằng Ghẹ..."

"Ghẹ ngủ rồi. Anh Sỏ đi kéo lưới."

Chị nhắm mắt lại, thở ra một hơi dài. Ông đứng nghe nhịp thở chị đều dần, rồi quay ra bếp.

Trên giàn bếp, tre ám khói đen bóng, một cái bóng nhỏ ngồi co. Ánh than hắt từ dưới lên, lông nó nhạt, viền mờ như khói.

Ông đặt miếng cơm cháy lên mép giàn.

"Ông ăn."

Cái bóng không động.

"Ông thấy tui hồi nào?" Cộc hỏi.

"Từ hồi ở Giám."

"Thấy mà làm thinh."

"Ông cũng làm thinh."

Cộc im. Rồi bàn tay duy nhất của nó thò ra, chộp miếng cơm cháy, rụt về, cầm lên gặm. Tiếng gặm giòn rụm, nhỏ.

"Cơm cháy nhà này ngon," Cộc nói, miệng đầy.

"Cơm nhà nào cũng cháy ngon, nếu nấu sót lửa."

"Bả sốt hồi nào?"

"Chị Mận? Chiều."

"Làm chượp quá sức."

"Lưng nứt, tay nứt, sốt là phải."

"Thuốc ông nấu đó hả?"

"Thuốc ta nấu. Con bốc."

"Thằng Kình bốc hả?" Cộc nhai chậm lại. "Nó bốc đúng không?"

"Nó bốc đúng. Kim cân đứng, ta không phải chỉnh."

"Đứng thì tốt."

"Nó bơi được mười sải."

"Tui la rách cổ."

"Nó nghe?"

"Nghe. Không chịu kéo chân lên."

"Cơm ông nấu hay thằng Kình nấu?"

"Ta nấu. Lửa sót nên mới có cháy."

"Sót cũng là công." Cộc nuốt. "Thằng Kình hay nói vậy."

"Thằng Kình nói nhiều chuyện."

"Nó nói ít hơn tui."

"Ông đang mờ," ông nói.

Cộc ngừng nhai. Cái bóng nhỏ trên giàn bếp cứng lại, một cái cứng của con vật nghe tiếng chân lạ.

"Chuyện đó..." Cộc nói. "Để bữa khác. Giờ ăn cái đã."

"Ông ăn, ta không cản."

"Ông nói chuyện đó làm gì?"

"Thằng bé xin thần một lần, ông nhạt một lần."

Nồi thuốc sôi lục bục. Hơi nước bốc lên, quấn quanh cái bóng nhỏ trên giàn, rồi tan. Ông không nhìn Cộc. Ông nhìn nồi thuốc, đợi.

Cộc im rất lâu, cái đuôi mắt giật một cái. Lâu đến nỗi ông nghe được cả tiếng than rút trong bếp, tiếng chuột chạy trên mái, tiếng sóng xa ngoài cửa sông.

"Đừng nói với nó."

"Ta chưa nói với nó chuyện gì cho đúng lúc."

"Thì lần này cũng đừng."

"Ông chắc?"

"Tui chắc." Giọng Cộc khàn hơn, nghe như tre nứt.

Ông gật. Ông lấy muỗng gỗ khuấy nồi thuốc, một vòng, hai vòng. Mùi quế bốc lên cay, ấm, bám vào cuống họng.

"Ông dạy nó chữ cái tên nó?" Cộc hỏi.

"Con cá lớn nhất biển."

"Nó quên rồi."

"Ta kể lại rồi."

"Ông còn thì ông kể."

Ông không đáp.

Cái muỗng gỗ dừng giữa nồi thuốc. Ông nhìn bàn tay duy nhất của Cộc bám mép giàn, mấy ngón nhỏ, móng đen, lông xù. Rồi ông nhìn bàn tay mình, đặt trên gối. Gầy, đốt ngón to, gân nổi.

Tay không run đêm nay.

Đêm khô, gió không trở. Ông xoay bàn tay, úp, ngửa, úp. Gân tay nổi lên rồi xẹp xuống, đều, như một mạch nước ngầm.

"Tui nói thêm một chuyện," Cộc nói.

"Nói."

"Ông đừng nhìn tui như vậy."

"Như thế nào?"

"Như nhìn người sắp đi."

"Ta nhìn ông như nhìn một người đang ăn cơm cháy."

"Đúng." Cộc gặm miếng nữa. "Tiếp đi."

Ông xới thêm một miếng cơm cháy, đặt lên mép giàn. Cộc chộp, gặm. Hai người không ai nói thêm. Nồi thuốc sôi, lửa than rút dần.

Gần sáng, có tiếng bước chân ngoài ngõ, tiếng gió lùa, tiếng đàn ông cười khẽ. Kình bước vô bếp, ướt sũng, tóc dính trán, tay xách giỏ cá. Anh Sỏ đứng phía sau, vác thúng.

Cộc nhảy từ giàn bếp xuống vai Kình, nhẹ như không có gì, bàn tay nắm cổ áo nó.

"Được mấy mẻ?" ông hỏi.

"Hai. Mẻ sau toàn cá non, anh Sỏ thả hết."

"Thả hết?"

"Dạ. Anh nói cá non thả năm sau lớn."

"Anh Sỏ nói đúng."

"Thầy chưa ngủ hả?"

"Ta canh thuốc."

"Cho chị Mận?"

"Cho chị Mận."

"Thầy ngủ đi, con canh."

"Con ngủ đi."

"Con không buồn ngủ."

"Con nói dối dở."

Kình cười, đặt giỏ cá xuống, ngồi sụp xuống chiếu cạnh bếp. Một lúc sau nó nghiêng đầu, tựa vào cột, mắt khép lại. Hơi thở nó đều dần, chậm, nặng. Mùi nước biển, mùi cá, mùi dầu rái bốc lên từ áo nó, quyện vào mùi thuốc sắc, nồng và ấm.

Cộc nằm cuộn trên vai nó, mắt nhắm.

Ông ngồi im, nhìn nó ngủ. Rồi ông đứng dậy, bước ra giàn bếp. Trên mép giàn còn nửa miếng cơm cháy Cộc gặm dở, mép răng nhỏ cắn lõm. Ông nhặt lên, nhẹ như nhặt một chiếc lá.

Ông lấy một miếng lá chuối trong rổ, gói lại, gấp góc kỹ, từng góc một. Ông đặt gói lá chuối lên tầng giàn cao nhất, chỗ chuột không tới.