Mệ Vén bật đá lửa, châm bó nhang, đầu nhang đỏ lên từng chấm, tách tách, khói bốc thẳng lên mái am rồi ngả theo hơi gió lùa qua khe. Mệ cắm bó nhang vào bát sành, lùi ra, hai tay chắp trước ngực. Hương trầm cũ lẫn mùi nước mưa quấn vào nhau, dày, ẩm.

"Hôm nay ngày chẵn," lý trưởng Bồi nói. Ông ngồi bệt dưới chiếu, hai tay vẫn ôm cái hòm sắc đặt trên đùi, chưa nỡ buông. "Phần làng tôi."

"Làng ông không ai lên được," mệ nói. "Mệ thắp thay."

"Tôi cảm ơn."

"Cảm ơn thì ngồi yên. Đừng làm nhang run."

Kình đứng ở góc am, vạt áo dang ra che ngọn đèn dầu, kẻo gió thổi vào làm tắt. Cộc trên vai nó rúc sát cổ, im. Mưa rơi trên mái ngói âm dương, từng nhịp dài, nặng. Giữa đêm, tiếng nước chảy xuống bậc đá nghe như tiếng ai kéo vải. Dưới chân tháp, biển ngoài cửa sông nổi tiếng dài, nặng, rồi nín.

Bó nhang cháy đều. Tàn nhang dài ra, cong, rơi từng mảnh nhỏ xuống bát.

Rồi cả bó tắt.

Cùng một lúc. Không một que nào sót. Khói đang bay đứt ngang giữa không trung, như bị ai dùng lưỡi dao mỏng cắt đi, phần dưới còn cuộn tròn, phần trên tan mất. Đầu nhang đen, không một chấm đỏ.

Không có gió. Ngọn đèn dầu trong vạt áo Kình vẫn đứng thẳng.

"Nhang tắt cả bó," mệ nói.

"Gió hả mệ?" Bồi hỏi.

"Gió chi mà tắt cả bó." Mệ nhìn bát hương. Mười ngón tay bà vẫn đưa qua đưa lại trong không khí. "Có cái sắp sập."

"Cái gì sập mệ?" Kình hỏi.

Mệ không đáp ngay. Mệ quay đầu về phía nam, cầm cây kim tre trong tay, chỉ ra ngoài cửa am, về phía bờ bên kia tối đen.

"Bãi cát bên tê."

Bồi đứng bật dậy, cái hòm sắc trượt khỏi đùi, ông chụp được, ôm sát vào ngực.

"Bãi cát chắn ruộng," ông nói, giọng khản. "Bên đó còn mấy nhà không chịu đi."

"Nhà nào?"

"Hai nhà. Họ không bỏ mấy lu muối."

"Mệ tính sao?" Bồi quay sang bà. "Báo họ kịp không?"

"Báo thôi. Tính là việc người trẻ."

"Người trẻ ở đâu?"

"Đứng trước mặt ông."

Kình không hỏi thêm. Nó thả vạt áo, thổi tắt ngọn đèn, vác mái chèo chạy.

Nó chạy xuống bãi trong mưa, chân nện bùn nhão, tới chái nhà ông Trùm đập cửa ba cái. Ông Trùm bật dậy, tóc rối, mắt còn nửa ngủ. Anh Sỏ từ chái bên chạy sang, quần xắn, dây lưng chưa thắt.

"Bãi cát bên Bàu Mặn sắp vỡ."

"Ai nói?"

"Mệ Vén."

"Mệ nói thì tui tin," ông Trùm nói, đã kéo áo vô người. "Hai thúng. Thúng thứ hai, hai thằng cháu tui chèo."

Ông quay vô chái gọi toáng hai cái tên.

Anh Sỏ không hỏi thêm câu nào. Anh vác mái chèo, đẩy thúng xuống nước. Hai thanh niên lăn ra từ chái ông Trùm, đẩy thúng thứ hai xuống nước.

Hai thúng ra sông trong đêm, chỉ một đốm đèn nhỏ treo ở mũi thúng đầu. Mưa xiên vào mặt như hạt cát, nước sông lên đen, thúng nhún dữ, mỗi lần nhún là một lần cả người bật khỏi đáy. Anh Sỏ chèo đuôi, Kình chèo mũi, chỉ có tiếng chèo cắm xuống, nhấc lên.

"Mi sợ?" anh Sỏ hỏi.

"Dạ, sợ."

"Sợ thì chèo mạnh."

"Chèo mạnh thì hết sợ?"

"Hết nghĩ. Nghĩ ít thì sợ ít."

"Anh nghĩ ít vậy hả anh?"

"Tau nghĩ ít từ nhỏ." Anh Sỏ nhổ nước mưa ra khỏi miệng. "Mi nghĩ nhiều, mi sợ nhiều."

Bên bờ Bàu Mặn, trong một căn nhà sát bãi cát, thầy Khiêm ngồi bên một ông già nằm trên chõng, tay đang quấn băng vào cổ tay ông già. Đèn dầu chập chờn. Kình xông vô, nước chảy ròng ròng từ tóc xuống mắt.

"Thầy qua với con. Bãi cát sắp vỡ."

"Còn hai nhà."

"Con lo hai nhà. Thầy lên thúng."

"Người già lên trước."

"Thầy là người già."

Thầy nhìn nó. Một nhịp, đủ dài để nghe tiếng nước ngoài hiên đập vào vách.

"Ông già này nữa."

"Con cõng. Thầy đi trước."

"Con cõng nổi?"

"Con vác lu muối nổi thì cõng ông này nổi."

Thầy gật. Ông cột nốt nút băng, đặt cổ tay ông già lên chõng, nhẹ. Rồi ông bước lên thúng.

Kình cõng ông già lên lưng. Ông già nhẹ như bó củi, hơi thở khò khè phả lên gáy nó, mùi thuốc ngải nồng. Nó đặt ông xuống thúng, giữa hai đầu gối thầy Khiêm. Thầy ôm lấy ông già, tay phải vịn mép vành.

Hai nhà cuối ở sát mép bãi. Hai vợ chồng đứng trước cửa, ôm chặt cái lu muối to bằng cái thùng nước, mặt họ trắng bệch.

"Bỏ lu đi!" anh Sỏ quát.

"Muối này một mùa!"

"Cát vỡ thì mất cả nhà!"

"Không bỏ!"

Anh Sỏ chửi một câu, thô. Kình bước tới, hai tay nắm hai quai lu, nhấc lên. Lu nặng, nó nghiến răng, bước loạng choạng ra thúng, đặt xuống mũi.

"Muối đi theo người," nó nói. "Người lên thúng đi, muối con vác cho."

"Lu nặng quá," Cộc nói bên tai, rất nhỏ. "Hết nổi thì buông."

"Con nổi."

"Hết nổi thì buông."

"Con nổi mà cha."

"Cậu là ai?" người vợ hỏi, giọng nghẹn.

"Thằng vác mái chèo. Bà lên đi."

Hai vợ chồng nhìn nhau. Rồi họ leo lên.

Thúng cuối rời bờ. Dưới chân bãi cát rung, một tiếng ì ì thấp, như bụng ai đó cồn cào. Một mảng cát lở xuống nước, ào, bắn bọt trắng. Kình chèo, mái chèo vụng, nước đen hất vào mặt.

Ra tới giữa sông, tay nó rã rời, hai vai mỏi nhừ vì cái lu. Nó quay lại.

Bãi cát nứt một đường dài, thẳng, như nhát đục ngang trên tường tháp. Nước đen bắt đầu rỉ qua đường nứt.