Thỏi mực chạm đá nghiên, rin rít, từng vòng tròn đều như người đếm nhịp. Khuê mài chậm, mặt nghiên đen bóng dần, mùi mực mới bốc lên, hơi chua, hơi ngọt. Phòng Tinh Giản chỉ có một ô cửa sổ đóng then, vệt sáng mảnh vạch trên nền gạch như một sợi chỉ trắng.

Bên trái cô là tấm khuôn gỗ trắng, chưa khắc nét nào, thơm mùi gỗ vừa bào. Trước mặt cô, tờ mẫu bốn chữ cô chép từ tháng Hai. Hòa Lãng chi thần.

Cửa mở không có tiếng gõ.

Cô đặt thỏi mực xuống, đứng dậy cúi chào. Tế Tửu bước vào, áo gấm sẫm giản dị, tay không cầm gì ngoài một tập giấy. Ông kéo ghế đối diện bàn, ngồi xuống thẳng lưng, đặt tập giấy lên mặt bàn giữa hai người.

"Ngồi đi."

"Thưa, con xin phép."

"Tờ trạm sau của Thạc." Ông mở tập giấy, lật tới trang cuối, đẩy về phía cô. "Có một dòng mới."

Cô đọc. Nét chữ vuông vắn của Học chính Thạc, mỗi chữ như một viên gạch xây. Y quan không ký sắc đồng bộ. Hết dòng là khoảng trống, rồi tới dấu Học chính đóng son.

"Thưa, y quan không ký."

"Không ký." Ông nói điềm tĩnh, như đọc một dòng sổ. "Vì lẽ đó ta cần thay đổi kế hoạch. Rằm tháng Mười một, ta tự xuống phía nam làm lễ phục sắc."

Cô ngẩng đầu. Tế Tửu không nhìn cô. Ông nhìn khuôn gỗ trắng.

"Thưa, Tế Tửu tự đi?"

"Ta tự đi. Con theo, làm thư lại đọc sắc."

"Thưa, con chỉ là thư lại kho sổ."

"Vì lẽ đó con đọc." Ông gật. "Thư lại đọc thì không ai nghĩ đó là ý người đọc. Ông ấy đọc chữ con thì dễ hơn."

"Thưa, nếu y quan vẫn không ký?"

"Ta muốn ông ấy thấy tờ sắc trước khi chọn." Ông đặt hai tay lên gối. "Suy cho cùng, người ta dễ chọn hơn khi cái đẹp đã nằm sẵn trên bàn."

"Thưa, đoàn đi bằng ghe?"

"Ghe Giám lớn. Người ghe chọn ngày, ta không chọn."

"Thưa, Học chính Thạc?"

"Thạc nhận lệnh theo trạm. Thạc ghi."

Cô không đáp thêm. Trong tay cô, thỏi mực còn ấm. Ngoài kia, xa xa, tiếng chày nhà kín rơi đều, từng nhịp, từng nhịp.

"Khuôn cuối của khí cụ phải xong trước mồng chín," ông nói. "Thợ khắc theo đúng nét tay con. Ta không muốn ai sửa một nét."

"Thưa, con hiểu."

"Con ăn cơm chưa?"

"Thưa, con ăn rồi."

"Đừng thức khuya. Tay mỏi thì chữ có tay." Ông ngừng một nhịp. "Lần này ta không cần chữ có tay."

"Thưa, con nhớ."

"Con có cần gì không?"

"Thưa, con cần giấy mỏng. Loại giấy thợ khắc dán ngược lên gỗ."

"Ta cho người mang tới." Ông đứng dậy. Ông nhìn cái tráp gỗ để dưới chân bàn, nhìn một nhịp, đúng một nhịp, như lần ông nhìn nó hồi tháng Giêng. Ông không nói gì về cái tráp. Ông đi ra, tà áo gấm xẹt qua ngưỡng cửa.

Cô ngồi xuống, không động đậy cho tới khi tiếng giày ông tan hẳn ngoài hành lang. Cái tráp dưới chân bàn vẫn đóng, nắp gỗ sẫm, chốt cài. Cô đưa chân khẽ đẩy nó vào sát hơn, cho nó nằm khuất dưới gầm bàn.

Giấy mỏng được mang tới, mảnh như cánh ve. Tên lính hầu đặt xấp giấy xuống mép bàn, đếm to mười tờ, rồi lui ra không quay lưng. Cô trải, chặn hai đầu bằng hai thanh đồng, rồi cầm bút. Cổ tay cô ấm, không run, ống tay áo trắng khẽ lướt trên mặt giấy.

Chữ Hòa, cô viết đủ nét. Nét phẩy, nét sổ, ô vuông bên phải, từng nét ra khỏi ngòi bút và nằm xuống giấy như đã có chỗ sẵn.

Chữ Lãng. Bộ thủy bên trái. Chấm thứ nhất. Chấm thứ hai. Ngòi bút dừng trên chỗ của giọt thứ ba.

Tiếng chày rơi đều ngoài tường. Cô nhớ một câu nói chậm rãi, giọng nhỏ. Ta để nguyên.

Cô nhấc ngòi lên khỏi giấy. Cô viết tiếp phần bên phải của chữ Lãng, nét đều, thẳng, không run. Mực đen, mịn, nằm sát vào thớ giấy mỏng như nước thấm vào đất. Chữ Chi, chữ Thần, đủ nét. Cô cầm tờ giấy lên, thổi, mực khô trong một hơi thở.

Cửa lại mở. Lần này có tiếng gõ.

Người thợ khắc đứng ở cửa, mình mặc áo vải thô nhuộm màu đất, ống tay xắn tới khuỷu, tay cầm một ống tre. Ông ta cúi chào, bước vào, mang theo mùi bụi gỗ và mùi dầu đèn. Ông ta nhìn tờ giấy trong tay cô, nhìn lâu, mắt dò theo từng nét như dò theo đường vân.

"Chữ cô ngay, khắc dễ."

"Khắc đúng từng nét."

"Dạ, đúng từng nét."

"Không thêm, không bớt."

"Thợ nào dám thêm chữ của Phòng Tế Tửu." Ông ta cười, hàm răng ố vàng. "Cô yên tâm. Tay tôi khắc ba mươi năm, chưa khắc sai một nét nào mà không biết."

"Không phải tay ông sai. Tôi chỉ dặn."

"Dạ, cô dặn. Tôi nhớ." Ông ta gõ ngón tay lên tấm khuôn trắng. "Gỗ lê, khắc ba ngày. Mồng sáu tôi xong."

"Mồng chín mới cần."

"Xong sớm thì Phòng Tế Tửu khỏi hỏi."

"Vậy ông cứ xong sớm."

Ông ta nhận tờ giấy bằng hai tay, cuộn lại thật khéo, không để nếp nào gãy, nhét vào ống tre, bịt đầu bằng nút lá chuối. Ông ta cúi chào lần nữa, lùi ra, bước chân xa dần trên hành lang, tiếng dép cỏ khô và nhanh, rồi mất hút sau góc tường. Chỉ còn tiếng chày ngoài nhà kín, không biết mệt.

Khuê ngồi lại. Cây bút vẫn còn trong tay phải. Cô đặt tay trái lên cổ tay phải, sợi chỉ đỏ quấn quanh, chìa nhỏ lạnh dưới đầu ngón tay.

Một giọt mực từ đầu ngòi rơi xuống lề tờ nháp, tròn, đen.