Nồi cháo cá đối sôi bụp, bụp, từng bong bóng lớn nổ ra giữa lớp cháo trắng đục, mùi gạo và mùi cá quện nhau bốc lên tận mái chái. Kình đứng cạnh ba ông táo đá, tay cầm cái vá gỗ khuấy chậm. Chị Mận ngồi xổm bên cạnh bẻ cá, nhặt xương, dúi vô tay nó nắm hành xắt nhỏ và một dúm tiêu.

"Cho khách thì nêm vừa. Khách lạ, ăn mặn chi cho tổn."

"Sao chị biết khách ăn được?"

"Chị không biết. Chị biết cái mâm sạch trơn mỗi sáng." Chị Mận phủi tay vào tạp dề. "Chị không hỏi. Làng này hỏi nhiều thì cá chạy."

"Dạ."

"Mà ba bát hả? Ba người?"

"Dạ."

"Rứa thì múc ba."

Kình múc cháo ra ba cái bát đất to, mỗi bát đầy tới miệng, hơi cháo bốc lên ướt mặt nó. Nó rắc hành, rắc tiêu, xếp ba bát lên mâm. Cộc trên vai nó hít một hơi dài.

"Cho tao nửa bát."

"Cha ăn cháo hồi nào?"

"Từ hồi nó có cá đối."

Piên đứng ở cửa bếp lúc nó đang bưng mâm lên. Cô vừa qua đò, tóc tết một đuôi còn ẩm sương, gùi trên lưng. Cô nhìn ba cái bát, nhìn Kình.

"Kình nuôi ai mà ba bát, mà nè?"

"Khách ở am."

"Piên thấy ông ướt ngồi trên cọc từ mấy bữa. Piên tưởng ông đi câu."

"Ổng là cái đăng."

"Cái đăng ăn cháo được không?"

"Ăn được thì ăn. Không thì để đó cho có."

Piên cười, đưa hai tay xách giùm một góc mâm. Hai đứa bước ra ngõ, mỗi đứa giữ một bên, bát cháo trên mâm lắc lư theo từng bước chân.

"Cháo Kình nêm vừa," Piên nói.

"Chị Mận nêm. Tui khuấy."

"Khuấy cũng là công."

"Công của cái vá."

"Kình hay nói vậy. Cái gì cũng là công của cái khác."

"Tại cái khác làm giỏi hơn tui."

Cô cười, không nói thêm. Gió sông thổi tạt tóc cô vào mặt mâm, Kình gạt giùm cái đuôi tóc ra khỏi mép bát cháo. Cô cười lần nữa.

Đêm ở am, ba bóng ướt đã ngồi đủ. Mệ Vén nằm co trên chiếu cạnh bàn thờ, đã ngủ, hơi thở nhỏ như tiếng kim kéo chỉ. Ngọn đèn dầu nhỏ, đèn của Kình, đặt trên bậc.

Kình đặt mâm trước bàn thờ, bưng từng bát đưa lên. Piên đứng lùi hơn một bước, chân cô khựng lại ở mép bậc đá. Cô không nói gì. Kình nhìn mặt cô rồi thôi.

Không ai nói cảm ơn. Ba bàn tay ướt đỡ ba cái bát, chậm, như sợ nóng.

Ông lão áo the nhận bát trước. Ông ăn hết, húp tới giọt cuối, rồi úp cái bát xuống bậc, nghe cộp.

Người đàn bà vải đỏ ăn một nửa, đặt bát xuống chân. Cổ tay quấn vải đỏ của bà khẽ nhúc nhích khi bà nhìn Piên.

"Con hát bài gì mà sáng nào cũng vọng qua sông?"

"Bài của đội." Piên ngập ngừng. "Bài dẫn thần."

"Tao không hỏi bài đội. Tao hỏi bài con."

Piên liếc Kình. Nó không nói gì. Cô hít một hơi, ngân một câu Then ngắn bằng tiếng Tày, ba nốt đi xuống, một nốt đi lên, không lời Giám. Giọng cô nhỏ, hơi khàn sương. Người đàn bà vải đỏ nhắm mắt nghe, môi mấp máy như muốn hát theo mà quên mất đoạn đầu.

Ông Đăng cầm bát cháo trên hai bàn tay, nước từ ngón tay ông nhỏ vào trong, cháo không loãng ra. Ông không ăn.

"Cháo không trả nợ."

"Con không trả nợ cho ai," Kình nói. "Con mời."

"Mời thì tôi nhận. Nợ thì vẫn còn."

"Con biết."

"Mày biết mà mày vẫn mời?"

"Cháo nguội thì tanh. Ông ăn đi."

Ông Đăng nhìn nó rất lâu. Rồi ông đặt bát xuống bậc, nhẹ như đặt trứng. Cháo trong bát còn nguyên, vẫn bốc hơi, một cột khói mảnh đứng thẳng.

Cộc huých vai nó. "Ổng không ăn, tao ăn thay."

"Cha ráng nhịn."

"Cháo cá đối mà bỏ phí là có tội."

"Tội với ai?"

"Với cái bụng tao."

Piên bụm miệng cười, rồi cô ngừng, nhìn ông Đăng, như sợ cười thế là thất lễ. Ông Đăng không nhìn cô. Ông nhìn ngọn đèn.

Piên về trước canh tư. Cô phải về đình kẻo bà đội Giáp điểm danh, và anh Sỏ đã chờ ở bến để chèo thúng đưa cô qua. Bước tới mép bãi, cô ngoái lại.

"Kình."

"Hả?"

"Piên không kể với ai."

"Tui biết."

"Chuyện này không kể được."

"Tui cũng biết."

Cô gật, xách gùi đi. Bóng cô nhỏ dần trên cát, rồi lẫn vào sương.

Trời chuyển xám ở chân sông. Tiếng sóng vỗ vào chân tháp đổi nhịp, thưa hơn, nặng hơn, như người lớn tuổi đổi bên nằm.

Gần sáng, ông lão áo the chống gậy đứng dậy. Người đàn bà vải đỏ đứng sau ông. Hai bóng bước ngược ra phía bắc, trên mặt nước, như đi trên ruộng muối, chân không chìm.

"Tao về nói với bà Đa Bến," người đàn bà vải đỏ dặn. "Thằng nhỏ mời cháo."

Ông Đăng ngồi lại trên bậc.

"Ông không đi hả?"

"Tôi ở. Tôi chờ."

"Chờ gì?"

"Chờ trả."

Ba cái bát còn lại trên bậc đá, một bát úp, một bát vơi nửa, một bát đầy nguyên, hơi cháo đã nguội hẳn. Kình gom chúng vào mâm, để cạnh bàn thờ cho mệ Vén dậy rửa. Cộc trên vai nó ngủ, ngáy nhẹ, bàn tay duy nhất bám chặt cổ áo.

Rạng sáng mồng một tháng Tám, Kình đứng trên mũi đất, mái chèo dựng bên chân. Trên cọc đăng mục, cái bóng ướt đã ngồi đó từ lúc nào. Bên kia sông, trên bậc bến Bàu Mặn, một người áo chàm cũng ngồi, nhỏ bằng cái móng tay, cái cân tiểu ly đặt cạnh chân.

Gió sáng thổi lạnh sau gáy, mang mùi bùn và mùi muối. Hai người nhìn cùng một chỗ.