Cái cào gỗ kéo trên nền ruộng muối kêu rèn rẹt, như ai mài dao trên đá khô. Muối dồn về một phía, chất lên, thành một gò nhỏ trắng xám cao tới bắp chân.

Ruộng muối Bàu Mặn phẳng lì, chia ô bằng những bờ đất thấp. Trên mỗi ô có một hai người cào. Gò muối nhô lên thưa thớt khắp các ô như mấy cái nón úp.

Piên đứng ở ô gần bờ nhất, cầm cái cào dài hơn người cô. Cô kéo một cái, muối tràn qua hai bên răng cào, chạy ra ngoài gò. Cô kéo cái nữa. Tràn nữa.

Kình ngồi trên bờ ruộng, cạnh một gò muối đã cào xong. Mái chèo nằm ngang bờ đất sau lưng.

Một bà cào muối già đi tới, chân trần, quần xắn tới gối, da chân nứt như ruộng hạn. Bà cầm lấy cán cào trong tay Piên, đặt lại tay cô xuống thấp hơn một gang.

"Cầm thấp. Kéo bằng lưng, đừng kéo bằng tay." Bà buông ra, quay sang nhìn Kình. "Thằng vác mái chèo bên Mũi Vá đó hả. Qua đây ngồi coi người ta làm, không phụ."

"Dạ, con phụ."

Kình đứng dậy, lội xuống ô ruộng. Mặt ruộng nóng hầm hập dưới bàn chân. Nó cầm cái cào thứ hai dựng ở bờ, kéo một cái.

Muối bay tung tóe. Một nắm văng trúng ống chân bà già.

Bà già nhìn ống chân mình, rồi nhìn nó.

"Người Mũi Vá cầm cào như cầm chèo. Đẩy ra, không kéo vô."

"Dạ, con kéo vô mà."

"Mi kéo vô cái đầu mi."

Piên cười tới mức phải chống cào để đứng.

Cộc nhảy khỏi vai Kình, đáp xuống đỉnh gò muối nhỏ. Nó cúi, liếm một cái. Mặt nó nhăn tít lại. Nó nhổ phì phì, chùi lưỡi bằng bàn tay duy nhất.

"Mặn hơn mắm con nhỏ Mận," Cộc nói.

Kình ho một tiếng để khỏi cười. Bà già không thấy gì, chỉ thấy đỉnh gò muối lõm xuống một chỗ nhỏ, bà lấy cào vun lại.

Họ cào tới lúc mặt trời ngả. Bà già đi về ô của bà. Piên dựng cào, trèo lên bờ, ngồi cạnh Kình. Hai bàn chân cô trắng muối tới mắt cá.

Cô không nhìn ruộng. Cô nhìn nó.

"Kình."

"Ờ."

"Bữa ở bến, Piên hỏi thầy Khiêm. Kình nói rồi thôi."

Kình nhìn xuống mu bàn chân mình. Muối khô thành vệt trắng trên da đen, như ai vạch phấn.

"Piên muốn nghe thì tui kể."

"Piên muốn nghe."

Nó kể. Mắt nó nhìn vệt muối, không nhìn cô. Giọng nó đều đều như đọc một trang sổ bến.

"Dưới am có một cái hũ sành. Mệ Vén giữ. Trong hũ có một cuộn sắc mục. Sắc tước thần ở đây, từ ba mươi sáu năm trước."

"Ừ."

"Trong sắc có chữ ngư. Bốn chấm dưới đuôi. Thầy dạy tui chữ đó kiểu bốn chấm."

"Thầy dạy hồi nào?"

"Thầy nói hồi tui chưa thấy biển. Bữa lễ kéo lưới thầy kể lại cho tui nghe. Thầy nhớ từng chữ."

"Kình không nhớ hả?"

"Thầy kể thì tui biết."

Piên nhìn nó một nhịp. Cô không hỏi tiếp chỗ đó.

"Ừ. Rồi sao?"

"Cuối sắc có chữ ký. Run lắm, không đọc được. Mà cuối chữ ký có cái móc. Thầy viết đơn thuốc chữ cuối nào cũng có cái móc đó."

Piên không nói gì nữa. Cô ngồi im.

"Tui đem cuộn sắc qua chòi thầy. Đêm đó thầy kể. Thầy ký. Năm thầy hai mươi bảy tuổi. Đoàn thuyền thuế đắm, người ta bảo ký thì thầy ký."

Một con cò bay ngang ruộng muối, thấp, chân duỗi thẳng.

"Thầy nói thầy sẽ nói trước mặt người ta," Kình nói. "Tui không biết bữa nào."

Nó dừng. Nó không nói gì thêm.

Piên không hỏi thêm. Cô cúi xuống, bốc một chút muối trên bờ ruộng, vê giữa hai ngón tay.

"Mẹ Piên hát sai một lần," cô nói. "Người ta chết."

Kình ngẩng lên.

"Mẹ vẫn hát," Piên nói. "Hát tới khi mất tiếng."

Kình nhìn cô một lúc.

"Mẹ Piên hát sai," nó nói. "Thầy tui ký đúng."

Piên im.

Gió từ biển thổi qua ruộng muối, mang mùi mặn khô. Phía xa, bà già cào muối đã vun xong một gò nữa.

"Kình giận thầy không?" Piên hỏi, rất lâu sau đó.

"Không biết."

"Không biết là sao?"

"Là tui vẫn qua sắc thuốc cho thầy mỗi sáng. Vẫn học chữ mỗi tối. Mà tui không biết cái đó là giận hay không."

"Vậy thì là chưa biết."

"Ừ. Chưa biết."

"Piên cũng chưa biết mẹ Piên có giận cái bài không."

"Mẹ Piên có hát lại bài đó không?"

"Có. Hồi còn tiếng, mẹ hát cho Piên. Mà mẹ hát chậm hơn."

Kình gật. Nó không hỏi chậm hơn là sao.

"Chậm hơn thì người nghe kịp," Piên tự nói. "Piên đoán vậy. Mẹ không nói được nữa nên Piên phải đoán."

Piên đưa nắm muối ra trước mặt nó.

"Kình xòe tay ra."

"Làm gì?"

"Xòe ra."

Kình xòe bàn tay phải. Piên rắc nắm muối lên lòng bàn tay nó, rắc đều, từ ngón cái tới ngón út.

"Bên bản xin cho người đi xa khỏi đói thì làm vậy," cô nói.

"Thiệt hả?"

"Không. Piên mới bịa ra bây giờ."

Kình nhìn đống muối trong tay mình. Nó nắm tay lại.

"Bịa thì bịa," nó nói. "Tui cầm rồi."

Cộc từ gò muối nhảy về vai Kình, phủi phủi mấy hạt muối dính trên lông.

"Hai đứa mày bịa lễ cho nhau ăn," Cộc nói. "Tao đói thì ai bịa."

Piên nhìn Cộc, mím môi.

Trên thềm đình phía xa, bà đội Giáp hiện ra, áo chàm sẫm, đứng thẳng. Bà giơ một tay lên.

"Nông Thị Piên."

Đúng ba chữ. Không hơn.

Piên phủi muối trên chân, đứng dậy, chạy về phía đình. Cô không quay lại.

Kình mở bàn tay. Muối đã chảy thành nước, nhớp nháp trong lòng tay. Còn mấy hạt nhỏ dính lại ở đường chỉ tay, lấp lánh dưới nắng chiều.