Viên gạch mẻ góc dưới gầm bàn thờ am đã được nhấc ra, dựng nghiêng vào vách. Bụi đất bay lên trong vệt đèn.

Mệ Vén quỳ, hai đầu gối trên nền gạch vỡ. Mệ chưa bới. Mệ đặt hai bàn tay lên mặt đất nện, úp xuống, như người ta úp tay lên bụng đứa nhỏ coi nó còn sốt không.

Kình ngồi xổm phía sau, tay cầm ngọn đèn dầu. Ngọn lửa run vì gió lùa qua cửa am.

"Con mượn làm chi?" mệ hỏi, không quay lại.

"Con muốn cho một người coi."

Mệ im. Hai bàn tay vẫn úp.

"Mượn rồi đem đi đâu?"

"Đem qua chòi nhà thuốc, mệ."

"Ai coi?"

"Một người."

"Người nớ coi được không?"

Kình nhìn ngọn đèn. Nó không biết trả lời sao cho đúng.

"Con không biết."

Mệ gật một cái. Rồi mệ bắt đầu bới. Mười ngón tay xương xẩu cào vào đất nện, cào từng chút. Đất khô bong lên thành vảy. Mệ gạt sang một bên, cào tiếp. Móng tay mệ đen lại.

"Để con bới cho, mệ."

"Không. Ai chôn thì người nớ bới."

Một lúc lâu, ngón tay mệ chạm vào cái gì cứng. Mệ gạt đất quanh nó. Miệng hũ sành nâu hiện ra, bịt kín một lớp sáp ong vàng sẫm, còn thơm mùi ong.

Mệ không rút hũ lên. Mệ lấy móng tay cạy lớp sáp, từng mảng, gom vào lòng bàn tay, rồi thò tay vào, lấy cuộn giấy ra chậm như người ta rút con cá ra khỏi mắt lưới mà không muốn làm rách vây.

Mệ đặt cuộn giấy lên hai bàn tay, đưa ra sau. Kình đặt đèn xuống, đỡ lấy bằng hai tay.

Cuộn giấy nhẹ. Nhẹ hơn nó nhớ.

"Người coi được thì đem," mệ nói. "Người không coi được thì đem về cho mệ."

"Dạ."

"Đừng cuộn chặt. Giấy của Bà gãy."

"Dạ. Con biết."

"Biết thì làm. Nói biết thì ai cũng nói được."

Mệ đặt mấy mảng sáp lại lên miệng hũ, gạt đất lấp hờ, đè viên gạch mẻ góc về chỗ cũ. Mệ không hỏi người đó là ai. Mệ chống tay lên bàn thờ gạch đứng dậy, đi ra cửa am, ngồi xổm xuống chỗ cũ của mệ. Mười ngón tay lại đưa đi đưa lại.

Kình cởi vạt áo ngoài, bọc cuộn giấy vào, ôm trước ngực. Nó vác mái chèo lên vai phải, cái thước gãy vẫn giắt lưng bên trái.

Nó đi dọc bãi qua hàng thùng gỗ chượp thấp lè tè dưới chái. Mùi cá ủ nồng tới mức nó phải thở bằng miệng.

Anh Sỏ ngồi vá lưới trên tấm chiếu rách trước nhà. Kim tre trong tay anh ngừng lại khi Kình đi ngang.

"Mi ôm chi mà như ôm con?"

"Giấy, anh."

"Giấy chi mà ôm như con?"

"Giấy của mệ, anh."

"Của mệ thì để người già ôm. Mi ôm làm gì?"

"Em mượn."

Anh Sỏ nhìn cái bọc, rồi nhìn mặt nó. Anh không hỏi thêm. Sau lưng nó, anh Sỏ nhìn theo một lúc rồi cúi xuống, kim tre chạy tiếp qua mắt lưới.

Cộc trên vai chồm xuống, ngửi ngửi cái bọc vải.

"Mùi giấy này giống mùi cái am."

"Ừ."

"Mùi đất. Mùi nhang cũ. Mùi bà già." Cộc rụt cổ lại. "Mày đem nó đi đâu thì tao biết rồi."

"Biết thì cha đừng nói."

"Tao không nói. Tao ngửi."

Chòi nhà thuốc ở đầu bãi. Cửa mở hé. Kình đứng trước cửa, không vô.

Bên trong có tiếng quả cân tiểu ly gõ leng keng lên đĩa đồng.

"Chị ngâm tay vô nước muối mấy canh một ngày?" tiếng thầy hỏi, nhỏ, đều.

"Dạ, từ sáng tới trưa. Chiều thì đảo chượp."

"Đảo chượp thì tay ngâm thêm."

"Dạ. Mà không đảo thì chượp hư, ông thầy."

"Tôi biết. Tôi không bảo chị thôi đảo. Tôi bảo chị đảo xong thì rửa nước ngọt, rồi xoa thuốc này. Gừng với nghệ, giã nhuyễn."

"Nước ngọt ở đây quý hơn mắm, ông thầy."

Thầy im một lúc.

"Vậy rửa bằng nước vo gạo. Nhà nào cũng có."

Chị Mận cười, rồi thôi.

Kình đứng nghe. Leng keng. Một nhịp. Leng keng.

"Mày đứng đây tới tối hả?" Cộc hỏi, rất nhỏ.

"Con chờ chị Mận ra."

"Chị Mận chưa ra thì mày vô. Ổng thấy mày thì ổng thấy, sớm muộn gì cũng thấy."

"Con biết."

"Biết thì làm," Cộc nói, giọng y hệt mệ Vén.

Kình liếc lên vai. Cộc nhe răng.

Nó đẩy cửa bước vào. Thầy ngồi trên phản, cái cân tiểu ly trước mặt, một gói giấy mở ra có mấy lát gừng khô. Chị Mận ngồi xổm dưới đất, chìa hai bàn tay nứt nẻ cho thầy coi.

"Em về rồi hả," chị Mận nói. "Ông thầy đang cân thuốc tay cho chị."

"Dạ."

Kình không ngồi xuống. Nó trải cái chiếu cói ở góc chòi ra giữa nền đất, chỗ ánh chiều lọt qua cửa rọi vào. Nó cởi bọc áo. Nó đặt cuộn giấy lên chiếu, mở ra từng gang một, chậm. Giấy mục kêu sột sột dưới ngón tay, mỗi chỗ gấp là một đường nứt mảnh.

Nó rút cây thước gãy ở lưng, chặn một đầu. Đầu kia nó nhìn quanh, thấy cái muỗng sứt trên phản, với lấy, chặn xuống.

Chị Mận nghiêng đầu nhìn.

"Giấy chi mà vàng khè rứa em?"

Kình không trả lời. Nó nhìn mặt giấy.

Nền giấy ố vàng, loang mốc từng mảng nâu. Dưới lớp mốc, trước khi thấy chữ, nó thấy những đường cong mờ nhạt in chìm trong giấy, nối nhau, gợn lên, như sóng nước khi có con cá vừa đi qua.

Sau lưng nó, tiếng quả cân im.

Thầy đã quay lại. Ông nhìn xuống chiếu. Ông nhìn những đường sóng mờ trên nền giấy.

Ông đặt quả cân xuống đĩa đồng. Quả cân rơi lệch ra mép đĩa, không vào đúng chỗ của nó.

"Con lấy ở đâu?" thầy hỏi.

"Mệ cho mượn."

Thầy không hỏi thêm. Ông quay sang chị Mận, giọng vẫn đều như mọi khi.

"Chị về trước đi. Thuốc mai tôi đem qua."

"Dạ, chưa cân xong mà ông thầy."

"Mai tôi cân lại."

Chị Mận nhìn thầy, nhìn Kình, nhìn cái chiếu. Chị đứng dậy, phủi đầu gối, đi ra. Chị khép cửa lại sau lưng, không hỏi thêm câu nào.

Thầy đứng dậy khỏi phản. Ông đi tới cửa chòi, chậm. Ông kéo cái then gỗ, cài vào khấc từ bên trong. Tiếng then gỗ trượt vào khấc kêu khục một tiếng.

Rồi ông quay lại, ngồi xuống mép chiếu, cách cuộn giấy một gang tay.