Đáy thúng cạ trên cát kêu sột sột rồi im khi chạm nước. Ghẹ đẩy thêm một cái, nhảy lên vành, cái thúng chao như cái nón trôi.

Trên vành thúng có một cây sào ngắn cắm chặt, đầu sào buộc ngọn đèn dầu. Ánh đèn vàng đục, rọi xuống nước thành một vòng tròn nhỏ.

"Anh ngồi giữa," Ghẹ nói. "Ngồi lệch là lật."

"Giữa chỗ nào?"

"Giữa là giữa. Anh có mông thì anh biết."

Kình bước vào, ngồi xuống. Thúng nghiêng một bên, nó dịch qua, thúng nghiêng bên kia. Nó dịch lại. Cuối cùng nó ngồi im, hai tay ôm mái chèo dựng đứng giữa hai đầu gối, như ôm cột nhà lúc bão.

Ghẹ cầm cây chèo ngắn khua một tay. Thúng xoay một vòng tròn, rồi mới chịu đi ra.

"Anh vác cái chèo ra biển mà không chèo, anh vác chi?"

"Để có."

"Có để làm gì?"

"Có thì có. Mày hỏi hoài."

Cộc trên vai rúc đầu vào cổ áo Kình. Lông nó dựng lên vì gió.

"Biển to quá," Cộc lầm bầm. "Ở bến người ta nói sông to thôi. Sông to mà sóng đâu có dữ vầy."

"Cha im đi cho con ngồi," Kình nói, rất nhỏ.

"Anh nói với ai?" Ghẹ hỏi.

"Tui nói với cái chèo."

"Anh nói với cái chèo hoài. Mẹ tui nói anh có tật."

Thúng ra khỏi mũi đất. Nước đen dần. Kình quay đầu nhìn lại.

Lần đầu nó thấy Tháp Cụt từ phía biển. Một khối đen cụt đầu đứng trên mũi đất đá, không đèn, không bóng người. Trời sau lưng tháp còn chút tím. Cái gờ trên vỡ lởm chởm như hàm răng gãy.

Nó nhìn lâu. Gờ trống.

"Ghẹ. Ở ngoài này nhìn vô, có ai thấy cái tháp có đèn bao giờ chưa?"

"Chưa. Tháp đâu có ai ở mà đèn."

"Mệ Vén ở dưới chân."

"Ngủ sớm rồi. Già rồi thì ngủ sớm." Ghẹ khua chèo. "Anh hỏi cái tháp hoài vậy?"

"Tui thấy nó cụt đầu thì tui hỏi."

"Cụt từ hồi ông nội tui. Ông nội tui nói hồi ông nhỏ nó cũng cụt. Cụt quen rồi, ai mà hỏi."

Ghẹ thả dây câu, mồi buộc sẵn. Nó ngồi xổm trên vành, giật nhẹ từng chút. Ánh đèn trên sào rọi xuống, có mấy cái bóng nhỏ lướt vào vòng sáng rồi lướt ra.

"Lên rồi," Ghẹ thì thầm. "Mực thích đèn. Anh đừng thở mạnh."

"Thở mạnh thì nó nghe hả?"

"Không. Anh thở mạnh thì thúng lắc."

Nó giật cần. Một con mực nhỏ vọt lên khỏi nước, giãy, và phụt một vệt đen thẳng vào mặt Kình.

Kình nhắm mắt không kịp. Mực đen chảy xuống mũi, xuống miệng. Tanh và mặn.

Ghẹ cười gập người, suýt rơi khỏi vành.

"Lớn đầu chưa thấy biển, giờ thấy mực!"

"Thấy rồi. Nó còn thấy tui trước."

"Nó bắn anh tại anh há miệng."

"Tui đâu có há."

"Có. Anh há từ lúc ra khỏi bãi."

Kình lấy tay áo lau mặt. Áo đen thêm một mảng. Cộc trên vai thò đầu ra, ngửi ngửi cổ áo nó, rụt lại.

"Mày hôi như cái nồi mực," Cộc nói.

Ghẹ bỏ con mực vào cái giỏ tre buộc bên vành, thả câu lại. Một lúc lâu không có gì. Nước vỗ vào thúng nghe lóc bóc.

"Ghẹ. Mày biết chữ không?"

"Không. Chữ để làm chi. Mực đâu có đọc."

"Biết chữ thì mày viết được tên mày."

"Tên tui là Ghẹ. Ai cũng biết. Viết ra làm gì nữa."

Kình nhúng ngón trỏ xuống nước. Nó cúi xuống, vạch lên đáy thúng khô bên cạnh chân, chỗ dầu rái đã khô thành lớp nhám. Ngón tay đi chậm. Con cá, cái đầu, cái mình, rồi bốn chấm nhỏ dưới đuôi.

"Đây là chữ ngư. Con cá."

Ghẹ cúi nhìn.

"Cá gì có bốn chấm. Cá có vây."

"Bốn chấm là nước nó quẫy. Thầy tui dạy vậy."

Nó nói trơn tru, một hơi, như đọc lại một dòng có sẵn trong sổ.

"Nước thì nước, sao lại chấm," Ghẹ nói. "Nước đâu có chấm. Nước nó ướt."

"Thì người ta vẽ nước bằng chấm."

"Người ta vẽ dở."

Kình không cãi. Nó nhìn chữ trên đáy thúng. Nước thấm vào lớp dầu rái, đường nét bắt đầu nhòe ra.

Ghẹ giật được con mực thứ hai, rồi con thứ ba. Lần này nó cầm con mực chĩa ra ngoài, không cho bắn vào ai. Rồi nó ngồi im, tay giữ dây, không nhìn Kình.

"Anh Kình."

"Ờ."

"Bữa đó anh nói chi với Bà mà thúng ba tui vô được?"

Cái thúng chao nhẹ. Kình ôm cái chèo chặt hơn một chút.

"Tui nói tui thương ba mày."

Ghẹ im. Nó im lâu tới mức một con mực bơi qua vòng sáng, lượn một vòng, bơi ra, mà nó không giật. Rồi nó ngẩng lên, chỉ tay về phía chân mũi đất. Ở đó nước đen hơn mọi chỗ khác, sát vách đá.

"Chỗ đó sâu lắm. Năm ngoái cửa sông bắt ông Rớ ở chỗ đó."

"Ông Rớ là ai?"

"Ba của anh Rớ. Ổng câu mực giỏi nhất bãi." Ghẹ thu tay về. "Năm nay chưa bắt ai. Mấy bà nói tại anh."

"Tại tui là sao?"

"Mấy bà nói anh đứng trên đó, Bà nghe anh. Bà nghe anh thì Bà không bắt."

"Tui đâu có biết."

"Anh không biết thì mấy bà biết."

Cộc trên vai không nói gì. Nó chỉ bám vào cổ áo Kình, chặt hơn lúc nãy.

Gần sáng thì thúng vào bãi. Trời xám như tro bếp nguội. Ghẹ nhảy xuống nước trước, kéo thúng lên cát, xách cái giỏ có chín con mực, chạy một mạch về nhà.

"Mẹ! Mẹ ơi! Chín con! Anh Kình bị mực bắn!"

Tiếng nó xa dần trên bãi.

Kình ngồi lại trên cát, cạnh cái thúng lật nghiêng. Mái chèo nằm ngang đùi. Nó cúi nhìn đáy thúng. Chữ ngư nó vạch hồi khuya còn đó, mờ dần trên lớp dầu rái khô.

Bốn cái chấm nhỏ dưới đuôi bay hơi trước tiên.