Nồi gang trượt nửa gang trên mặt lò đất, kêu ken két, và tay Kình chụp lấy quai trước khi nó nghiêng.

Nước cơm sôi trào ra miệng nồi, xèo một tiếng trên than. Nó rụt tay, thổi vào ngón. Phía sau nó, ông tài Lừng đứng ở lái hét "Kéo!", hai bạn ghe dồn người vào dây, và tấm buồm nâu vá chằng chịt bung ra một lượt, căng phồng như cái bụng người ăn no. Ghe chồm lên.

Khói bếp xiên ngang theo gió. Kình ngồi xổm, canh lửa bằng que củi, nhìn doi cát cuối cùng chạy lùi qua mạn phải. Cát xám, lau trắng, một con cò đứng một chân. Rồi doi cát hết.

Nó bỏ que củi.

Nó đứng dậy, đi lên mũi ghe, tay bám dây buồm. Trước mặt không còn bờ bên kia.

Chỉ có nước xanh đen, đi tới chỗ trời. Sóng lăn từng luống như luống đất cày, luống nọ đuổi luống kia, đầu luống bạc trắng rồi vỡ. Mũi ghe cắm xuống, nước xẻ ra hai bên thành hai cánh, hất lên mạn một nắm bọt. Trên cao có một con chim trắng đứng yên giữa gió, cánh mở, không vỗ.

"Đứng mũi thì bám dây!" ông tài hét từ lái. "Rớt xuống tao không quay lại vớt!"

"Dạ!"

Kình bám dây. Nó đứng đó, không nói thêm một câu.

"Thằng nấu cơm!" chú Gàu gọi từ sau. "Cơm sôi!"

Nó không quay lại. Chú Gàu gọi lần nữa, giọng cao hơn, rồi nghe tiếng chân chạy, tiếng nắp nồi đậy. Cộc nhảy khỏi vai nó, xuống bếp canh nồi thay. Một lúc sau Cộc quay về, leo lên vai, bám cổ áo.

"Sông to thôi mà."

Kình không đáp. Mặt trời xuống thấp, nước chuyển từ xanh đen sang đỏ trầm, bóng ghe bầu đổ dài trên sóng, nhỏ và đen.

Tối, cả ghe ngồi quanh lò, mỗi người một mảnh ván. Ông tài chia cá nướng. Con to nhất nằm giữa mâm lá, da cháy xém, mỡ nhỏ giọt xuống than.

"Thằng nấu cơm. Mày đứng mũi cả buổi. Thấy gì?"

"Con thấy không có bờ."

"Biển thì không có bờ."

Cộc ghé tai Kình, nói chỉ đủ một mình nó nghe.

"Sông nào chẳng có bờ. Bờ nó ở xa thôi."

Kình nhai xong miếng cá rồi mới mở miệng. Nó lặp lại đúng câu ấy, giọng đều, như câu của chính nó.

"Sông nào cũng có bờ. Bờ nó ở xa thôi."

Ông tài trợn mắt. Chú Gàu ngưng tay đang xé cá.

"Mày nói biển là sông to?"

"Dạ, cha con nói."

"Cha mày ở đâu?"

"Ở trên ghe này."

Ông tài cười hô hố, vỗ đùi, cho rằng nó vừa nói chuyện cha nó chết dưới nước. Chú Gàu cười theo, tiếng cười khô. Rồi ông tài thôi cười. Ông nhìn Kình một lúc, ánh lửa nhảy trên mặt, rồi dùng ngón tay đẩy con cá to nhất sang chỗ nó.

"Ăn đi."

"Dạ."

"Chia ba hả?" chú Gàu hỏi.

"Chia ba cái gì. Của nó."

"Lần đầu ra biển hả?" chú Gàu hỏi, miệng đầy cá.

"Dạ."

"Mửa chưa?"

"Chưa."

"Bữa nay biển hiền," ông tài nói. "Mai nó hết hiền."

"Hiền với dữ khác nhau chỗ nào?"

"Hiền thì mày ăn được. Dữ thì mày cho cá ăn."

"Tao nôn hai năm mới hết," chú Gàu nói. "Ổng nôn có một bữa."

"Hai bữa," ông tài sửa.

Chú Gàu cười sặc, ho một tràng, ném cái xương xuống biển.

Kình xé con cá làm hai. Nó ăn nửa. Nửa kia nó đặt lên vai.

Đêm, ghe chạy chậm, buồm hạ nửa. Kình ngồi ở mũi một mình, hai chân thòng ra ngoài mạn. Gió biển lạnh, mặn, thổi vào cổ áo. Trên trời sao nhiều tới mức nó không tìm được chỗ nào trống.

Nó nhớ một tờ giấy trải trên bàn, một bàn tay già gầy bao lấy bàn tay nó. Ngón trỏ thầy Khiêm chỉ vào bên trái một chữ.

"Đây là bộ ngư. Con cá. Tên con là con cá lớn nhất biển."

"Biển là gì thầy?"

"Là nước rất rộng."

"Có rộng hơn sông Hậu không?"

"Rộng hơn."

"Thầy đi biển chưa?"

"Ta đứng ở bờ một lần. Ta không nhìn lâu."

"Vậy sao thầy chắc nó rộng?"

"Vì chữ nói vậy. Chữ không nói dối được lâu."

Nó nhớ chính nó mấy năm sau, đứng trước thầy, trả lời một câu nó chưa hiểu mình trả lời gì. Con chưa thấy biển. Con nhìn ra con cá linh, cái đầu nhọn, mình có vảy, bốn chấm dưới đuôi là nước nó quẫy. Thầy không cười. Thầy gật. Ngón tay thầy chấm bốn chấm cho nó xem lại, chấm nào cũng hơi kéo đuôi, như giọt nước vừa rơi khỏi mép lá.

"Giờ thấy biển rồi đó," Cộc nói.

Cộc ngồi cạnh nó trên mạn, hai chân sau thõng, khúc tay cụt đặt lên đầu gối.

"Con cá đâu?"

"Chưa thấy."

"Vậy mà thấy cái gì?"

"Nước." Kình nhìn xuống chân mình, nơi mạn ghe ướt sẫm. "Nước thì thấy rồi."

"Nước thì tao cũng thấy từ trưa."

"Cha thấy nhiều hơn con."

"Tao già hơn mày." Cộc ngáp. "Với lại tao nhìn ít hơn. Mày nhìn như muốn nuốt."

"Con đâu có muốn nuốt."

"Mày há miệng cả buổi chiều."

"Con ngậm lại rồi."

"Ngậm lại vì ông tài liếc."

Một con sóng lớn hơn các con khác đập vào mạn, hắt nước lên ván. Nước chảy thành một vệt mỏng dưới chân Kình.

Nó nhúng ngón trỏ vào đó. Nước lạnh, mặn, trơn.

"Cha."

"Hử."

"Con viết thử."

"Viết trên nước hả?"

"Viết trên ván. Nước nó viết lại."

"Nước không biết chữ."

"Nó biết hắt."

Nó viết lên ván. Nét đầu tiên là bộ ngư bên trái, một nét sổ, một nét cong. Rồi bên phải. Rồi nó dừng ở dưới đuôi, chấm bốn chấm, mỗi chấm kéo đuôi một chút về phía dưới, đúng như thầy chấm.

Cộc nhìn. Không nói gì.

Một con sóng nữa vỗ lên mạn. Nước tràn qua chữ, nhòe các nét ra thành một vũng nhỏ. Chữ không mất. Nó chỉ rộng ra, mềm đi, như chữ viết dưới nước.

Kình ngồi canh. Gió thổi qua ván, khô dần từ mép vào, từng nét một. Nó không chạm vào chữ.

Khi gió khô hết nước, trên ván mạn chỉ còn một vệt muối trắng, hình một con cá.