Mái chèo ngắn khua xuống nước, tõm, tõm, cái thúng chai quay nửa vòng rồi lại thẳng. Anh Sỏ ngồi lái ở đuôi, hai bàn chân trần dạng ra hai bên vành, lưng vạm vỡ chắn hết nửa bầu trời xám. Kình ngồi mũi cầm chèo phụ, mỗi mái đẩy lệch một chút, thúng nghiêng theo một chút.

Rạng sáng ngày mười sáu, gà bờ nam chưa gáy hết một lượt. Mặt nước cửa sông xanh xám, lặng như tấm da trâu căng. Bờ bắc và bờ nam chỉ còn là hai vệt thẫm, tháp cụt đứng trên mũi đất, một khối đen không có đỉnh.

"Mi chèo như con vịt bị thương," anh Sỏ nói.

"Dạ, con ráng."

"Ráng cũng thua thằng Ghẹ."

"Thằng Ghẹ lớn lên trong thúng, con lớn lên trong xuồng."

"Xuồng có mũi có lái, mi nói tau nghe tới thuộc lòng rồi, nghe nhiều hơn nghe tiếng sóng." Anh gạt nước bằng một mái chèo, thúng xoay trơn tru theo tay anh. "Ra thăm lưới đáy rồi vô. Đừng nói chuyện."

Phía trước, ngoài luồng, một hàng cọc gỗ nhô khỏi mặt nước. Cọc đen, mục, đầu nhọn lởm chởm, cái cao cái thấp, đứng thành hàng nghiêng như hàm răng gãy của một con thú già. Anh Sỏ đạp mạnh một chân, thúng lệch sang bên trái.

"Cọc đăng cũ," anh nói. "Né ra, kẻo thủng thúng."

Thúng đi sát một cái cọc cao nhất. Kình ngước lên.

Trên đầu cọc có một ông già gầy ngồi xổm, hai đầu gối chống lên cằm. Áo tơi lá rách tả tơi buông thõng, tóc bạc dính bết xuống trán, râu nhỏ nước. Mỗi giọt rơi xuống mặt sông kêu một tiếng, tích, và loang ra một vòng tròn. Mắt ông nhỏ, sáng như mắt cá.

"Mày là đứa ngoài sổ," ông già nói.

Kình ngồi im, nín thở. Cộc trên vai nó cứng người.

"Ông là ai?" Kình hỏi, nhỏ, môi gần như không động.

"Tôi là cái đăng. Hồi trước chỗ này là đăng của tôi. Cá vô đăng thì người ăn."

"Cái đăng đâu rồi?"

"Thuyền thuế cần luồng. Người ta dỡ."

"Ai dỡ?"

"Người nào cũng là người ta." Ông già gãi cằm, nước nhỏ từ tay xuống. "Mày hỏi ít thôi. Hỏi nhiều mệt."

Anh Sỏ ngừng chèo. Thúng trôi chậm, nước vỗ vào vành lách tách. Anh quay đầu lại, nhìn Kình, mắt nheo.

"Mi nói với ai rứa?"

"Dạ, con nói với cái cọc."

"Cọc." Anh Sỏ nhìn cái cọc, nhìn Kình, nhìn lại cái cọc. Cọc đen, mục, trống trơn. "Cọc mà mi cũng nói. Hồn mi treo cột buồm rồi hả?"

"Con nói chơi."

"Nói chơi với cọc thì còn khỏe, chớ đừng nói chơi với sóng." Anh chèo tiếp, lắc đầu. "Miệt mi ai cũng vậy sao?"

Cộc trên vai Kình chồm ra, bàn tay duy nhất chỉ về phía ông già, giọng rền rĩ.

"Ông ướt quá. Ông ngồi xa ra."

"Tôi ướt từ hồi người ta dỡ đăng." Ông già không nhìn Cộc, mắt vẫn nhìn Kình. "Con gì trên vai mày, nó khô."

"Tao khô," Cộc nói. "Ông ướt. Mỗi người một số."

"Số thì tôi biết." Giọng ông già nghe như người nhai cá khô. "Nó khô là có người giữ nó khô."

Cộc im. Bàn tay nó co lại. Kình thấy bàn tay đó trên cổ áo mình, chặt hơn.

Thúng đi qua cái cọc, qua thêm cái nữa. Anh Sỏ đạp lái, đưa nó vào luồng. Kình quay đầu nhìn lại, vẫn thấy ông già ngồi xổm, ướt sũng, cái bóng nhỏ trên đỉnh cọc, trời xám đằng sau. Ông không nhúc nhích. Ông chỉ giơ một ngón tay lên, như người gọi với.

"Ông già áo chàm," ông nói. Giọng không lớn, mà nghe rõ trên mặt nước, như nói bên tai. "Cái ông bốc thuốc. Là ai?"

Kình ngập ngừng. "Thầy con."

"Thầy mày." Ông già im một nhịp, nước nhỏ tích, tích. "Ông ấy đứng bờ nam nhìn tháp mấy chục bữa. Người không mắc nợ thì không nhìn lâu vậy."

"Nợ gì?"

"Tôi không nói nợ gì."

"Ông biết thầy con hả?"

"Tôi ngồi đây lâu rồi." Ông già ngẩng cằm lên, như nhìn ra tận chân trời. "Ai tới cửa sông này mà nhìn tháp thì tôi nhớ mặt."

Anh Sỏ chèo gấp. Thúng lướt qua dải nước phẳng, qua hàng cọc cuối cùng, ra khỏi luồng. Anh không nói gì thêm, nhưng mỗi lần chèo, vai anh nhô lên cao hơn một chút, như người sợ một thứ gì mà nhất quyết không chịu gọi tên nó.

Thăm lưới xong, thúng quay vào bờ. Mặt trời lên sau hai bờ, ánh sáng trải xuống nước thành những dải mỏng, vàng như dầu rái mới nấu, đậu trên mũi thúng và trên mu bàn tay Kình. Kình ngồi mũi, tay cầm chèo, không lệch nhịp nữa. Nó nhìn nước.

"Mi thấy cái chi ngoài đó?" anh Sỏ hỏi, không quay đầu.

"Dạ, thấy cọc."

"Cọc có thấy mi không?"

"Con không biết."

"Tau chèo ở đây mười tám năm. Tau chưa thấy gì hết." Anh chèo một mái, hai mái. "Mà tau cũng chưa dám nói chuyện với cọc."

"Anh sợ hả anh?"

"Tau sợ chớ. Sợ thứ mình không thấy là sợ nhất."

Tới bãi, anh Sỏ nhảy xuống trước, kéo thúng lên cát, rồi quay lại, hạ giọng.

"Chuyện cọc, mi đừng kể mệ. Mệ lo."

"Dạ, con không kể."

"Cũng đừng kể thằng Ghẹ. Nó bơi ra coi."

"Dạ."

"Với đừng nói chuyện với cọc nữa." Anh vỗ vai nó, nặng như vỗ cái mái chèo. "Có cái chi thì nói với tau."

Kình bước xuống sau. Nó ngoái nhìn ra cửa sông.

Hàng cọc đăng đứng trơ trong nắng sớm, đen, nghiêng, im. Cái cọc cao nhất trống, trên đầu không có gì. Nhưng mặt nước dưới chân cọc vẫn có những vòng tròn nhỏ loang ra từng cái một, chậm, đều, như có giọt đang nhỏ xuống.