Cây chổi cọ quét qua nền đất, sột soạt, vảy cá khô bay lên sáng loáng như mảnh gương vỡ. Kình gom đống vảy và bấc mục ra cửa kho lưới, hắt xuống bãi. Nó nhấc hòm thuốc lên, kê hai đầu vào hai cái phao gỗ cho khỏi ẩm.

Mười một tháng Ba. Sáng chưa tới giờ nắng lên, cát còn lạnh dưới chân. Trên bậc kho có một bà già ngồi chờ, tóc bạc búi chặt, hai tay ôm cái đấu muối đầy ngọn, trắng như tuyết vun.

"Bà ở bờ nam," thầy Khiêm nói, tay đặt trên cổ tay bà. "Ho từ bao giờ?"

"Từ hồi mùa muối mở. Đêm nằm không được."

"Bà thè lưỡi tôi coi."

Bà thè. Thầy nhìn một lúc, rồi buông cổ tay, kéo tờ giấy bản, nghiêng bút lông. Kình ngồi chống cằm bên mép chõng, nhìn nét bút đi. Thầy viết chậm. Một đơn, mười vị, mười dòng ngắn dưới nhau như hàng cọc.

"Ba thang. Sắc ba chén còn một," thầy nói. "Uống lúc nóng."

"Tui trả hai tiền một thang."

"Không lấy."

"Ông thầy đừng làm khó tui. Tui không quen mắc nợ."

"Bà không mắc gì."

Bà già nhìn ông, rồi nhìn cái đấu muối trong lòng mình. Bà đặt nó xuống bậc kho, đẩy một cái về phía chân thầy.

"Không lấy tiền thì lấy muối," bà nói. "Muối không có tội."

Thầy nhìn đấu muối, hơi mím môi. Ông đẩy nó sang Kình. "Đem cho chị Mận làm chượp."

Kình cười, hai tay bưng cái đấu như bưng bát cơm. "Muối bên nớ, cá bên ni. Thầy ở giữa ăn công."

"Ăn công thì ăn." Ông gấp đơn, đưa bà. "Cẩn thận lúc xuống đò."

Bà già cầm đơn, ngó Kình một cái từ đầu tới chân. "Thằng nhỏ này là con ông thầy?"

"Dạ, con học trò."

"Học trò mà nấu cơm, quét kho?"

"Thầy nấu thuốc, con nấu cơm." Kình gãi gáy. "Chia việc."

"Rứa là đủ nhà." Bà chống tay đứng dậy, chậm. "Giữ ông thầy này, con. Bên tui không có ai chịu lấy muối thay tiền."

Bà già đi rồi, cái đấu muối còn đó, đầy ngọn, hột muối ánh trong nắng. Kình để xuống nền, rồi tới ngồi cạnh hòm thuốc, lấy mấy tờ đơn thuốc cũ ra, trải lên chõng. Cộc leo lên hòm, ngồi chồm hổm, nhìn nó.

"Mày đọc chữ như coi bói."

"Con đọc đơn thôi mà cha."

Nó đọc theo kiểu của nó. Chữ này có cái mỏ. Chữ này có cái chân. Chữ này xòe ra như cái lá. Tới chữ cuối cùng của đơn, nét bút cuối quặt lên, nhọn, thành một cái móc nhỏ.

"Chữ thầy có cái lưỡi câu," nó nói.

Thầy đang vén tay áo, tay dừng lại một nhịp. "Ba mươi năm viết đơn. Tay quen."

"Đơn nào cũng có hả thầy?"

"Đơn nào ta viết cũng có."

Kình lật thêm mấy tờ. Tờ nào, chữ cuối cùng cũng có cái móc, nhỏ, quặt lên cùng một hướng, như một con cá đớp mồi. Nó đếm tới tờ thứ năm thì thôi, xếp chúng lại thành chồng ngay ngắn, đặt vào hòm.

"Móc đó ở đâu ra vậy thầy?"

"Từ tay."

"Tay thầy quặt hoài vậy hả?"

"Tay ta không để ý." Thầy cầm tờ đơn, nhìn qua một lượt, đặt xuống. "Con viết chữ có móc không?"

"Chữ con thẳng đuột."

"Vậy chữ con là của con. Chữ ta là của ta."

"Thầy ráng đừng câu ai bằng chữ nghen."

"Ta chỉ câu cái ho."

Cộc trên hòm quay đầu đi, nhìn ra cửa, mắt không chớp.

"Cha ngó gì ngoài đó?"

"Không ngó gì."

"Vậy sao cha quay đi?"

"Tao mỏi cổ."

Chiều, Kình mang phần cá của anh Sỏ lên am. Cát trên bãi nóng bàn chân. Mệ Vén ngồi ở bậc am, cuộn lưới vắt qua đầu gối, kim tre luồn ra luồn vào, mười ngón tay không lúc nào ngừng.

"Con mang cá cho mệ."

"Để đó." Mệ không ngẩng. "Ăn chưa?"

"Dạ, con ăn rồi."

"Ăn rồi cũng ngồi."

Nó ngồi xuống bậc. Mệ vá, nó nhìn. Một lúc, mệ ngân. Không lời, giọng mệ thấp và khàn, như gió lùa qua kẽ cửa. Hai tiếng thấp, tiếng sau kéo dài, đúng câu hôm mệ dạy vá, rồi lặp lại. Rồi lặp lại nữa.

"Mệ ru nữa hả mệ?"

"Ru cái lưới."

"Lưới nghe được hả mệ?"

"Lưới không nghe. Mệ nghe." Ngón tay mệ không ngừng. "Ru thì tay mới đều."

"Ai dạy mệ vậy?"

"Má mệ. Má mệ ru từ hồi mệ còn nhỏ hơn thằng Ghẹ."

"Má mệ ru cái gì?"

"Ru cái lưới." Mệ ngó nó, hơi nheo mắt. "Hỏi chi nhiều rứa?"

"Con nghe hay."

"Hay thì nghe. Đừng hỏi."

Nó nghe thêm một lượt. Rồi nó ngân theo, nhỏ, hai tiếng thấp, tiếng sau kéo dài. Nó phô. Tiếng đầu hụt, tiếng sau cao quá, nghe như tiếng con vịt kéo cổ. Mệ không sửa. Mệ cũng không cười. Mệ chỉ vá, mắt nhìn xuống mắt lưới, như người nghe một đứa nhỏ tập nói và không muốn làm nó ngượng.

Nó ngân tới lần thứ ba, rồi thôi. Mệ không bảo nó thôi, cũng không bảo nó hát tiếp.

"Cá để đó ăn đi mệ," nó nói. "Con về."

"Ờ."

Nó đứng dậy, vác mái chèo, xuống bãi. Con đường từ am xuống bãi đi qua một gốc dừa nghiêng, thân dừa đen sì. Nó vừa tới gốc dừa thì ngoái lại, và dừng.

Ở chân lối đá, sát sau lưng am, cách nó chừng hai chục bước, thầy Khiêm đứng một mình. Ông quay lưng về phía nó, áo chàm cũ, vai hơi cúi. Một bàn chân ông đặt lên bậc đá đầu tiên của lối lên mũi đất. Bóng ông đổ dài lên dốc, như một vết mực kéo ra.

Ông đứng vậy một lúc. Gió thổi tà áo bay.

Rồi ông rút chân về. Ông quay lưng hẳn, bước đi về phía kho lưới, lưng không ngoái lại.

Kình đứng sau gốc dừa, mái chèo dựng bên vai, không nhúc nhích. Nó đợi tiếng bước chân thầy đi xa hẳn, rồi mới thả hơi thở ra.