Cái thúng chai úp lên đầu nó, tối om, nồng mùi nhựa rái. Nước vỗ vào vành thúng, bộp, bộp, rồi tiếng thằng Ghẹ cười sặc, sặc tới mức phải nhổ nước ra mới cười tiếp được.

Kình đứng giữa vũng nước nông sau mũi đất, nước tới ngực, hai tay bám vành thúng như bám cái nắp vung. Nó đẩy lên. Thúng nhấc khỏi đầu, lòi ra khoảng trời trắng và cái mặt đen nhẻm của Ghẹ. Thằng nhỏ đứng trên mép một cái thúng khác, bằng hai bàn chân, như đứng trên cái đĩa.

"Lần thứ ba," Ghẹ nói. "Anh lớn đầu chưa thấy biển. Giờ thấy rồi mà biển không thấy anh."

"Ở miệt tui xuồng có mũi có lái." Kình phun một ngụm nước. "Cái thúng này đầu đâu đuôi đâu?"

"Đầu là chỗ anh ngồi. Đuôi là chỗ anh té."

"Vậy chỗ tui đứng là chỗ nào?"

"Chỗ đó không có tên. Chưa ai đứng được."

Cộc ngồi trên hòn đá mép vũng, lông khô ráo, mắt chấm chấm theo cái thúng như theo con ruồi. "Thằng nhỏ nói đúng," nó nói. "Mày đứng chưa được chỗ nào hết."

Ghẹ lội lại, lật thúng của Kình ngửa lên, đi quanh nó như quanh con nghé. "Dồn hai chân vô giữa. Đừng nghĩ tới tay."

"Tui đâu có nghĩ tới tay."

"Anh nghĩ bằng cái đầu. Chân không có đầu, anh nói chuyện với chân đi."

Kình trèo lên, quỳ, rồi đứng một chân, rồi hai chân. Thúng xoay nửa vòng, nghiêng, nó chới với, nước dựng lên một bên. Úp. Lần này Ghẹ cười tới ngồi bệt xuống nước, đưa hai tay lên trời như xin tha.

Tới lần thứ sáu thì Kình đứng được đúng ba nhịp thở. Ghẹ đếm to từng nhịp. Tới nhịp thứ tư thì thúng nghiêng, và nó đã ở dưới nước, thấy chân Ghẹ đạp nhẹ trên bùn như chân con cua.

Nó trồi lên, ôm vành thúng thở hổn hển.

"Ba nhịp," Ghẹ nói. "Hôm kia là hai."

"Tui giỏi lên rồi hả?"

"Giỏi chút xíu. Mai anh đứng được bốn."

"Ghẹ nói vậy là chắc rồi hả?"

"Tui nói cho anh vui. Mai anh ba nhịp rưỡi thôi."

Giữa trưa chị Mận hú từ trên bãi. Hai đứa lội lên, Ghẹ chạy trước, Kình đi sau, mái chèo vác vai, nước chảy từ gấu quần xuống cát thành hai vệt song song.

Dưới mái chái kín gió, thùng gỗ chượp to bằng cái giường nằm. Chị Mận cầm cây đảo dài hơn người, khuấy một vòng, nhấc lên, khuấy vòng nữa. Mùi xộc ra tới đầu bãi, mặn, tanh, nặng như bàn tay úp lên mặt. Kình đứng quá gần.

Một vệt nâu sẫm văng lên má nó. Nó đứng im.

"Chượp thương em rồi đó," chị Mận nói, miệng cười, tay không ngừng khuấy. "Chượp chưa chín, mùi còn non. Chín rồi nó không thèm thương ai nữa."

"Dạ. Mùi này ra sao thì nó... thương sao được chị."

"Thương rát mặt, rửa liền đi. Để lâu nó ăn vô da."

Cộc đã nhảy lên vai nó từ hòn đá, giờ vai nó nhẹ bẫng. Một cái bóng nâu xám vọt qua đầu nó, nhảy phắt lên nóc chái lưới sát bên, ngồi chồm hổm ở chỗ xa nhất. Bàn tay duy nhất của nó bịt chặt mũi.

"Mày rửa mặt bằng nước biển ba lần," giọng Cộc rền rĩ trong lòng bàn tay, "rồi hẵng về chỗ tao."

"Cha ở đó làm gì? Chượp đâu có ăn lông."

"Mày đừng nói chữ chượp. Mày nói chữ đó là nó bay qua đây."

Kình giơ tay chùi má. "Chị Mận, chượp này người ta ăn thiệt hả chị?"

"Ăn chớ. Chấm với cơm nóng, em ăn một lần là nhớ cả đời."

"Em nhớ mùi rồi chị. Nhớ sẵn rồi."

Nó đưa ngón tay còn dính chượp lên mũi hít thử, rồi rụt đầu như bị đánh. Chị Mận cười đến chảy nước mắt, cây đảo gõ vào thành thùng cộp cộp.

Xế chiều, nó theo chị Mận ra bến đò ngang. Cái đò nằm áp bậc bến, mỗi bên sông một hàng thúng. Bên bờ nam, đàn bà gánh muối trắng, thúng muối đầy ngọn như núi nhỏ. Bên bờ bắc, đàn bà gánh cá cơm khô xám bạc. Họ gặp nhau ngay trên bậc bến, đong bằng đấu gỗ, không ai nói giá, không ai trả tiền.

Kình gánh hộ chị Mận hai thúng cá. Dây gánh hằn vào vai, mùi cá khô bám vào cổ áo. Nó bước xuống đò, ngồi ép cạnh một bà bờ nam, thúng muối kê giữa hai đầu gối.

Hai bờ nói cùng một tiếng. Nó nghe ra. Chỉ là người bờ nam nói nhẹ hơn, cuối câu kéo dài hơn, như câu nào cũng chừa một chỗ cho hơi thở.

"Muối năm nay được nắng," bà bờ nam nói.

"Được nắng thì cá cũng vô," một người bờ bắc đáp. "Cá cơm vô dày."

"Con thằng Tư nhà bà đi ở đâu rồi?"

"Đi ở Giám tuốt trên kia. Nó viết thư bảo mạnh."

"Mạnh thì tốt."

Đò rời bậc. Nước sông đục, cái sào chống xuống nghe tiếng bùn. Đò đi men chân mũi đất, tháp đỏ sẫm cụt đỉnh nhô trên đầu, và cả đò im. Không ai ngẩng, không ai quay. Cái im kéo dài đúng một nhịp chống sào, rồi bà bờ nam hỏi ai còn muối hạt cho cá không, và mọi người lại nói chuyện muối.

Kình cũng không ngẩng. Nó nhìn thúng cá của mình, nhìn mắt con cá cơm trên cùng, trắng đục và tròn.

Đò cập bờ bắc. Chị Mận nhảy lên bậc trước, đỡ thúng, rồi thọc tay vào túi áo, lôi ra một chuỗi tiền buộc bằng sợi lác, nhét vào tay Kình.

"Công gánh. Năm đồng. Mai phiên chợ bên nớ, em sang mà ăn."

"Dạ, em gánh có chút xíu."

"Chút xíu cũng công." Chị đã quay đi, hai tay cầm thúng. "Rửa mặt đi. Chượp còn dính."

Kình đứng trên bậc bến, mở bàn tay. Năm đồng nằm trên lòng bàn tay, đồng nào cũng mòn viền. Nó bỏ vào túi áo, cạnh đồng lẻ cụ Khoan, nắm tay lại bên ngoài lớp vải.