Cây kim tre đặt vào tay Kình nhẵn như cán chèo, và khi mệ Vén gõ nó vào đốt ngón tay nó, tiếng nghe cạch, rất khẽ.

Sáng mồng ba tháng Ba. Một tấm lưới rách trải trên cát trước am, hai viên gạch vỡ đỏ sẫm nhặt dưới chân tháp đè hai mép cho gió khỏi lật. Mệ Vén ngồi xổm đối diện, lưng gập, mười ngón tay đưa đi đưa lại trên một chỗ rách rộng bằng cái nón. Bà đã nói lại được từ hôm mười chín, giọng còn khàn, nhưng nói đủ.

Trên sào phơi sau lưng bà, mấy tấm lưới cũ treo thành hàng, mỗi tấm một chỗ vá, màu chỉ vá mới sáng hơn màu lưới cũ, như những vết sẹo đã lành.

Bà không giảng. Bà luồn kim qua một mắt, vòng, thắt. Luồn, vòng, thắt. Tay bà đi như tay người đếm hạt. Rồi bà đưa kim cho Kình.

Nó luồn. Vòng. Thắt. Nút tuột.

Nó luồn. Vòng. Thắt. Nút tuột.

Mệ gõ cây kim vào đốt ngón nó.

"Con thấy con học được không?"

"Học được."

"Mà con vụng."

"Vụng thì học lâu."

"Lâu là bao lâu?"

"Lâu bằng một tấm lưới."

"Một tấm lưới thì xong chưa?"

"Xong một tấm. Còn tấm khác."

Mệ gõ cây kim vào đốt ngón nó lần nữa, lần này khẽ hơn.

"Ngón con cứng như mái chèo."

"Con quen cầm chèo, mệ."

"Chèo thì cầm chặt. Lưới thì cầm lỏng."

"Lỏng thì nút tuột."

"Tuột thì thắt lại. Chặt thì lưới đứt."

Ghẹ ngồi bên cạnh, hai chân đạp vào cát, một tay tung tung một con ốc nhỏ.

"Lớn đầu chưa vá được lưới."

"Ghẹ vá được chưa?"

"Tui kéo. Đàn bà vá."

Mệ Vén cốc đầu nó, không nhìn, bằng đúng cái đầu kim. Ghẹ la oái một tiếng, ôm đầu, cười.

"Mệ coi mệ cốc ai kìa!"

"Cốc thằng nói bậy."

"Nói đúng mà cũng cốc."

"Nói đúng mà không biết vá thì cũng cốc."

Kình cúi xuống tấm lưới. Nó luồn, vòng, thắt, chậm hơn. Ngón cái nó đè nút xuống, lỏng hơn mọi lần. Nút giữ. Nó thở ra.

Một nút. Hai nút. Mười nút. Mồ hôi chảy xuống thái dương, mặn vào khóe mắt. Đầu ngón cái nó đỏ lên, hằn một vệt từ sợi gai. Sóng vỗ chân mũi đất đều, và dưới nhịp sóng ấy, tiếng kim tre lách qua lưới nghe như cỏ khô cọ vào nhau, sột soạt, sột soạt, mỗi mắt một tiếng.

Nó vá kín một khoảng, đều, chặt, mắt nào cũng vuông vức bằng mắt nào, như hàng chữ ngay trên giấy. Nó giơ lên cho mệ xem, cằm hơi vênh, ngón tay còn đau.

Mệ nhìn. Mặt trời đã lên cao, bóng cây kim in một vạch mảnh xuống cát giữa hai người. Bà nhìn lâu. Rồi bà rút cây kim khỏi tay nó, cầm một cái dao con, cắt đứt một nút ở giữa khoảng nó vừa vá, thắt lại thành một mắt rộng gấp đôi các mắt bên cạnh.

"Mệ làm hư của con."

"Hư đâu."

"Con vá đều mà mệ cắt. Con vá cả buổi."

"Lưới không chừa mắt thì năm sau lấy chi mà kéo."

"Chừa cho ai?"

"Cho cá non. Cá non lọt thì năm sau nó lớn."

Kình nhìn cái mắt rộng. Một khoảng trống nhỏ giữa những mắt đều. Nó nhớ ngón tay mình nằm vừa khít trong một ô trên tường tháp, trong tối, sờ lần theo một đường cũ. Nó không nói ra.

"Mỗi gang lưới chừa một mắt," mệ nói. "Không chừa thì lưới tham."

"Ai đặt luật đó?"

"Con nghĩ ai?"

"Bà?"

Mệ không gật. Mệ không lắc. Bà cúi xuống tấm lưới, luồn kim.

Kình đợi. Ghẹ cũng đợi, con ốc nhỏ ngừng tung. Gió từ biển thổi qua mặt cát, kéo theo mùi muối và mùi chượp. Mệ vá, luồn, vòng, thắt. Rồi trong lúc vá, bà ngân.

Không lời. Một tiếng thấp. Rồi một tiếng thấp nữa, kéo dài, kéo dài, như một sợi gai thả xuống nước. Rồi dừng. Rồi lại một tiếng thấp, và tiếng sau kéo dài.

Kình ngồi im.

"Bài gì vậy mệ?"

"Ru."

"Ru mà không có lời?"

"Ru thì cần chi lời."

"Ru ai?"

"Hồi thằng Ghẹ còn nằm võng thì ru nó."

"Giờ Ghẹ lớn rồi."

"Lớn rồi thì ru cái tay. Tay già, ru cho nó khỏi mỏi."

"Vậy con nghe cho tay con khỏi mỏi."

"Tay con chưa biết mỏi. Vá đi."

Bà lại ngân. Cộc trên vai Kình nghiêng đầu theo nhịp, hai tai dựng, mắt tròn đen nhìn vào khoảng không trước mặt mệ. Nó không nói gì. Ghẹ gõ ngón tay vào đầu gối, đúng nhịp, rồi giật mình rút lại.

"Mệ ngân hoài."

"Mệ ngân từ hồi Ghẹ chưa đẻ."

"Tui nghe hoài rồi."

"Nghe hoài mà không biết bài gì."

"Bài ru."

"Rồi."

Chiều, chị Mận bưng giỏ đi ngang, dừng lại nhìn. Chị cầm tấm lưới Kình vá, giơ lên trước ánh mặt trời, soi từng mắt. Chị gật một cái, rồi mang ra treo lên sào phơi, hai mép buộc dây.

"Lưới đầu tay em, em coi sào ngày mai."

"Dạ."

"Gió thổi rách thì em vá lại."

"Em vá được rồi."

"Vá được chưa. Chưa vá giỏi."

Ghẹ nhặt dưới thúng úp một con cá cơm nhỏ, mình bạc, đuôi còn quẫy. Nó đi tới sào phơi, giơ tấm lưới lên, luồn con cá qua mắt rộng ở giữa. Con cá lọt, rơi xuống cát, nhảy lên một cái, rồi nằm im. Ghẹ nhặt, chạy ra mé nước, ném xuống, rồi chạy về, thở hổn hển.

"Mắt rộng ghê," nó nói.

"Mắt rộng cho cá lọt."

"Cá lọt thì mình đói."

"Cá lọt thì năm sau mình có cá."

"Năm sau xa quá."

"Mệ nói vậy."

"Mệ nói gì cũng xa."

Mệ Vén cười. Chị Mận cười. Kình cười.

Chạng vạng, nó ngồi một mình trước am, gác cây kim lên cán mái chèo. Gió dịu xuống, lưới trên sào thôi lay, chỉ còn mép cuối khẽ rung. Bên kia sông, giữa những ô ruộng phẳng như gương của Bàu Mặn, phản chiếu trời tím, một gò muối đã mọc lên. Gò đầu tiên của mùa. Trắng, nhỏ, một chấm, còn ướt.