Cái muỗng gỗ gõ vào thành nồi đồng ba tiếng, cạch, cạch, cạch, rồi một chiếc thuyền con trườn tới áp sát mạn ghe mui lá. Trên thuyền một người đàn bà đội nón, trước mặt là cái nồi đồng đen bóng đậy nắp gỗ, bên cạnh một rổ bát sành chồng lên nhau, bát trên cùng mẻ miệng.

Đây là bến chợ thứ ba từ hôm rời Tre Ngâm. Thầy Đức đang buộc dây, buộc xong mới cúi xuống nhìn cái nồi.

"Chè gì?"

"Chè đậu đỏ. Năm đồng một bát."

Thầy đếm năm đồng trên lòng bàn tay, đồng lành, đưa xuống. Người đàn bà mở nắp, hơi nóng bốc lên một cột. Bà múc đầy bát mẻ miệng, cắm cái muỗng gỗ vào, đưa lên. Thầy Đức đặt bát lên mui, ngay trước mặt Kình.

"Ăn."

"Thầy không ăn hả thầy?"

"Tôi không ăn ngọt. Ngọt thì đói nhanh."

Thuyền chè đã trườn sang mạn ghe khác, tiếng muỗng gõ lại vang ba tiếng. Kình ngồi bó gối, bưng bát lên. Bát ấm. Nó múc một muỗng, thổi, đưa vào miệng.

Đậu nấu chưa nhừ, hạt còn cứng lõi. Nước chè loãng, ngọt nhạt.

Muỗng thứ hai nó đưa lên tới miệng thì dừng. Nó để cái muỗng lơ lửng như vậy một lúc rồi hạ xuống bát.

"Thầy biết bà Tư Hến không?"

"Bà bán chè đầu ngõ Giám. Bà giữ ghe cho tôi."

"Năm con mười lăm, lần đầu con lên tới Giám, con đứng ngoài quán bà." Kình xoay cái muỗng trong bát. "Con không có đồng nào. Con đứng ngoài thôi, không vô. Nồi chè bà sôi từ canh ba, mùi đường thốt nốt bay ra tới ngoài đường. Ở Thất Sơn ngoại con cũng nấu đường thốt nốt. Con đứng hít cho đã."

Thầy Đức không nói gì. Thầy ngồi xếp bằng trên mui, mắt nhìn sông, sổ đóng trên gối.

"Bà ngó ra thấy con. Bà không hỏi con là ai, con nhà ai. Bà múc một bát đầy có ngọn, đặt lên cái ghế đẩu ngoài hiên, rồi lấy cái muỗng gõ lên mép bát một cái." Kình gõ nhẹ muỗng gỗ lên mép bát sành, cạch. "Bà nói: 'Đậu là đỗ. Ăn đi rồi đỗ.' Bà cười, răng bà đen bóng. Con không lấy tiền đâu ra trả. Bà cũng không đòi."

"Chè thế nào?"

"Nóng bỏng lưỡi, thầy. Đậu bở tới nỗi đè lưỡi lên là tan. Có nếp, dẻo, dính răng. Ngọt kiểu đường thốt nốt, ngọt mà thơm khói." Nó ngừng. "Con ăn hết, liếm muỗng. Bà thấy con liếm muỗng, bà cười nữa."

"Ừ."

"Lần đầu có người tin con đỗ, thầy."

"Bà ấy bán chè cho sĩ tử ba mươi năm. Bà ấy tin ai cũng đỗ."

Kình ngẩng lên nhìn thầy.

"Vậy con đỡ quý chè hơn hả thầy?"

"Không. Cậu quý đúng."

Kình cúi xuống bát. Nó múc tiếp, ăn từng muỗng, không thổi nữa.

"Chè này thiếu đường," nó nói. "Bà Tư Hến ngọt hơn."

"Bà ấy không bán năm đồng."

"Bà bán mấy đồng?"

"Tôi không mua chè." Thầy Đức đưa tay ra. "Ăn hết chưa? Đưa bát đây tôi trả."

Kình vét hạt đậu cuối cùng, đưa cái bát mẻ miệng. Thầy cầm bát, đứng dậy, đi ra mạn gọi thuyền chè quay lại.

Cộc trên vai nó ngó theo cái bát.

"Mày kể bả còn kỹ hơn kể tao."

"Cha có cho con chè đâu mà con kể."

"Tao cho mày đi học."

"Cha cho con đi học chừng nào?"

"Tao không cản. Vậy là cho."

Ghe đi tiếp. Gần trưa thì sông thắt lại, hai bờ sát vào nhau, bờ phải là một bãi bồi lởm chởm gốc cọc tre cũ. Một ông già đứng trên bãi kéo dây cái vó. Tấm lưới vó mắc vào một cái cọc tre gãy chìm nửa dưới nước, ông giật một cái, cọc không nhúc nhích, ông giật cái nữa, lưới căng ra kêu tưng tưng.

Kình ngừng chèo.

Nó nghe cái cọc. Trong cái cọc như có ai ngồi, thở khò khè, thở chậm, mỗi hơi kéo dài ra, rồi nín, rồi thở. Như người ngồi chờ ai hỏi mình một câu.

Kình đứng ở đuôi ghe, tay còn nắm cán chèo. Nó mở miệng. Nó khép miệng lại. Nó mở miệng lần nữa.

Cộc bấu chặt cổ áo nó.

Ghe trôi chậm lại. Thầy Đức trên mui không quay lại, không giục.

Kình rút cán chèo khỏi cọc, dựng vào mạn. Nó cởi cái bọc vải nâu ở thắt lưng ra, rút cây thước gãy, đặt cả hai lên nắp khoang. Rồi nó bước qua mạn, thả người xuống.

Nước lạnh ngắt, lên tới ngực. Dưới chân là bùn, lún tới mắt cá. Nó lội tới cái cọc, hai tay mò xuống nước theo sợi lưới, gỡ từng mắt khỏi chỗ tre tước xơ. Tre cứa vào ngón tay. Mắt cuối cùng tuột ra, tấm vó bung lên khỏi mặt nước, nước chảy ròng ròng qua lưới.

Ông già trên bãi kéo vó vào bờ, rồi đứng thẳng, giơ tay lên.

"Cảm ơn cậu. Cái cọc ấy năm nào cũng ăn của tôi một tấm lưới."

Kình gật, lội về. Thầy Đức chìa sào ra cho nó bám. Nó leo lên, nước trên người chảy thành vũng trên ván, răng đánh vào nhau.

"Mày nhịn từ Tết tới giờ," Cộc nói, sát tai nó. "Nhịn kiểu này lạnh lắm."

"Lạnh thì phơi."

"Phơi thì khô áo. Còn cái bụng mày?"

Kình không đáp.

Thầy Đức không hỏi vì sao nó lội. Thầy cúi vào khoang, lôi ra cái chăn chiếu cuộn tròn, ném sang. Kình chụp lấy, quấn quanh người, ngồi co ở đuôi. Chăn có mùi khói bếp và mùi mực.

Thầy ngồi xuống mui, mở sổ, chấm bút, viết một dòng. Kình nghiêng đầu, đọc trộm qua vai thầy.

"Thầy ghi con lội làm chi?"

"Tôi ghi việc trong ngày."

"Lội có phải việc đâu thầy."

"Cậu lội tới ngực, tay chảy máu. Không phải việc thì là gì?"

Kình nhìn xuống ngón tay. Một vệt máu nhỏ đã loang hồng trên chăn chiếu. Nó giấu tay vào trong chăn.

Chiều hai mươi tư, sông mở rộng ra, hai bờ lùi xa dần, cây thưa, chỉ còn vài hàng phi lao gầy. Nước đục nhạt dần, ngả sang xám. Kình cúi qua mạn, vốc một vốc nước rửa mặt. Nước tràn vào miệng.

Nó nhổ phì ra.

"Mặn."

Thầy Đức không ngẩng lên khỏi sổ.

"Còn hai ngày nữa mới tới biển. Nước nó lên trước."

Kình vốc thêm một vốc nữa. Lần này nó ngậm lâu trong miệng rồi mới nhổ.