Viên gạch vỡ lăn khỏi bậc đá thứ năm khi Ghẹ đặt chân lên, rơi lốc cốc xuống bãi tối, mỗi tiếng một xa.

Ghẹ không ngoái lại. Nó đi trước, chân trần, một tay cầm bó đuốc rơm chưa đốt, tay kia quờ vào vách đá như quờ vào vách nhà mình. Đêm mười bốn tháng Hai, trăng chưa mọc. Kình đi sau, hai tay bám đá, mái chèo để lại ở vách am, cây thước gãy giắt lưng gõ vào đùi từng bước. Cộc ngồi trên vai nó, im.

Bậc đá lồi lõm, mòn lõm giữa. Có chỗ rêu, có chỗ cát. Gió từ biển thốc lên mạnh dần, mặn, lạnh, đẩy áo nó phồng ra như buồm.

"Bậc mô cũng được," Ghẹ nói, thở dốc. "Chỉ cần bậc thứ năm đừng đạp mạnh."

"Sao đừng?"

"Nó vỡ."

"Vỡ rồi mà còn đạp?"

"Tui đạp nhẹ."

"Ghẹ lên đây mấy lần rồi?"

"Không đếm."

"Mười?"

"Hơn."

"Không sợ hả?"

"Sợ. Sợ mà vui."

"Sao vui?"

"Vì sợ rồi hết sợ."

Tới đỉnh, Ghẹ rẽ vào cửa tháp, một cái cửa thấp hình chữ nhật trơn, khuất gió. Nó quẹt đá lửa vào bó rơm. Lửa bén, rực, nhả khói vàng. Ghẹ giơ đuốc lên.

"Vô trong thì đừng nói lớn," nó dặn.

"Sao?"

"Nó vọng. Vọng nghe như có đứa khác nói theo."

Lòng tháp là một khoang gạch vuông trống, bốn vách đỏ sẫm, nền đất nện. Không bệ, không tượng, không hốc, không gì ngoài gạch. Trên đầu không có mái. Chỗ đỉnh cụt mở ra một khoảng trời hình vuông, đầy sao, sao dày tới nỗi nhìn lâu thấy chóng mặt.

"Đứa mô ở Mũi Vá cũng lên rồi," Ghẹ nói. "Người lớn cấm nên tụi tui lên."

"Người lớn biết không?"

"Biết. Người lớn hồi nhỏ cũng lên."

Kình đi vào giữa khoang. Tiếng chân nó trên nền đất bị tường nuốt, dội lại nhỏ. Nó ngửi thấy mùi gạch cũ, mùi muối, và một mùi gì khác, nhẹ, như mùi lưới ướt phơi chưa khô.

Ở một mặt tường, ánh đuốc hắt lên một mảng chữ. Nó đi tới.

"Ghẹ, đưa đuốc đây."

Ghẹ đưa. Kình giơ cao.

Chữ Nho khắc sâu vào gạch, ngay hàng, to bằng bàn tay người lớn, từng nét nằm trong một rãnh sắc. Nó đứng nhìn lâu, môi mấp máy, đọc chậm như hồi mới học ở Giám, từng nét, từng chữ.

"Đoan. Thục."

Hai chữ đầu còn trọn. Bốn chữ tiếp theo bị một nhát đục ngang chạy qua mặt tường, một rãnh thô, sâu hơn mọi nét chữ, vạch từ trái sang phải như vết dao rạch lên giấy. Không đọc ra được. Nét nằm lẫn trong rãnh, chữ nào cũng bị cắt giữa chừng.

"Anh đọc được chữ trên tường?" Ghẹ hỏi, giọng nhỏ hẳn đi.

"Được hai chữ."

"Hai chữ nói chi?"

"Nói ngay thẳng. Hiền lành."

"Ai ngay thẳng?"

Kình không biết trả lời. Nó đứng, đuốc trong tay, nhìn vết đục đen chạy ngang qua bốn chữ không đọc được.

"Còn bốn chữ kia?" Ghẹ hỏi.

"Không đọc ra."

"Ai đục?"

"Tui không biết."

"Người lớn cũng không biết. Tui hỏi ba tui, ba tui hỏi lại tui hỏi làm chi."

"Ghẹ có nói ba biết Ghẹ lên không?"

"Không. Mà ba biết."

Gió lùa qua cửa tháp, rít một tiếng. Đuốc rơm phụt một cái, ngọn lửa nghiêng, rồi tắt.

Tối đặc.

"Trời đất ơi," Ghẹ chửi thề nhỏ. Tiếng nó lục đục dưới nền, tiếng đá lửa va vào nhau không ra tia. "Đứng yên. Tui tìm đá."

"Ừ."

"Anh còn đó không?"

"Còn."

"Nói gì đi."

"Nói gì?"

"Gì cũng được. Tui sợ tối hơn sợ ma."

"Ở đây có ma hả?"

"Không có ma. Có tối."

"Vậy sợ tối làm gì. Tối là chỗ chưa có đèn."

"Anh nói nghe như thầy bói."

Kình không đứng yên được. Nó đưa một tay ra, đặt lên tường cho khỏi ngã. Gạch lạnh, nhám, mặn. Ngón tay nó trượt xuống, tới chỗ rãnh chữ "Thục", và dừng.

Dưới đáy rãnh, có gì khác.

Một lớp rãnh nông. Không theo nét chữ. Mắt không thấy, nhưng ngón tay thấy: một đường chạy lệch qua nét chữ, không cắt, không hợp, như một lớp tóc dưới một lớp tóc. Nó lần theo.

Đường dài, thẳng. Ở đầu có một lỗ nhỏ tròn, vừa đầu ngón út. Như một cây kim đan lưới.

Nó lần tiếp. Một ô vuông nhỏ. Rồi một ô vuông khác, kề bên. Rồi một ô nữa. Đến ô thứ ba thì tay nó dừng, vì ô ấy rộng gấp đôi những ô kia.

Qua ô rộng là một hình nhỏ, nông, đầu nhọn, đuôi xòe. Một con cá. Đang chui ra khỏi ô.

Nó học chữ bằng cách tìm con vật trong chữ. Lần này nó không cần chữ.

"Cây kim," nó nói, thì thầm. "Cái lưới. Một mắt rộng. Con cá con lọt qua."

"Anh sờ chi rứa?"

"Con cá."

"Tường có cá hồi mô?"

"Có."

"Anh nói dóc."

"Ghẹ lại đây sờ."

"Tui không sờ. Tui tìm đá lửa."

"Ghẹ."

"Gì?"

"Con cá có đuôi."

"Anh run hả?"

"Không."

"Giọng anh run."

"Gió."

Cộc trên vai Kình không nói gì. Nó đặt khúc tay cụt lên mu bàn tay Kình, nằm yên trên đó, nhẹ, ấm.

Kình nhìn vào bóng tối. Tay nó vẫn lần theo cái ô rộng, lần đi lần lại, quanh một vòng, hai vòng. Mép ô nhẵn, mòn, như có ai đã đặt ngón tay vào đây rất nhiều lần, rất nhiều năm.

"Có rồi!"

Đá lửa bật ra tia. Ghẹ quẹt thêm hai lần, bó rơm cũ cháy lại, lửa nhỏ, rồi lớn. Ánh vàng đổ lên bốn vách đỏ sẫm.

Trên mặt tường, Kình chỉ thấy chữ Nho khắc sâu, hai chữ trọn và bốn chữ bị cắt bởi nhát đục. Không còn rãnh nào khác. Không kim, không ô, không cá. Chỉ có gạch, chữ, vết đục.

Đầu ngón trỏ của nó vẫn nằm trong cái ô rộng. Vừa khít.