Piên buộc lại quai gùi, giật thử hai lần, rồi dựng nó vào hàng ngoài sân đình Bàu Mặn, cái thứ bảy. Mười hai cái gùi và mười hai cái bọc của đội hát xếp thành một hàng thẳng, chờ sáng mai lên đường bộ.

Trên hiên, bà đội Giáp ngồi trên chõng, cuốn sổ đội hát bìa vải xanh mở trên đùi, cây quạt gấp cắm sau lưng, giữa thắt lưng và áo. Ngòi bút bà đi một đường dài trên giấy rồi dừng.

Bà đội Giáp ngẩng lên.

"Cô Piên."

Piên bước lên hiên, đứng trước chõng.

Bà đọc dòng vừa ghi, giọng đều, như đọc tên người trong đội mỗi sáng.

"Nông Thị Piên, hát trái lời ở lễ phục sắc. Lần thứ nhất Giám ghi thêm ở giấy xử. Lần này ta ghi."

"Bà ghi cho đúng."

"Ta ghi đúng."

"Bà ghi thêm: hát Then."

"Sổ không có cột Then."

"Thì bà ghi bên lề."

Bà đội Giáp nhìn Piên. Nhìn lâu. Ngọn gió từ ruộng muối thổi qua sân, làm mép trang sổ lật lên, bà đặt bàn tay đè xuống.

Rồi bà cầm bút, ghi một chữ nhỏ bên lề trang. Piên nghiêng đầu nhìn. Chữ Nho, nét nhỏ, cô không đọc được.

"Bà ghi chữ gì?"

"Ta ghi cái cô xin."

"Piên không đọc được."

"Người ở kinh đọc được."

"Ở kinh, người ta đọc thì sao?"

"Ở kinh, ghi hai lần thì người ta đọc tên cô to lên."

"Đọc to thì Piên nghe rõ."

Bà đội Giáp đặt bút xuống nghiên. Bà nhìn ra hàng gùi ngoài sân.

"Ta cũng từng hát bài của mẹ ta, cô."

Piên không biết nói gì. Cô đứng yên.

"Bà hát bài gì?"

"Bài đưa người đi biển. Ở quê ta có biển." Bà gấp sổ lại. "Lâu rồi. Ta quên lời. Ta chỉ nhớ bài Giám."

"Bà còn nhớ nhịp không?"

"Không." Bà kéo cây quạt ra khỏi lưng, cầm trong tay. "Cô về gói đồ đi. Giờ Mão mai đi."

"Dạ."

Piên quay đi được mấy bước thì bà đội Giáp nói thêm, không to.

"Cô Piên. Câu cô hát ở chân tháp, ta nghe được."

Piên quay lại. Bà đội Giáp đã cúi xuống cuốn sổ khác, không nhìn cô nữa.

Piên gói đồ. Cái ấn gỗ tạm giữ, cô để trong tay áo, sát người. Khăn chầu bạc màu của cô quàng lên vai, không cất. Một nắm muối Bàu Mặn gói lá, chị cào muối nào đó ở bến dúi vào tay cô hồi sáng, không nói tên.

Chiều, cô qua đò sang Mũi Vá. Người chèo đò hôm nay là một ông già Bàu Mặn, vừa chèo vừa nói tên Bà khe khẽ, như người ta đếm nhịp mái chèo. Ông nói tới giữa sông thì thôi, cười một mình. Mệ Vén ngồi ở am chân tháp, như mọi chiều. Thấy cô, mệ ngừng tay, cầm một cái kim đan tre giơ lên.

"Đem về bản mà vá."

"Bản Piên không có lưới, mệ."

"Thì vá cái khác."

"Vá cái gì, mệ?"

"Cái chi rách thì vá."

Piên nhận cái kim. Kim tre nhẵn bóng, chỗ ngón tay mệ cầm đã mòn lõm xuống.

"Piên cám ơn mệ."

"Cám ơn chi. Kim nhiều."

Piên giắt cái kim vào tay áo trái, cạnh cái ấn gỗ.

Cô đi ra gò cát. Kình ngồi ở mộ thầy, cạnh tấm ván khắc ba chữ. Mái chèo dựng bên cạnh. Cộc ngồi trên vai trái nó, mỏng như tàn giấy. Nắng chiều xuyên qua lông Cộc, Piên thấy được cả màu xám của biển phía sau.

Cô ngồi xuống cạnh Kình, trên cát.

"Mai Piên đi theo đội. Đường bộ."

"Tui biết. Tui đi sau."

"Kình không đi chung được."

"Tui không có tên trong sổ đoàn."

"Piên có tên. Hai lần."

Kình cười. Một tiếng ngắn, nhỏ.

"Hai lần là nhiều hơn tui."

"Một lần ở giấy xử. Một lần ở sổ đội." Piên đếm trên ngón tay. "Có khi về tới kinh thành ba."

"Ba lần thì người ta đọc to lắm."

"Đọc to thì cả kinh biết tên Piên, mà nè." Cô nhìn ra cửa sông. "Kình đi bộ ra tới đó có kịp không?"

"Kịp. Thầy Đức chờ tới rằm."

"Thầy Đức có chờ thiệt không?"

"Ổng ghi trên giấy rồi. Ổng ghi thì ổng chờ."

Piên gật. Cô nhìn tấm ván khắc. Ba chữ, cô đọc được cả ba.

"Đường Tôn Khiêm."

"Ừ."

"Chữ cuối Kình khắc sâu hơn."

"Nét ngang đầu. Tui khắc lại mấy đêm."

Piên không hỏi vì sao.

"Tết Kình ăn ở đâu?"

"Trên đường."

"Trên đường thì ăn gì?"

"Cơm nắm muối Bàu Mặn. Chị Mận gói."

"Đội Piên ăn Tết ở trạm. Bà đội nói trạm có bánh chưng của Giám."

"Bánh chưng của Giám có vuông không?"

"Vuông như con dấu." Piên cười. "Piên để dành cho Kình một miếng."

"Tui đi sau mấy ngày. Bánh để lâu thì thiu."

"Thì Piên ăn giùm. Ăn giùm là giữ hộ."

Kình nhìn cô. Cộc trên vai nó cựa mình, cười khục khục, tiếng cười mỏng như tiếng giấy cọ.

"Con nhỏ nói được câu đó," Cộc nói.

"Bác Cộc khen Piên hả?"

"Tao khen cái miệng."

Cô hát nhỏ. Câu ngân hai tiếng của mệ, tiếng đầu đi ngang, tiếng sau rơi xuống. Lần này có lời.

"Bà Chừa."

Ra tiếng. Trọn.

Cộc trên vai Kình hát phô theo, giọng mỏng tới nỗi Piên phải nhìn miệng Cộc mới biết Cộc đang hát. Tiếng sau Cộc lại đưa lên, không đưa xuống.

"Bác Cộc hát ngược," Piên nói.

"Tao thích lên," Cộc nói, Piên nghiêng sát đầu mới nghe.

Piên cười. Cô nhìn xuống cây mái chèo dựng bên cạnh Kình. Chỗ tay cầm có cái nút chỉ chàm cô buộc ở bến Tre Ngâm, giờ đã bạc, sờn.

Cô cầm mép khăn chầu quàng vai, nhổ ra một sợi chỉ chàm. Cô quấn sợi chỉ ấy thêm một vòng vào nút cũ trên cán mái chèo, kéo chặt, rồi cúi xuống cắn đứt.