Tiếng kim tre trên gờ Tháp Cụt lách cách, đều, nhỏ, lẫn vào tiếng sóng dưới chân mũi đất. Tấm lưới của Bà thả từ gờ xuống tới mặt nước tối, mắt khít, mắt trống, mắt trống rộng hơn những mắt khác.

Kình ngồi trên một tảng đá, mái chèo gác ngang đùi. Khuê ngồi trên tấm chiếu cói, hai đầu gối khép, tráp đặt bên cạnh. Piên ngồi bó gối trên đá, khăn chầu quàng vai. Cộc ngồi trên vai trái Kình, mỏng như tàn giấy.

Đêm cuối trước giờ hai đứa con gái lên đường.

"Mai muội đi giờ Mão," Khuê nói.

"Piên đi cùng Khuê."

"Tui đi sau, giờ Thìn."

"Huynh đi cách một quãng."

"Cách một quãng thì vẫn một đường."

"Đường cái quan dài, huynh. Có chỗ rẽ."

"Đường nào rẽ thì tui hỏi người ta."

"Huynh hỏi đường bằng gì?"

"Bằng miệng. Tui còn miệng."

Piên cười khúc khích. Khuê không cười, mà khóe miệng cô động.

"Muội để dấu ở mỗi trạm," Khuê nói. "Một vạch than trên cột trạm. Huynh thấy vạch thì biết đoàn đã qua."

"Muội vạch mấy vạch?"

"Một vạch. Ngày nào qua trạm thì vạch thêm một."

"Vậy tui đếm vạch."

"Huynh đếm được thì đếm."

"Tui đếm được tới một trăm."

Trên gờ tháp, tiếng kim ngừng.

Một sợi gai thả xuống, dài, chậm, như ai thả dây câu. Đầu sợi lơ lửng trước mặt Kình. Kình đưa tay trái lên.

Bà không xuống. Kình chỉ thấy một bàn tay già từ trong bóng tối trên gờ đưa xuống theo sợi gai, những ngón tay khô, nhanh, như ngón tay mệ Vén. Bàn tay ấy buộc một nút lưới quanh cổ tay trái nó. Một mắt nhỏ, bằng đầu ngón tay.

"Mắt lưới."

Rồi bàn tay rút lên. Tiếng kim lại đi.

Khuê nhìn cổ tay Kình. Cô không thấy bàn tay nào. Cô chỉ thấy một sợi gai tự thắt lại thành một nút trên cổ tay nó, gọn, chặt.

"Nút này ai buộc, huynh?"

"Bà."

Khuê nhìn cái nút gai. Rồi cô đặt hai ngón tay lên sợi chỉ đỏ trên cổ tay trái mình, nơi chìa đồng treo.

Piên nhìn lên gờ tháp.

"Piên thấy bàn tay," cô nói nhỏ. "Tay già. Ngón tay giống mệ."

"Bà vá lưới lâu hơn mệ," Kình nói.

"Lâu hơn hết thảy."

Kình nhìn lên gờ tháp. Nó nói, không to, như gọi một người trong xóm.

"Bà Chừa."

Rồi nó đứng dậy, cầm ngọn đèn dầu, đi xuống lối đá. Khuê và Piên đi theo. Tới gò mộ, nó giơ đèn lên, soi tấm ván cắm đầu mộ, đọc ba chữ khắc.

"Đường Tôn Khiêm."

Khuê đứng cạnh nó. Cô quay mặt về phía Tháp Cụt, mở miệng.

"Bà Chừa."

Ra tiếng. Lần đầu cô nói. Cô đứng yên một lúc, như người vừa đọc trọn một câu khó trong sách. Rồi cô cúi chào về phía gờ tháp, đúng phép, thấp, chậm, hai tay chắp trước ngực.

"Muội nói được rồi, huynh."

"Tui nghe."

"Muội tưởng muội sẽ nói sai."

"Muội nói đúng."

"Muội chưa từng nói một cái tên mà không có trong sổ nào."

"Giờ muội nói rồi."

"Phải." Cô đứng thẳng lên. "Giờ muội nói rồi."

Piên ngân hai tiếng, có lời. Tiếng đầu đi ngang, tiếng sau rơi xuống.

Cộc trên vai Kình chen vào, rất nhỏ. Khuê phải nín thở mới nghe ra.

"Còn tên tao."

"Cha tên Cộc," Kình nói.

"Tên kia."

Kình im một lúc. Đèn dầu trên tay nó cháy đều.

"Con biết tên kia. Con chưa đọc được trên tờ giấy nào."

"Ừ. Thì để bữa khác."

Không ai nói thêm. Khuê không hỏi. Piên không hỏi.

Ba đứa đứng trên gò một lúc nữa, rồi xuống bãi, về chái nhà anh Sỏ.

Sáng hai mươi lăm, trời còn xám. Sương đọng trên mấy cái thúng úp, trên sào phơi lưới, trên tấm ván đầu mộ ngoài gò. Kình đứng ở đầu bãi Mũi Vá, chỗ con đường đất nối ra đường cái quan.

Đoàn Học chính Thạc lên đường. Mấy cỗ xe trâu chở hòm, lính đi hai bên, hộp sơn son buộc chặt trên một cỗ. Đội hát mười hai người đeo gùi đi sau xe, bà đội Giáp đi đầu, quạt cắm sau lưng. Uẩn đi bên cạnh một cỗ xe, ôm sổ, mắt nhìn đất.

Khuê và Piên đi sau đội hát.

Tới chỗ con đường bắt đầu cong, Khuê quay lại. Cô giơ một bàn tay lên ngang ngực.

Piên không vẫy. Cô quay lại, mở lòng bàn tay, giơ lên, và giữ nguyên thế đó, đi lùi mấy bước, rồi đi xuôi, tay vẫn giơ, cho tới khi khuất sau khúc quanh.

Kình đứng nhìn bụi đường lắng xuống.

Chị Mận ra, dúi vào tay nó một nắm cơm gói lá chuối, nặng tay.

"Muối Bàu Mặn chị lèn trong đó. Ăn dè."

"Dạ."

Thằng Ghẹ đứng cạnh mẹ, khoanh tay.

"Anh lớn đầu mà đi bộ."

"Tui có chân, Ghẹ."

"Lớn đầu chưa thấy biển, giờ lớn đầu đi bộ."

"Biển tui thấy rồi. Đường tui chưa thấy."

Ghẹ bĩu môi, rồi quay đi, rồi chạy lại ôm ngang hông nó một cái, chạy đi.

Mệ Vén đứng ở bậc am, chống cây kim đan. Mệ không xuống bãi.

"Ăn rồi thì đi."

"Dạ. Con ăn rồi."

"Cha."

"Gì."

"Mình đi."

"Ừ. Đi." Cộc nắm cổ áo nó. "Đi chậm thôi. Tao mỏng, gió lùa."

"Con đi chậm."

Giờ Thìn, Kình vác mái chèo lên vai phải. Nút chỉ chàm hai vòng nằm dưới lòng bàn tay nó. Cổ tay trái nó có nút mắt lưới. Bọc vải nâu giắt lưng, thước gãy giắt lưng bên kia. Cộc ngồi trên vai trái, mỏng, nhẹ.

Nó đi lên đường cái quan, hướng bắc, sau bụi xe trâu của đoàn Giám một quãng.

Tới khúc quanh, nó không ngoảnh lại. Nó đưa tay trái lên, sờ nút mắt lưới một lần, rồi đi tiếp về phía cửa sông Cái.