Rằm tháng giêng, nước lên gần tới đỉnh.

Cô ra bến lúc trời còn xám. Nước đã lên sát mép đường, vỗ vào thành bậc cuối nghe như tiếng ai gõ ngón tay lên mặt bàn gỗ. Mặt sông phẳng, nâu, đầy, trôi những cụm lục bình dày như một tấm thảm kéo lê. Mùi bùn lên tận quán cà phê. Mùi khói nhang từ một cái bàn thờ ông Địa ở góc chợ, mùi hoa cúc vàng dập trong thau nhựa.

Chú Bảy ngồi ở ghế nhựa, ly cà phê trước mặt không đụng tới. Mắt chú đỏ, thức.

"Chú ngủ không?"

"Ngủ sao nổi. Nước lên vậy."

"Nước lên thì ngủ không được hả?"

"Chú sợ nó vô nhà."

"Vô thì dọn."

"Ừ. Dọn." Chú nhấp một ngụm. "Con uống đi."

"Dạ."

"Hôm nay xã kêu con hả?"

"Chưa."

Điện thoại rung ngay sau câu đó.

"Chị dậy chưa? Hôm nay mình lo cái việc đó."

"Mấy giờ?"

"Bảy giờ rưỡi, ở nghĩa địa xã. Người giữ nghĩa địa nói còn một lô."

"Ừ."

"Chị ra được không?"

"Được."

Cô cất điện thoại. Chú Bảy nhìn ly cà phê của mình thêm một nhịp, rồi đẩy nó sang phía cô.

Nghĩa địa xã nằm sau một ruộng sen đã tàn, đi theo con đường đất thịt chạy dọc mương. Đường trơn. Hai bên mương, nước bắt đầu tràn ra mép cỏ. Cô đi bộ, tay đút túi áo, cái vòng nằm yên ở đó, mỏng, lạnh.

Xe ba gác đến trước cô. Một cái hòm gỗ ván mỏng, màu vàng nhạt, chưa sơn, nằm trên sàn xe, hai người đàn ông trẻ đứng hai bên, quần xắn, ủng cao su dính bùn đến tận gối. Mùi gỗ mới. Mùi đất ướt. Một con chim bìm bịp kêu ở đâu đó phía ruộng sen, nặng, đều, từng tiếng.

Người giữ nghĩa địa ra chào, một ông già gầy, mặc áo bà ba bạc màu, mang theo cây cuốc dài cán.

"Chị."

"Dạ chú."

"Chỗ này."

Ông chỉ cuốc xuống một khoảng đất nhỏ ở cuối hàng, sát gốc cây tràm. Đất chỗ đó vừa được cuốc lên, màu nâu sẫm, ướt, bóng.

"Hàng mấy chú?"

"Hàng cuối."

"Còn chỗ nào khác không?"

"Hết rồi. Cái này là lô cuối của hàng."

"Dạ."

"Chị thấy vừa không?"

"Vừa."

"Vậy tôi cho đào."

Hai người đào, ông già đứng canh nước rịn từ thành hố. Cuốc bổ xuống, tiếng đất rời khỏi đất, nặng. Anh công an xã đến lúc cái hố đã sâu quá đầu gối, xe máy dựng cạnh mương, tay cầm tờ giấy gấp làm tư. Anh đọc lại nó một lần, môi mấp máy, rồi gấp lại bỏ vào túi áo.

"Chị đến sớm."

"Tui đi bộ."

"Đường này nước lên tới đâu rồi chị?"

"Tới mép mương."

"Chiều nay là ngập."

"Vậy làm sớm."

"Dạ. Em cũng nghĩ vậy."

"Giấy anh đọc có tên không?"

"Dạ không chị. Em ghi số lô thôi."

"Số mấy?"

"Bốn mươi mốt."

"Ghi vậy."

"Dạ. Chú giữ nghĩa địa nói đất cuối hàng hơi ướt, mình không để lâu được."

"Ông nói đúng."

"Chị coi chú đào có đủ sâu chưa?"

"Đủ rồi."

"Vậy mình hạ đi."

Hai người đàn ông trẻ nhấc cái hòm bằng dây thừng, từ xe ba gác xuống nền cỏ. Ván mỏng, tiếng gỗ chạm cỏ khô nghe ngắn và khô. Họ khiêng đến cạnh hố, đặt xuống, đổi tay, lại nhấc.

Anh xã quay sang cô, giọng thấp.

"Chị."

"Ừ."

"Trên người ổng có đồ gì muốn bỏ theo không chị?"

Tay cô ở trong túi áo từ nãy. Ngón trỏ chạm vào cái vòng, rồi ngón cái, miết nhẹ qua mặt ngoài. Nhẵn. Cô giữ nó như vậy một nhịp thở, hai nhịp thở. Rồi rút tay ra, bàn tay trống.

"Để tui ghi."

Anh xã gật. Anh không hỏi gì thêm.

"Hạ đi," người giữ nghĩa địa nói.

Dây thừng chạy qua tay hai người đàn ông, rít nhẹ. Cái hòm xuống chậm, nghiêng một chút ở nửa đường, rồi được đỡ thẳng lại. Nó chạm đáy hố. Một tiếng khẽ, đục.

Không ai nói gì.

Nước rịn ở đáy hố sáng lên một đường mỏng quanh chân hòm.

Rồi họ lấp. Đất đổ xuống ván, tiếng đầu tiên to, sau nhỏ dần, rồi chỉ còn tiếng xẻng cạo lên nhau. Người giữ nghĩa địa đứng dựa vào cây cuốc, nhìn đất dày lên. Một con chuồn chuồn kim đậu trên cán cuốc, đuôi xanh, rồi bay đi.

Cô đứng đó cho đến khi đất ngang miệng hố.

Đất ướt, mùi bùn nồng đọng ở mũi.

Lấp xong, anh xã vác một cái cọc tre ngắn, đóng xuống đầu mộ bằng cái búa nhỏ mượn của người giữ nghĩa địa. Cọc có sơn trắng ở ngọn, chữ viết bút lông đỏ đã nhòe một chút bởi sương. Chỉ có số.

Lô 41.

Không tên.

Anh lùi một bước, nhìn cái cọc. Cô cũng nhìn. Hai người đứng như vậy.

"Chị," anh nói. "Em cảm ơn chị."

"Anh đừng nói vậy."

"Dạ. Em không có ý..."

"Tui về bến."

"Dạ, chị đi cẩn thận. Đường trơn."

"Ừ."

Cô quay lại. Bùn dính vào đế dép, dày dần theo từng bước. Gió từ ruộng sen thổi tạt qua, mang mùi bùn, mùi lá sen tàn rụng. Con chim bìm bịp lại kêu một tiếng, xa hơn.

Ra tới đường mương, nước đã tràn qua hai bên, mặt đường chỉ còn một vệt đất hẹp. Cô bước trên vệt đó, một chân trước một chân sau, tay lại luồn vào túi áo.

Cái vòng vẫn ở đó.

Ở đầu bến, chú Bảy đã dọn lại cái bàn. Hai cái ghế nhựa kê sát nhau. Một ly cà phê mới, còn bốc hơi, đặt trên bàn.

"Con về rồi hả."

"Dạ."

"Xong chưa?"

"Xong."

"Uống đi."

"Chú pha cho con hả?"

"Chú pha cho ai thì cũng là chú pha."

"Dạ."

"Chiều nay nước đứng, tối mới rút."

"Dạ. Con biết."

"Con lên đò đi. Khách chờ."