Nước đến lần nữa, và lần này nó ở lại.

Mép đất lún. Một mảng đất bằng cái chiếu tách khỏi bờ, đứng nghiêng trên bùn, rồi hạ xuống nước từ từ. Cỏ trên mảng đất còn xanh khi nó chạm mặt hồ. Bia xi măng đứng trên mảng đất nghiêng theo, nghiêng thêm, và đổ.

Chỗ đất lở rộng ra mỗi mùa. Rồi một mùa, cả hàng bia ven bờ bị nước vây, và khi nước đứng ở đỉnh, những tấm bia nhô lên khỏi mặt nước như những cái phao. Không có gì buộc vào chúng. Chúng đứng yên, thẳng, nghiêng, đổ, mỗi cái theo một cách. Rồi nước lấy chúng đi, mỗi cái một mùa.

Lớp đất sét có cái vòng bị nước tách ra từng mảng nhỏ. Đất tan thành bùn. Bùn cuốn vòng đi một đoạn ngắn, từng gang, rồi thả. Nó lăn sát đáy trong bùn, cạnh những mảnh gỗ mục và vỏ ốc, và nước nâu ôm lấy nó từ mọi phía, ấm.

Con sông hẹp chảy từ hồ ra, hơn một trăm cây số về phía ngã ba bốn nhánh. Nhưng một năm có một trăm mười hai ngày nó không chảy ra. Nó chảy ngược. Mùa nước nổi, con sông lớn ở phía dưới dâng cao hơn hồ, và nước ép lên theo lòng sông hẹp, ngược dòng, vào hồ, cho đến khi hồ đầy.

Vòng bị đẩy lên. Rồi nước đổi chiều, và vòng bị kéo xuống. Lên một đoạn, xuống một đoạn, xuống nhiều hơn, lên ít hơn. Ba mùa như vậy. Cát mài nó khi nó lăn qua bãi nông. Bùn mài nó khi nó nằm. Nước mài nó cả khi nó đứng yên.

Ngã ba bốn nhánh mở ra như những ngón xòe từ một gốc. Hai nhánh đi ra. Nước đi về phía nam theo sức nặng, theo độ dốc, theo mùa, và cái vòng, mỏng và dẹt, dễ bị nước lật hơn bất cứ hạt cát nào quanh nó, đi theo nước.

Biên giới đến, và biên giới đi qua. Không có gì ngăn nước ở đó, không hàng rào, không cọc. Nước mang theo bùn, mang theo lá, mang theo những cái chai nhựa, những sợi lưới đứt, những mảnh ván, và cái vòng nằm lẫn trong đó, một vệt xám mỏng giữa hàng ngàn vệt xám.

Qua nhiều vàm. Mỗi vàm là một chỗ nước từ sông nhỏ đổ vào sông lớn, nâu gặp nâu, xoáy một vòng, rồi hòa. Qua nhiều bến, nơi những chiếc ghe cột dây vào cọc, thả neo xuống đáy, và neo cào qua, cách chỗ vòng nằm một gang. Qua nhiều cầu, bóng cầu đổ ngang mặt nước, trụ cầu chia dòng thành hai, và vòng đi một bên, bên kia không có nó.

Phía nam, đáy sông thấp hơn năm xưa. Hai mươi năm cát bị hút lên từ lòng sông, cát bị chở đi, cát bị đổ vào những nền đất cách xa trăm cây số, và lòng sông hạ xuống hơn ba mét, như một cái bát bị khoét sâu. Nước chảy dồn vào chỗ khoét. Cái vòng rơi theo, và nằm trên cát trần, không bùn che, không đất che, chỉ cát và nước. Mỗi mùa lũ ở đó lấy của nó nhiều như hai mùa trên hồ.

Có những ngày sà lan chở cát chạy ngược xuôi, đáy phẳng, bụng đầy, xô nước thành hai làn sóng dài vỗ vào hai bờ. Mỗi làn sóng nhấc cái vòng khỏi chỗ nó nằm, xoay nó một vòng, đặt lại cách đó một sải. Mỗi chiếc sà lan đi qua là một lần như vậy, mười lần một ngày, ba trăm lần một mùa, và chỗ nào vòng nằm, chỗ ấy đáy sông cũng bị dời đi.

Bảy năm. Ba gram xuống hai gram rưỡi, hai gram, một gram tám, một gram rưỡi. Mép nó mỏng như màng hành. Hình khắc cuối cùng còn lại trên mặt ngoài không còn là hình nữa, chỉ là một vết nhạt, không còn hình, và nước lướt qua nó.

Nó nhẹ đến mức một dòng nước thường cũng nhấc lên được, không cần lũ. Một con sóng nhỏ do chiếc ghe đi qua cũng đủ làm nó bay lên khỏi cát, xoay một vòng giữa lòng nước, rồi rơi lại nơi khác. Nó không còn nằm ở đâu nữa. Nó chỉ đi.

Mùa khô đến. Nước thấp dần, bùn lộ dần. Rồi con nước rong đầu năm lên theo trăng, nâu, xoáy, cuốn theo mọi thứ nhẹ.

Cái vòng đi cùng dòng, và dòng đưa nó tới một vàm rạch có rừng bần. Rễ bần mọc trong bùn, đen, nhọn, từng chùm từng chùm, như những cây kim dựng ngược. Đêm nay nước ròng, và mực nước hạ từng phân theo từng giờ. Một cái xác, trôi từ ba ngày trước, mắc vào một cụm rễ ở đó.

Cái vòng đã mắc ở đầu một chùm rễ ngay đó từ con nước trước. Bàn tay trái của cái xác buông giữa rễ, ngón xòe. Mực nước hạ thêm một phân, bàn tay trượt xuống theo, các ngón luồn qua lòng vòng. Nước kéo. Vòng tuột qua khớp ngón, lọt xuống cổ tay, và mắc ở đó, lỏng, nhẹ như lá thiếc, mặt ngoài nhẵn, không còn một nét.

Trên cao, bầu trời còn tối.