1958 đến 1986.
Cái hộp gỗ được cho vào một túi vải xanh, túi được thắt hai nút, rồi được đặt xuống sàn một chiếc ghe. Ghe rời bến vào lúc nước bắt đầu rút. Ghe đi xuôi, qua chỗ bốn dòng gặp nhau, qua chỗ nước nâu đổi sang nâu đục, và vào sông lớn.
Hai ngày ghe xuôi. Mũi ghe rẽ nước thành hai vệt dài. Hai bờ lùi lại, thấp, xanh, rồi cao dần, dựng thành vách đất sét. Ở một khúc sông hẹp, một cơn gió ngang đập vào mạn ghe. Ghe nghiêng. Cái túi trượt dọc sàn, va vào mạn, rơi.
Nước khép lại trên nó bằng một tiếng rất nhỏ. Ghe vẫn xuôi.
Túi vải chìm chậm. Hộp gỗ bên trong chìm nhanh hơn. Xuống đến đáy, nó nằm nghiêng giữa hai khúc rễ chìm, miệng nắp trượt hé ra một ngón. Cặn mực khô bám lòng hộp tan, loang thành một đám khói đen trong nước, rồi mất. Tờ giấy dó mềm ra, rã ra từng sợi. Ba hình trên đó tan trước khi nước đổi màu hai lần, hình thứ ba tan trước, hình thứ hai sau, hình thứ nhất sau cùng. Nét chì trên tờ nháp bay đi thành bụi xám. Gỗ hộp ngấm nước, trương, nứt ở mối ghép. Đến mùa lũ thứ nhất, hộp rã. Bạc thoát ra.
Nó nằm trên đáy.
Nước lên bốn mét. Nước rút. Nước lên. Nước rút. Mỗi mùa nước chảy ngang mặt ngoài của nó, mang theo cát, và mỗi hạt cát lấy đi một phần nhỏ hơn hạt bụi. Nước mài bạc bằng cách ấy: không vội, không mạnh, không bỏ sót mùa nào. Lớp bạc phía mặt ngoài mỏng đi bằng một sợi tóc. Rồi bằng hai sợi.
Mùa lũ thứ chín, một khúc rễ mục gãy, và nó bị đẩy đi ba trăm mét. Mùa lũ thứ mười bốn, một dải cát dịch chỗ, và nó bị chôn nửa năm, rồi bị lật ra. Mùa lũ thứ hai mươi, nó được đưa qua một chỗ nước sâu, rơi xuống, lăn đi. Nó xuôi qua những khúc sông có tên và những khúc sông chưa có tên. Nước quanh nó từ ngọt sang hơi mặn. Rồi từ hơi mặn sang lợ.
Hai mươi bảy mùa lũ chồng lên nhau.
Ở vùng lợ cuối dòng, sông chậm lại, đổ ra một vùng rộng, phù sa lắng xuống từng lớp mỏng như vảy. Ở đó từng có một dải nước mở thẳng ra biển. Mỗi mùa gió chướng, cát từ ngoài khơi tạt vào, đắp dần lên miệng dải nước ấy, cao thêm một gang, rồi một sải. Dải nước hẹp lại. Dải nước ngừng chảy. Phía sau con đê cát, bãi bồi dâng lên, bùn trải dày, mềm, màu nâu sẫm.
Sau hai mươi bảy mùa nó không còn nặng bằng một con cá nhỏ. Bùn phủ lên chừng một cánh tay. Một cây bần mọc ngay trên.
Nội dung thuộc bản quyền © TruyệnCủaAI. Nghiêm cấm sao chép, đăng tải lại hoặc phân phối dưới mọi hình thức khi chưa được phép.
Chương 29 →