Chú Tám Râu đưa con cá lóc lúc xế chiều.

Chú đứng trên xuồng, hai tay xách nó lên khỏi mặt nước, ngón cái móc vô mang. Con cá dài bằng cánh tay người lớn, mình đen, lưng sẫm, bụng xám trắng. Nó quẫy. Đuôi quất vô mạn xuồng, nước văng lên mặt chú. Chú không né.

"Ba ký."

"Ba ký," Gấm nói.

"Công chị. Vá ba tấm lưới. Tôi trả trước bằng cá."

"Nó ăn nhiều cá nhỏ. Ba ký đó."

"Chị bán ở chợ, được nhiều hơn nửa thúng gạo."

"Chú nói."

"Tôi nói. Tôi hổng gạt."

Gấm đưa tay. Chú Tám Râu trao con cá, nặng, trơn, vảy lạnh. Cô ôm nó sát ngực. Nó quẫy một lần nữa, rồi nằm yên, mang phập phồng.

"Cảm ơn chú."

"Hổng cảm ơn. Chị vá tốt."

"Lưới chú còn không?"

"Còn hai tấm."

"Đem qua."

"Mai."

Chú chống sào đi. Xuồng chú nhỏ dần trên mặt hồ. Gấm nhìn theo. Nó lẫn vô đám bèo.

Cô thả cá vô cái thùng thiếc ở góc hiên, nước hồ múc đầy. Con cá lật mình, quét đuôi hai vòng, chìm xuống đáy. Cô đậy nắp tre, chặn bằng cục đá.

"Má."

"Hả."

"Con cá lớn."

"Lớn."

"Mình ăn hông?"

"Không. Bán."

"Con muốn ăn cá lóc nướng."

"Ừ."

"Má nướng cho con."

"Ừ. Lần sau."

"Lần sau là chừng nào?"

"Chừng con hết ho."

Sửu thở ra một hơi dài. Nó ngồi xuống cạnh thùng, hai tay ôm gối, mắt dán vô cái nắp tre. Gấm cho nó ngồi.

Đêm. Trong góc, con cá quẫy, nước vỗ vô thành thùng. Cô đếm: bảy lần. Rồi nó yên.

Sáng. Trời xám, nước hồ xám.

Gấm ra hiên với con dao bầu và cái thớt gỗ. Thớt đặt trên hai cái ghế đẩu. Cô vén nắp thùng, thò tay vô, bắt con cá. Nó quẫy dữ. Cô ghì mang, lật nó lên thớt, nện sống dao vô đầu hai lần. Nó giật, mềm ra, nằm yên.

Cô cạo vảy từ đuôi lên đầu, ngược chiều vảy. Vảy văng khắp thớt, bạc, tròn, dính lên mu bàn tay. Tiếng cạo xẹt, xẹt, đều. Cô lật bên kia, cạo tiếp.

Cô đặt mũi dao ở hậu môn, rạch lên.

Bụng cá mở ra. Cô thò hai ngón vô, móc ruột. Cô tách mật. Cô sờ bao tử.

Cứng một chỗ.

Gấm dừng tay.

Cô nắm bao tử, ấn. Chỗ cứng nằm bên trong, tròn, nhỏ, to hơn hòn sỏi. Cô lật dao, cắt. Dao đi qua thịt cá, chạm vô cái gì đó, kêu keng. Một tiếng nhỏ, trong, như gõ chén sành.

Cô đặt dao xuống.

Cô thọc hai ngón vô bụng cá, banh ra. Giữa đám ruột nhầy, có một cái sáng. Mờ, đục, dưới lớp nhớt. Cô móc. Cái sáng trượt trong ngón tay cô, nặng, lạnh. Cô kéo ra khỏi bụng cá, đặt lên thớt.

Một cái vòng.

Nó nằm đó, ướt, đen, dính bùn nén. Đường kính bằng hai ngón tay xòe. Bản rộng chừng nửa ngón cái. Bùn bám từng mảng trong lòng vòng, nâu, cứng, nén chặt. Mép trơn, sờn, mất cạnh ở một chỗ.

Cô nhúng tay vô thùng nước. Cô rửa. Cô lấy vòng lên, nhúng vô nước, chà bằng ngón cái. Bùn tan từng mảng. Nước đục. Cô thay nước. Cô chà nữa.

Vòng sáng lên một chút. Không sáng như bạc mới. Sáng như bạc cũ, thâm, đậm. Nặng tay. Cô nhấc nó lên. Nặng hơn cái nhẫn. Nặng hơn cái xuyến của mẹ cô. Cô bóp nó trong lòng bàn tay. Bạc.

Cô ngồi bệt xuống sàn. Thớt còn cá. Dao còn dính máu. Cô không nhìn chúng. Cô nhìn vòng. Bùn còn dính ở mặt ngoài, nâu. Cô chưa nhìn kỹ. Cô chỉ biết nó nặng.

"Chị Gấm."

Thím Hai Mận đứng ở thanh tre, tay cầm cái rổ rỗng, mắt nhìn cô. Thím nhìn dao, nhìn thớt, nhìn con cá mổ dở.

"Thím."

"Chị mổ cá sớm."

"Ừ."

"Tay chị sao vậy?"

Gấm mở bàn tay. Vòng nằm trong đó, nâu đen, ướt.

Thím Mận bước qua thanh tre. Thím cúi xuống. Thím nhìn lâu. Thím không chạm vô.

"Cái gì đây?"

"Vòng."

"Đâu ra?"

"Bụng cá."

"Con cá chú Tám Râu cho?"

"Ừ."

"Trời."

"Thím coi giùm."

"Tôi coi."

Thím Mận chìa tay. Gấm trao. Thím cầm vòng, lật lên, lật xuống, bóp, gõ móng tay vô, nghe tiếng. Thím hít vô mũi. Thím đặt nó lên răng, cắn thử.

"Bạc thiệt."

"Con cá nuốt đó," thím nói. "Nó nuốt nhầm. Nó tưởng mồi. Đáy hồ có gì tưởng mồi cũng nuốt."

Một cái đầu nhỏ ló ra sau lưng thím Mận. Thằng nhỏ nhà bên, chừng chín tuổi, đầu trọc, bụng ỏng, ngón tay còn dính bùn.

"Dì."

"Ra chỗ khác," thím Mận nói.

"Bạc hả dì?"

"Bạc."

"Con coi được hông?"

"Hổng."

"Dì cho con coi."

"Hổng. Đi."

"Bạc mấy chỉ dì?"

"Đi."

Thằng nhỏ lùi hai bước. Nó không đi. Mắt nó vẫn dán vô cái vòng.

Thím Mận trả vòng cho Gấm. Thím nhìn Gấm. Thím nhìn mặt hồ. Thím nhìn lại cái vòng. Thím mở miệng định nói, rồi ngậm lại.

"Chị giữ kỹ," thím nói.

"Ừ."

"Đừng đem ra chợ."

"Sao?"

"Người ta hỏi ở đâu ra."

"Bụng cá."

"Người ta hổng tin bụng cá."

"Vậy tin gì?"

"Tin chị trộm."

"Đừng cho chú Tám Râu biết."

"Con cá của chú."

"Cá của chú. Vòng của chị. Bụng cá là bụng cá."

Thím Mận quay đi. Thím bước qua thanh tre. Cái rổ rỗng đong đưa trên tay.

"Má."

Sửu đứng ở cửa, mắt còn ngái ngủ, tóc dựng.

"Hả."

"Má cầm gì đó?"

"Cục bùn."

"Cục bùn sáng."

"Ừ."

"Má giấu hả?"

"Không."

"Má giấu."

"Đi rửa mặt."

Sửu đi.

Gấm đứng dậy. Cô rửa cá, cắt khúc, ướp muối, bỏ vô chậu. Cô rửa dao, rửa thớt. Cô nhét vòng vô túi áo, trong ngực.

Chiều. Cô ngồi vá tấm lưới thứ ba. Lưới dài, trải ra sàn, nút này nối nút kia. Cô kéo vòng ra khỏi túi áo. Cô nhìn quanh. Sửu ngủ trưa trong góc. Hiên vắng.

Cô xỏ vòng vô giềng lưới, ngay cái nút thứ hai trăm bốn mươi, chỗ rìa tấm lưới, nơi chú Tám Râu không bao giờ đụng tới. Cô quấn chỉ gai quanh nó, ba lớp dày, rồi thắt một nút chết. Cục nút phồng lên, nhỏ, tròn, giấu vòng bên trong.

Cô cầm con thoi.

Cô vá tiếp.