Cá linh về vào một buổi sáng.

Gấm nghe tiếng trước. Tiếng nước sôi ngoài hiên, rào rạo, như mưa rơi trên mặt hồ lặng. Cô ra cửa. Mặt nước nổi hàng trăm vệt bạc, nhỏ, dày, chạy ngược dòng. Mỗi con bằng đầu đũa. Chúng nhảy, quẫy, đập đuôi, bắn nước lên sàn.

"Cá linh."

"Cá linh về rồi," Sửu nói sau lưng cô.

"Về rồi."

"Nhiều hông má?"

"Nhiều."

Hàng xóm ra hết. Chú Tám Râu ở xuồng đầu xóm, hai tay kéo lưới, lưng cong. Thím Mận kéo lưới nhỏ cạnh nhà. Mấy đứa nhỏ nhà bên đứng trên thanh tre, tay cầm rổ, la om sòm. Lưới lên khỏi mặt nước, nặng, oằn, bạc trắng. Cá linh rơi lên sàn từng nắm, từng nắm, nảy tanh tách.

Gấm ngồi xổm ở mép sàn. Cô nhặt cá khỏi lưới chú Tám Râu. Cá linh. Cá chốt. Cá mè. Cá sặc. Cá linh nhiều nhất, trắng, ngắn, mỏng. Cá chốt có hai con, mình tròn, bụng vàng. Cá mè một con, đầu to. Cá sặc ba con, nhỏ, sọc ngang.

"Đếm."

"Đếm mấy thứ?" Sửu hỏi.

"Cá chốt."

"Hai."

"Cá mè."

"Một."

"Cá sặc."

"Ba."

"Cá linh."

"Nhiều quá. Hổng đếm được."

"Đếm nắm."

"Nắm một. Nắm hai." Sửu bắt đầu đếm, ngón tay chỉ từng nắm cá. Nó đếm tới nắm mười hai. Nó dừng, ho.

Gấm đợi nó ho xong.

"Nắm mười ba."

"Nắm mười ba."

Chú Tám Râu thả lưới xuống sàn, ngồi thở. Chú lau mặt bằng tay áo. Cá bạc dính đầy áo chú, như vảy.

"Công chị."

"Công nửa thúng. Chú nói."

"Nửa thúng. Gạo hết rồi." Chú Tám Râu chỉ xuống sàn. "Chị lấy cá."

"Cá."

"Nửa thúng gạo. Nửa thúng cá. Chị chọn."

"Cá chốt."

"Cá chốt thì hai con."

"Hai con. Cá mè một. Cá sặc ba."

"Chị lấy hết?"

"Lấy hết. Cá linh nữa."

"Cá linh tôi cho một rổ."

Gấm đứng dậy. Cô lấy cái rổ tre trong góc, đặt xuống, bốc cá linh vào. Cá nhảy. Một con văng ra ngoài, rơi xuống nước. Cô không nhặt.

Trưa. Gấm nấu cháo cá linh, nhỏ lửa, hột gạo vỡ ra, cá tan trong nước. Cô múc cho Sửu một chén. Cô múc cho mình nửa chén. Sửu ăn hết. Sửu ho. Sửu ăn thêm nửa chén của má.

"Con ăn nữa."

"Hết rồi."

"Hết rồi hả?"

"Hết."

Cô cầm chén rỗng của mình lên.

Chiều, Gấm bế Sửu xuống xuồng nhỏ. Cô chèo. Mặt hồ rộng, nước nâu, gió nhẹ. Hai bên đường nước, lục bình nổi từng đám, lục, tím, lẫn mấy đóa hoa nhỏ. Sửu ngồi giữa xuồng, hai tay bám mạn, mắt nhìn xuống nước. Nước trong hơn sáng nay. Mấy con cá linh bơi theo xuồng, thấp, nhỏ.

"Má."

"Hả."

"Mình đi đâu?"

"Bến chợ."

"Mua gì?"

"Không mua."

"Vậy đi làm gì?"

"Coi thầy Lục."

Sửu im. Nó cúi xuống nhìn nước.

Bến chợ trên bờ có bậc đá, chín bậc, rêu xanh. Ghe xuồng cập sát nhau, mạn đụng mạn, kêu cộp cộp. Người bán cá, người bán rau, người gánh nước. Mùi cá tươi, mùi khói, mùi nước mắm. Gấm buộc xuồng, bế Sửu lên, đi hết dãy ghế gánh, rẽ vô con hẻm hẹp. Hẻm có mùi khác. Mùi quế, mùi cam thảo, mùi hồi.

Tiệm thuốc thầy Lục nằm sát cuối hẻm. Cửa gỗ, bảng hiệu chữ Hán sơn đen trên nền đỏ, hai bên cửa treo hai lồng đèn giấy cũ. Bên trong tối, mát. Một cái tủ thuốc to chiếm trọn vách, ba trăm ngăn kéo nhỏ, mỗi ngăn dán một mảnh giấy đỏ viết chữ đen. Một cái bàn gỗ, một cái cân tiểu ly, một chồng giấy gói thuốc.

Thầy Lục ngồi sau bàn, tóc bạc, râu thưa, mặc áo dài gấm đã bạc màu. Thằng Phát đứng sau tủ, chừng mười hai tuổi, tay cầm cái chày. Nó nhìn Gấm, nhìn Sửu, rồi lại cúi xuống cối.

"Chào thầy."

"Ngồi."

Gấm ngồi xuống ghế dài. Sửu ngồi cạnh, hai chân đong đưa. Thầy Lục nhìn Sửu một nhịp, rồi đưa tay.

"Lại đây."

Sửu lùi.

"Đi," Gấm nói.

Sửu đi. Nó đưa tay. Thầy Lục đặt ba ngón lên cổ tay nó, nhắm mắt. Ông ngồi im, không động đậy. Trong tiệm chỉ có tiếng chày giã thuốc, cộp, cộp, cộp. Thầy Lục mở mắt. Ông đổi tay.

"Ho từ bao giờ?"

"Từ tháng chín."

"Ho ban đêm hay ban ngày?"

"Cả hai."

"Có khạc ra gì không?"

"Hồi sáng có. Đờm vàng."

"Sốt?"

"Đêm đêm."

"Ăn uống?"

"Ít."

Thầy Lục buông tay Sửu. Ông ngồi thẳng, vuốt râu.

"Phổi yếu."

"Thầy."

"Phổi yếu. Hơi ẩm vô nhiều. Mùa nước nổi, nhà nổi, hơi nước thấm xương. Thằng nhỏ sáu tuổi, người gầy, ho lâu. Không uống thuốc thì nặng."

"Thuốc gì?"

"Ba thang. Mỗi thang sắc ba chén còn một. Sáng một, chiều một, tối một. Ba ngày một thang."

"Ba thang chín ngày."

"Chín ngày. Rồi tôi bắt mạch lại."

"Bao nhiêu?"

"Chín chỉ bạc."

Gấm ngồi yên. Tiếng chày cộp cộp ở sau lưng thầy Lục dừng một nhịp, rồi tiếp.

"Chín chỉ."

"Chín chỉ."

"Tôi không có."

"Cô có bao nhiêu?"

"Không có bạc."

"Gạo?"

"Gạo cũng hết."

"Cá?"

"Có cá."

"Tôi không lấy cá."

Thầy Lục nói giọng đều, không cao, không thấp. Thằng Phát đã thôi giã. Nó đứng im, tay cầm chày, mắt nhìn Sửu.

"Thầy cho tôi chịu."

"Chịu bao lâu?"

"Hết mùa nước rút."

"Mùa nước rút còn mấy tuần."

"Tôi trả."

"Cô trả bằng gì?"

Gấm im.

"Tôi không phải thầy lang rộng lượng," thầy Lục nói. "Tôi buôn thuốc. Thuốc tốn bạc. Cô hiểu."

"Tôi hiểu."

"Thằng nhỏ cần thuốc. Tôi biết. Nhưng chín chỉ vẫn là chín chỉ."

"Dạ."

Gấm đứng dậy. Cô bế Sửu lên. Cô cúi chào, ra khỏi tiệm. Nắng chiều vàng, hẻm vắng. Sau lưng cô, tiếng chày bắt đầu lại, cộp, cộp, cộp.

Đêm. Nhà nổi tối, ngọn đèn dầu nhỏ như hạt đậu. Sửu nằm trên chiếu, mặt đỏ, người nóng. Nó thở nhanh. Gấm đặt khăn ướt lên trán nó.

Cô ngồi dậy. Cô đếm gạo trong thúng: một nắm. Cô đếm cá trong rổ: cá chốt hai, cá mè một, cá sặc ba, cá linh một rổ. Cô đếm lại. Cô đếm lần nữa.

Không đủ.

Cô đặt tay lên trán Sửu. Nóng.

Ngoài hiên, nước vỗ vào thùng gỗ. Một tiếng. Hai tiếng. Ba tiếng.