Gấm thức dậy trước trời sáng.

Thùng gỗ kêu dưới sàn. Một tiếng. Hai tiếng. Ba tiếng. Nước hồ đang đẩy nhà nổi, nhẹ, như đẩy một con cá chết. Gấm nằm nghe. Rồi cô ngồi dậy.

Nhà nổi một gian. Sàn ván bảy tấm. Bốn thùng gỗ trám nhựa nâng sàn lên khỏi mặt nước. Mái lá dừa nước, vách lá, cửa sổ một lỗ. Sào neo cắm ở bốn góc, mỗi sào có vạch dao khắc. Vạch đo nước lên, nước xuống. Tháng mười một, cuối mùa nước nổi. Nước đang rút. Vạch thứ ba đã lộ ra khỏi mặt hồ, ướt, đen, dính rong.

Sửu nằm bên cạnh, mền kéo tới cằm. Nó sáu tuổi. Tuổi Sửu. Tên Sửu. Mắt nó nhắm. Cô đặt tay lên trán nó. Không nóng. Cô rút tay về.

Sửu mở mắt. Nó ho.

Một tiếng. Hai tiếng. Ba tiếng. Nó ôm ngực. Cô đếm. Bảy tiếng. Sửu thôi ho, thở khò khè, nhìn lên mái lá.

"Uống," Gấm nói.

"Hổng uống."

"Uống."

"Đắng."

"Đắng thì mới hết."

"Ho hoài à má."

"Ho hoài thì uống hoài."

Sửu bĩu môi. Nó vẫn ngồi dậy. Gấm bưng chén nước gừng nấu từ hôm qua, còn ấm, đặt vào tay nó. Nó uống một ngụm. Nó nhăn mặt. Nó uống hết.

"Giỏi."

Nó không cười.

Cơm nguội còn nửa nồi. Gấm xới hai chén. Cá khô một con, xé làm đôi. Cá sặc, nhỏ, cứng, mặn. Hai mẹ con ngồi ăn trên sàn. Nước hồ đục, màu trà, vỗ nhẹ vào thùng. Phía ngoài hiên, một con cò đứng trên cái phao tre, đầu rụt, đứng như cái cọc.

"Má."

"Hả."

"Hôm nay ăn cá gì?"

"Cá sặc."

"Hôm qua cá gì?"

"Cá sặc."

"Hôm kia?"

"Cá sặc."

"Chừng nào ăn cá lóc?"

"Chừng chú Tám Râu trả công bằng cá."

"Chừng nào chú trả?"

"Chừng có cá."

"Má."

"Hả."

"Hồi nào nước rút hẳn?"

"Nửa tháng."

"Rút rồi mình đi bắt cá hả?"

"Không. Mình vá lưới."

"Chú Tám Râu bắt cá. Mình vá."

"Ừ."

Sửu cúi xuống ăn tiếp. Gấm nhìn đầu nó. Tóc nó cứng, rối, mùi nước hồ. Cô im.

Chú Tám Râu tới lúc mặt trời lên được một sào. Chú chèo xuồng nhỏ, đầu xuồng cắm vô thềm nhà nổi, kêu cộp. Trong xuồng có một tấm lưới xếp chồng, ướt, nặng, mùi tanh nồng. Chú ném lên sàn, kêu bịch.

"Rách nhiều."

"Mấy chỗ?"

"Mấy chỗ thì tôi hổng đếm. Chị đếm."

Gấm trải lưới ra sàn. Lưới sợi gai nhuộm vỏ cây, đen, cứng. Cô lần tay dọc mép, qua từng lỗ, từng mắt. Ngón trỏ phải có vết chai hằn dây, nằm ngang, đỏ. Cô đếm bằng ngón tay đó.

Một. Hai. Mười. Hai mươi. Cô đếm ra miệng, nhỏ, mắt trái nheo lại.

Chú Tám Râu ngồi xổm ở mép sàn, hút thuốc rê.

"Bao nhiêu?"

"Ba trăm."

"Ba trăm mắt."

"Ba trăm."

"Chị vá được hôm nay không?"

"Hai trăm."

"Hai trăm hôm nay. Một trăm ngày mai."

"Ừ."

"Công nửa thúng gạo."

"Nửa thúng."

"Được hông?"

"Được."

Chú Tám Râu búng tàn thuốc xuống nước. Con cá nhỏ trồi lên đớp, rồi lặn. Chú đứng dậy, vỗ đầu Sửu một cái, nhẹ.

"Cá linh chừng nào về?"

"Chừng nước rút hẳn."

"Chừng nước rút hẳn."

"Cá bằng đầu đũa."

"Ừ. Đầu mùa nó nhỏ."

"Nhỏ. Nhiều."

"Ừ."

"Thằng nhỏ ho nhiều."

"Ừ."

"Có uống thuốc hông?"

"Nước gừng."

"Nước gừng. Ừ." Chú Tám Râu không nói thêm. Chú xuống xuồng, chống sào, đi.

Gấm ngồi xuống sàn. Cô lấy con thoi gỗ trong giỏ tre, quấn chỉ gai, cầm lên. Con thoi dài bằng gang tay, đầu nhọn, thân nhẵn bóng. Tay cô làm nó nhẵn. Tay mẹ cô. Tay bà cô. Cô xỏ vào mắt đầu tiên.

Lưới được vá bằng hai bàn tay. Tay trái giữ mép. Tay phải đưa thoi. Một vòng, một nút, một mắt. Một vòng, một nút, một mắt. Cô không nhìn tay. Cô nhìn lưới.

Mặt trời lên. Nắng chiếu xiên qua mái lá, rơi từng mảng trên sàn. Nước hồ lóng lánh. Xa xa có tiếng người gọi nhau, tiếng chèo, tiếng gõ ván.

Sáu mươi mắt. Tám mươi mắt.

"Chị Gấm ơi."

Thím Hai Mận đứng ở mép sàn bên cạnh, tay chống hông, mặc áo bà ba vải nâu, tóc quấn khăn. Nhà nổi của thím nằm sát nhà Gấm, chỉ cách một thanh tre. Thím bước qua thanh tre, đặt chân lên sàn nhà Gấm, kêu cót két.

"Thím Hai."

"Hai thúng gạo cũ."

"Thím nhắc."

"Tôi nhắc hoài. Tháng trước hứa tháng này."

"Tháng này chưa có."

"Chưa có hả?"

"Chưa."

"Chị vá lưới ba trăm mắt, công nửa thúng. Tôi biết. Tôi nghe chú Tám Râu nói với người khác."

"Ừ."

"Vậy hai thúng của tôi chừng nào?"

Thím Mận nhìn xuống. Nhìn lưới. Nhìn con thoi. Rồi nhìn Sửu, đang ngồi bên cạnh Gấm, hai tay ôm đầu gối, mắt tròn. Sửu ho. Một tiếng. Hai tiếng. Ba tiếng. Thím Mận im.

"Thôi," thím nói.

"Thím."

"Thôi. Thôi. Tháng sau."

"Ừ."

"Tháng sau tôi không nhắc nữa."

"Thím nhắc hoài."

"Ừ. Thì nhắc."

Thím Mận quay đi, bước qua thanh tre, lê dép trên sàn nhà mình. Tiếng dép khô, đều.

Gấm vá tiếp.

Chiều. Hai trăm mắt xong. Hai trăm mắt, tay cô cứng như gỗ, ngón trỏ rát. Cô đặt thoi xuống, xoa bóp bàn tay. Lưới nằm trên sàn, mảnh đã vá đen, đều, mảnh chưa vá rách bươm, thưa thớt.

Sửu ngồi dưới góc nhà, cầm một cái vỏ ốc, cho nó chạy trên sàn.

"Má."

"Hả."

"Con ho."

"Ừ."

Nó ho. Dài. Một hơi dài, tức ngực, không dứt. Cô ngồi yên. Cô đếm. Một. Hai. Ba. Bốn. Năm. Sáu. Bảy.

Bảy tiếng.

Nó ngừng. Nó thở. Cô vẫn đếm.

"Hết rồi hả?"

"Hết."

"Qua đây."

Nó bò tới. Cô ôm nó vào lòng, cằm tỳ lên tóc nó. Nó nặng hơn hôm kia. Nhẹ hơn tháng trước.

Ngoài hồ, nắng chiều đã vàng. Nước hồ đục, vàng, lặng. Một đàn cò bay qua, thấp, cánh đập chậm.

Gấm nhìn mặt hồ. Cô đếm đàn cò.

"Má."

"Hả."

"Cò mấy con?"

"Mười ba."

"Mười ba," Sửu nói.

"Cò đi đâu?"

"Về tổ."

"Tổ ở đâu?"

"Bên kia hồ."