Cái vòng chìm chậm. Nước không đẩy nó lên, không kéo nó xuống, chỉ để nó đi theo sức nặng của chính nó, thấp hơn mũi tàu, thấp hơn một sải tay, cho đến khi đáy sông chạm vào nó bằng một lớp bùn đỏ mềm. Nó nằm nghiêng, ba hình khắc úp vào đất.

Mùa khô ấy, nước lặng. Bùn khép lại trên nó. Mùa lũ sau, nước đỏ dâng quá đầu cột bến, cuốn bùn đi từng lớp, và nó lộ ra, rồi được đẩy đi.

Dòng chảy mang nó xuống một dải thác nhiều tầng. Tầng thứ nhất để lại trên mép nó một vết xước dài bằng hạt gạo. Tầng thứ hai để lại hai vết. Tầng thứ ba quật nó vào một tảng đá đen, và nó lăn qua, kêu một tiếng ngắn mà thác nuốt mất. Dưới chân tầng cuối có một vực sâu. Nó nằm ở đó ba mùa lũ, và cát phủ lên nó, lớp này mỏng, lớp kia dày.

Mùa thứ tư nó nằm dưới một đám rễ. Nước lên, nước xuống, nước lên. Lớp bạc phía mặt ngoài mỏng đi bằng một sợi tóc.

Cát mài nó. Nước mài nó. Mỗi mùa lũ, một chút bạc rời khỏi nó và trôi đi thành bụi trắng, nhẹ hơn phấn. Ba hình khắc vẫn nằm trên mặt ngoài, hình thứ nhất sâu, hình thứ hai nông hơn, hình thứ ba nhạt như vết nước trên đá.

Con sông mở rộng, đổi bờ, dời một bãi cát từ bên này sang bên kia, và bãi cát mang nó theo, cát trên lưng, bùn dưới bụng, chậm hơn một con ốc. Ghe qua lại phía trên, mỗi chiếc đẩy một vệt sóng không chạm tới đáy. Mưa rơi. Mưa tạnh.

Hai mươi bốn mùa lũ.

Ở một chỗ, bốn dòng nước gặp nhau. Mùa lũ, nước từ phía trên dồn xuống nhiều đến mức một con sông hẹp bên cạnh bị ép quay đầu, chảy ngược hơn một trăm cây số, từ chỗ gặp nhau lên tận một cái hồ. Dòng đảo chiều ấy cuốn nó đi lên cùng bùn, cùng lá, cùng thân cây mục, qua hai bờ lau, qua những khúc quanh rộng, vào hồ.

Hồ lúc ấy mênh mông. Mặt nước nở ra gấp nhiều lần, rừng ngập chỉ còn lại ngọn, và đáy hồ nằm dưới chín mét nước, tối, ấm, đầy phù sa mới. Nó chìm xuống đó và nằm.

Rồi mùa đổi, nước rút. Con sông ngược chảy xuôi trở lại, và hồ chỉ còn sâu chừng một mét, nâu như nước trà đặc. Cái vòng nằm trong bùn mềm ở rìa một đám sậy, nhẹ hơn hồi nằm dưới vực: ba mươi sáu gram, hai gram đã thành bụi.

Một con tép búng qua phía trên. Một con cá lóc nằm im dưới bóng sậy quẫy một cái. Bùn tung lên thành một đám mây nhỏ, con tép biến mất, và trong cái đớp ấy, cùng nước và bùn, một vật cứng, tròn, trượt vào miệng con cá, nằm lại cạnh con tép.

Con cá khép miệng, quẫy đuôi, và lặn vào chỗ nước tối.