Ở đền Cờn, Lành gặp một người đặc biệt: lão Mù, một lão chài già không còn đôi mắt, nhưng "nghe" được vong dưới nước.

Lão sống trong một túp lều rách bên chân đền, ngày ngày ngồi quay mặt ra biển, lắng nghe. Túp lều dựng tạm bằng mấy tấm ván thuyền cũ, mái lợp lá dừa đã sờn, gió biển thổi qua kẽ hở kêu rít khe khẽ suốt ngày đêm, như một khúc nhạc buồn không dứt. Lành lần đầu bước đến gần, thấy đôi hốc mắt trũng sâu của lão, hai mí khép lại vĩnh viễn trên một gương mặt sạm nắng, chằng chịt nếp nhăn của mấy chục năm dầm mưa dãi gió.

"Tôi mất mắt từ trận bão ba mươi năm trước," lão kể, giọng khàn như sóng. "Nhưng từ ngày mù, tôi nghe được thứ người sáng mắt không nghe. Tiếng vong dưới nước. Tiếng những người chết đắm, kẹt ngoài khơi, gọi nhau, khóc than. Đêm nào tôi cũng nghe. Buồn lắm, cậu giữ đèn ạ."

Lành ngồi xuống bên lão. "Ông nghe được họ nói gì không?"

"Nghe chứ. Họ bảo lạnh. Bảo không tìm được đường về bờ. Bảo có cái gì dưới sâu giữ họ lại." Lão Mù quay khuôn mặt không mắt về phía Lành. "Mấy tháng nay tiếng vong nhiều hơn hẳn. Và có một tiếng mới, một tiếng lớn, già, ồm ồm, từ rất sâu. Nó gọi các vong xuống. Nó hứa cho họ hết lạnh, hết khổ. Nhiều vong nghe theo, lặn xuống, mất hút."

Ông trời cũ. Ngay cả ở cửa biển này, nó cũng vươn tới, dụ dỗ những vong đắm thuyền xuống làm mồi. Lành nắm tay lão Mù, bàn tay lão gầy guộc, chai sạn, run run trong tay cậu như một cành củi khô sắp gãy. Cậu chợt nghĩ đến ba mươi năm lão ngồi đây, một mình, đêm nào cũng nghe tiếng khóc mà chẳng thể nhấc chân đi đâu, chẳng thể làm gì ngoài lắng nghe và chịu đựng. Có nỗi đau nào dài dằng dặc hơn thế không, biết hết mọi khổ sở mà bất lực nhìn nó tiếp diễn năm này qua năm khác.

"Ông giúp tôi được không? Tai ông nghe được vong dưới biển. Nếu ông chỉ chỗ vong kẹt, tôi sẽ ra dẫn họ qua sông, qua biển, về cõi nghỉ."

Lão Mù lặng đi, rồi đôi vai gầy run lên. "Ba mươi năm nay tôi nghe họ khóc mà không làm gì được. Cậu nói thật chứ? Cậu dẫn được họ về?"

"Tôi là người giữ đèn. Đó là việc của tôi." Lành giơ ngọn Đèn Cái. "Ông làm tai, tôi làm đèn. Mình đưa họ về."

Lão Mù đưa tay sờ lên mặt Lành, những ngón tay chai sạn dò dẫm từng đường nét, như cách người mù vẫn quen ghi nhớ một gương mặt. "Cậu còn trẻ mà mang nặng thế này," lão thì thầm. "Ta nghe được cả hơi thở của cậu, nó không đều, như một sợi dây đàn căng quá mức. Cậu phải giữ mình, kẻo chưa cứu hết vong ngoài kia, cậu đã kiệt trước." Lành không đáp, chỉ khẽ gật đầu, để yên cho những ngón tay già nua ấy chạm vào mình như một lời chúc phúc câm lặng.

Đêm ấy, lão Mù ngồi ở mũi thuyền, lắng nghe, chỉ đường, còn Lành cầm Đèn Cái, theo lão ra những chỗ vong kẹt ngoài khơi. Mặt biển đêm đen thẫm, chỉ có ánh Đèn Cái hắt xuống nước một quầng sáng xanh nhạt, và xa xa, thấp thoáng những bóng người mờ ảo trồi lên rồi chìm xuống theo từng con sóng, như những mảnh vải trắng bị gió cuốn. Đào hát, và Lành mở lối qua biển cho từng đám vong đắm thuyền, những ngư dân, những người vượt biển, những đứa trẻ chết đuối, được sang bờ bên kia sau bao năm lênh đênh.

Cứ mỗi chỗ vong tụ, lão Mù lại nghiêng đầu, lắng nghe, rồi chỉ tay chính xác về hướng có bóng người lờ mờ ẩn hiện trên mặt nước, không hề sai một lần nào, như thể cả vùng biển này đã in hằn trong trí nhớ của đôi tai lão suốt ba mươi năm ròng rã.

Lão Mù khóc suốt đêm, nghe tiếng vong từ than khóc chuyển thành nhẹ nhõm, thành tiếng tạ ơn, rồi tan vào yên lặng. Có lúc lão đưa tay lên che mặt, vai run bần bật, không phải vì lạnh, mà vì một gánh nặng ba mươi năm cuối cùng cũng được trút xuống, từng chút, từng chút một, theo mỗi bóng vong tan vào ánh sáng. "Cảm ơn cậu," lão nói khi trời gần sáng. "Ba mươi năm rồi, đêm nay biển mới yên thế này."