Trước khi rời Bắc Lệ, bà Mỵ giữ đúng lời hứa. Bà dạy Lành cách "điểm lửa" cho người thường.
Buổi sáng ấy, đền Bắc Lệ vẫn còn ngổn ngang tro tàn từ trận đánh đêm trước, nhưng ngọn đèn Thượng Ngàn vẫn cháy xanh rờn giữa cảnh đổ nát, như một lời khẳng định rằng dù mái ngói có sập, dù sân có cháy, cái lõi thiêng liêng của ngôi đền vẫn còn nguyên vẹn. Bà Mỵ ngồi trước ban thờ, tay run run vuốt lại mảnh giấy bản đã trao cho Lành đêm qua, rồi bắt đầu.
Bà gọi Khằm đến, chàng trai người Tày, tay vẫn còn tê vì lửa xanh, nhưng một lòng muốn gánh đỡ. "Thằng Khằm này không có dòng máu giữ đèn," bà Mỵ nói. "Nhưng nó có lòng. Cháu sẽ điểm lửa cho nó, làm thử."
Theo mảnh giấy bản và lời bà dạy, Lành đặt ngọn Đèn Cái giữa hai người. Cậu bắc một giá nhẹ, Cậu Bé, theo lối chia chiếu, rồi đặt tay lên Đèn Cái, tay kia nắm tay Khằm, và làm cầu nối, dẫn một sợi linh nhỏ từ ngọn lửa gốc sang cây đèn dầu thường mà Khằm cầm, hơi thở cả hai người đều nín lại vì căng thẳng.
Ban đầu không gì xảy ra. Rồi, từ từ, ngọn đèn dầu trong tay Khằm, vốn là lửa thường, chuyển sang ánh xanh nhạt. Một mảnh nhỏ của lưới đã được truyền sang. Khằm, một người thường không dòng máu, giờ cầm một ngọn đèn giữ được một mắt lưới bé tí, sáng lên như một hạt sao rơi giữa lòng bàn tay.
"Được rồi!" Lành reo lên, mệt nhưng mừng rỡ. "Khằm, cậu thử cầm đèn đi đâu xem nó có tắt không."
Khằm bước ra xa Đèn Cái mấy bước, tim đập thình thịch. Ngọn lửa xanh nhạt trong tay anh vẫn cháy. Không tắt. Anh giơ ngọn đèn lên ngang mặt, nhìn ánh xanh phản chiếu trong đôi mắt mình, môi run run như muốn nói điều gì đó nhưng chưa tìm ra lời. Lần đầu tiên trong lịch sử mà Lành biết, một người không dòng máu giữ đèn lại giữ được lửa thiêng, nhờ được điểm lửa.
"Đây rồi," Lành thì thào, nhìn ngọn lửa nhỏ trong tay Khằm, lòng dâng lên một cảm giác vừa nhẹ nhõm vừa run rẩy. "Đây là đường thứ ba. Không phải một người cháy hết mình. Mà trăm người, nghìn người, mỗi người giữ một ngọn nhỏ. Chia lửa cho muôn dân."
Bà Mỵ gật đầu, đôi mắt đục ánh lên niềm mãn nguyện của người cuối đời thấy được hy vọng. "Cháu hiểu rồi đấy. Nhưng nhớ: điểm lửa cho một người thì dễ. Điểm lửa cho cả nước thì cần ngọn Đèn Cái phải thật mạnh, và cần cháu đi khắp nơi, từng làng từng bản. Đó là việc cả đời. Mà cháu thì..." bà nhìn cậu, ánh mắt thoáng lo, "...cháu phải sống đủ lâu, giữ mình đủ tỉnh, mới làm nổi. Đừng để giá ăn mất cháu trước khi cháu kịp chia lửa cho dân."
Lành ghi khắc lời bà. Cậu đã có đủ ba mảnh: chia chiếu để tàn chậm, điểm lửa để chia gánh, và lời thề giải thoát đứa bé trong đèn. Con đường còn dài, còn mờ, nhưng lần đầu tiên nó hiện ra rõ ràng trước mắt cậu, như một sợi chỉ mảnh nhưng không đứt giữa sương mù.
Khằm, vẫn chưa hết ngỡ ngàng, cứ nhìn đi nhìn lại ngọn lửa nhỏ trong tay mình, rồi bật cười, tiếng cười trong trẻo hiếm hoi giữa những ngày căng thẳng vừa qua. "Tôi sẽ giữ nó cẩn thận," anh nói, giọng nghiêm túc lạ thường. "Coi như giữ một phần của anh vậy."
Họ từ biệt bà Mỵ, bà ở lại giữ đền Bắc Lệ, không chịu rời nơi bà đã giữ sáu mươi năm, dù sức khỏe đã cạn kiệt. Khằm xin theo Lành, mang theo ngọn đèn nhỏ vừa được điểm, ánh mắt sáng rực niềm tự hào. Ba người xuống núi, hướng về vùng đập thủy điện của Tập đoàn Vầng Dương.
Đứng ở khúc quanh cuối cùng nhìn lại được đền Bắc Lệ, cả ba dừng chân một lát. Bà Mỵ đứng trước cửa đền, dáng còng nhỏ bé giữa khung cảnh núi non hùng vĩ, giơ tay vẫy chào, và ánh sáng xanh từ ngọn đèn Thượng Ngàn phía sau lưng bà hắt lên thành một vầng hào quang mờ nhạt, như một lời chúc phúc cuối cùng bà gửi theo họ trên con đường còn dài phía trước. Lành đứng lặng nhìn theo cho đến khi bóng bà khuất hẳn sau một khúc núi, lòng thầm hứa sẽ quay lại, dù cậu không chắc lần trở về ấy sẽ còn kịp gặp bà hay không.
Nội dung thuộc bản quyền © TruyệnCủaAI. Nghiêm cấm sao chép, đăng tải lại hoặc phân phối dưới mọi hình thức khi chưa được phép.
Chương 77 →