Đêm ấy, ngồi bên đống tro của đền Bắc Lệ vừa được dập lửa, Lành không sao ngủ được. Cảnh người đồng-dại mỉm cười thanh thản cứ ám ảnh cậu, len cả vào từng nhịp thở.

Bên ngoài, đám tro tàn của mái đền vẫn còn hơi ấm, thỉnh thoảng một tàn lửa nhỏ lóe lên rồi tắt hẳn trong bóng tối. Lành ngồi tựa lưng vào cột đền còn đứng vững, mắt nhìn vô định vào khoảng sân ngổn ngang ngói vỡ, cố xua đi hình ảnh nụ cười của người tên Tản cứ chập chờn hiện ra mỗi khi cậu nhắm mắt.

"Đào," cậu nói khẽ, khi tưởng cô đã ngủ. "Tôi sợ. Không phải sợ Phản Đăng. Tôi sợ điều ông Vọng nói là thật. Rằng dù tôi làm gì, chia chiếu, chia lửa, hay gì đi nữa, cuối cùng tôi vẫn thành đồng dại. Rồi trong đầu tôi sẽ đầy tiếng la hét. Và lúc ấy, ngọn lửa xanh kia, nó sẽ giống một ân huệ."

Đào không ngủ. Cô ngồi dậy, ôm lấy cậu trong bóng tối, hơi ấm từ vòng tay cô lan sang cậu như một thứ neo giữ. "Anh nghe em. Ông Vọng nói nửa thật nửa giả, như cuốn sổ bà Cốt cảnh báo. Phải, chia chiếu chưa đủ. Phải, anh vẫn đang lậm. Nhưng ông ấy giấu một điều: ông ấy thua, không phải vì không có đường thứ ba, mà vì ông ấy cô đơn. Ông ấy mất bà Cốt, mất thầy Lam. Một mình ông ấy gánh, một mình ông ấy thử, một mình ông ấy lậm. Không ai kéo ông ấy về. Nên ông ấy buông."

Cô siết cậu chặt hơn, giọng nghẹn nhưng kiên định. "Còn anh có em. Anh có Khằm. Anh có bà Mỵ vừa cho anh cách điểm lửa. Anh không cô đơn như ông Vọng. Cái đầu anh có lúc rỗng, nhưng có em hát đầy nó lại. Anh quên, thì em nhắc. Anh chìm, thì em kéo lên. Chừng nào em còn đây, anh sẽ không thành cái người đồng-dại mỉm cười ấy đâu. Em hứa."

Lành tựa đầu vào vai cô, và trong bóng tối, cậu cảm thấy cái neo của mình vẫn còn, chắc chắn và ấm áp. Ông Vọng đúng về cái bẫy. Nhưng ông sai về một điều: ông tưởng ai cũng cô đơn như ông. Lành thì không, và ý nghĩ ấy khiến cậu thấy lòng nhẹ đi phần nào.

Cậu nhớ lại gương mặt ông Vọng lúc kể chuyện năm mươi năm trước, cái cách bàn tay già nua siết chặt cây gậy đầu rồng như đang giữ lại chính mình khỏi vỡ vụn. Có lẽ, Lành nghĩ, cái khiến ông Vọng khác cậu không phải là ông ấy yếu đuối hơn, mà chỉ vì không ai còn ở lại đủ lâu bên ông để nhắc ông nhớ mình là ai, mỗi khi một giá thần lui đi và để lại một khoảng trống trong đầu ông.

"Bà Mỵ cho tôi cách điểm lửa cho dân thường," cậu nói, lấy lại chút vững vàng trong giọng nói. "Đó là mảnh còn thiếu. Nếu cả nước cùng gánh lửa, thì không ai phải bắc giá nhiều đến mức thành đồng dại nữa. Kể cả tôi. Ông Vọng thử một mình nên thất bại. Tôi sẽ không thử một mình."

Đào gật đầu trong bóng tối, dù cậu không nhìn thấy, rồi khẽ nói thêm, giọng như một lời thề riêng cho chính mình: "Và dù có chuyện gì xảy ra, dù anh có lậm sâu đến đâu, em sẽ không bao giờ để anh cô đơn như ông ấy. Đó là lời hứa của em, không chỉ với anh, mà với cả chính em."

Nhưng sâu trong lòng, một hạt nghi ngờ đã được Ông Vọng gieo xuống, và nó sẽ không dễ nhổ đi. Cái nụ cười thanh thản của người đồng-dại sẽ còn trở lại trong những giấc mơ của cậu, mỗi khi cậu kiệt sức, thì thầm rằng có một lối thoát dễ dàng hơn đang chờ, chỉ cần cậu chịu buông tay.

Bên ngoài đền, sương đêm bắt đầu giăng kín núi rừng, và tiếng côn trùng rả rích vọng lại từ xa như một lời ru buồn bã. Lành nhắm mắt, cố ép mình chìm vào giấc ngủ, nhưng cái hình ảnh nụ cười ấy vẫn cứ lởn vởn sau mí mắt cậu, dai dẳng như một vết sẹo vừa mới rạch, chưa kịp liền da đã lại nhức nhối trở lại. Đào vẫn thức, tay vẫn ôm lấy cậu, và cứ mỗi lần cảm thấy cậu trở mình không yên, cô lại khẽ vỗ về, như dỗ một đứa trẻ đang chìm trong cơn ác mộng mà không ai gọi tỉnh nổi.