Đền Bắc Lệ nằm trên một mỏm núi, dựa lưng vào vách đá, nhìn xuống cả một biển mây. Đó là nơi thờ Chầu Bà Thượng Ngàn, vị Mẫu của núi rừng, của cây cối muông thú, cai quản cả một dải đại ngàn trập trùng phía sau lưng đền.

Khi Lành, Đào và Khằm leo lên đến nơi, họ thấy ngôi đền cổ kính nhưng tiêu điều. Mái ngói xô lệch, sân rêu phong, cỏ dại mọc lấn cả bậc thềm, và bên trong, một bà cụ đang ngồi bên ngọn đèn Thượng Ngàn sắp tàn. Bà rất già, da nhăn nheo như vỏ cây, lưng còng gập, hai bàn tay co quắp. Lành nhận ra ngay những dấu vết của một đời bắc giá, còn nặng hơn cả bà Cốt, người đã nuôi dạy cậu từ nhỏ.

Cậu đứng lặng một lúc trước cửa đền, nhìn cảnh rêu phong phủ kín những hoa văn chạm khắc từng một thời tinh xảo, nhìn mái ngói cong vênh để lộ từng khoảng trời qua kẽ hở. Một ngôi đền như thế này, nếu không có ai kịp đến, chỉ vài mùa mưa nữa sẽ sụp hẳn, và ngọn lửa Thượng Ngàn sẽ tắt lịm trong đống gạch vụn không ai hay biết.

"Bà Mỵ!" Khằm chạy đến, quỳ sụp xuống bên bà. "Con dẫn người giữ đèn về. Anh ấy có Đèn Cái, anh ấy cứu được đền mình!"

Bà Mỵ ngước lên, đôi mắt đục mờ của bà nhìn Lành, rồi nhìn ngọn Đèn Cái trong tay cậu, và bà bật khóc, tiếng khóc khô khốc của người đã cạn cả nước mắt từ lâu. "Đèn gốc. Đèn Cái về đây. Lạy Chầu, con chờ ngày này lâu lắm rồi."

Lành quỳ xuống bên bà, đặt ngọn Đèn Cái cạnh ngọn đèn Thượng Ngàn đang hấp hối. Lửa Đèn Cái lan sang, và ngọn đèn Bắc Lệ bừng cháy trở lại, xanh rờn, sống động, ánh sáng tràn ra khắp gian đền như một hơi thở dài được giải thoát. Cả ngôi đền như thở phào. Ngoài kia, tiếng chim rừng lại vang lên, loài chim đã bỏ đi nay quay về, cảm được Chầu Bà trở lại, ríu rít khắp các tán cây quanh sân.

"Cháu cứu đền rồi," bà Mỵ nắm tay Lành, run rẩy, những ngón tay gầy guộc siết chặt lấy cậu như sợ buông ra sẽ mất. "Nhưng cháu ơi, thắp lại thì được, giữ mới khó. Bà là người cuối cùng. Bà bắc giá Chầu Bà Thượng Ngàn sáu mươi năm. Giờ thân bà tàn rồi, bà không bắc nổi nữa. Bà chết thì ai giữ Chầu? Ai giữ đền này?"

Lành nhìn bà cụ, tấm thân tàn tạ vì sáu mươi năm hiến mình cho giá, và cậu thấy chính tương lai mình trong đó, rõ ràng đến rợn người. Một đời bắc giá, để rồi thành cái xác co quắp bên một ngọn đèn, đợi chết, không người nối, không ai hay biết cái giá đã trả. Cậu nhìn xuống đôi bàn tay của chính mình, còn trẻ, còn lành lặn, và tự hỏi bao lâu nữa chúng sẽ co quắp như tay bà Mỵ, bao nhiêu ký ức nữa sẽ phải đánh đổi trước khi cậu cũng trở thành một cái bóng ngồi cạnh ngọn đèn chờ chết như thế này.

"Bà dạy cháu bắc giá Chầu Bà Thượng Ngàn được không?" cậu nói, giọng chắc nịch dù trong lòng vẫn còn run. "Cháu là đồng trắng, cháu bắc được. Nếu cháu học được giá Chầu của bà, thì dù bà có, thì ngọn đèn này vẫn còn người giữ được, mỗi khi cháu qua đây."

Bà Mỵ nhìn cậu, rồi nhìn Đào ôm đàn bên cạnh, và một tia sáng lóe lên trong đôi mắt đục mờ ấy, như tro tàn chợt bén lửa. "Đồng trắng, và một cung văn biết Giá Hồi. Lạy Chầu. Có lẽ Chầu chưa bỏ cái miền ngàn này. Được. Bà dạy cháu. Nhưng cháu phải hứa với bà một điều, trước khi học."

"Điều gì ạ?"

Bà Mỵ siết tay cậu, giọng nghiêm lại, từng chữ như khắc vào không khí tĩnh lặng của gian đền: "Đừng để giá ăn hết cháu, như nó đã ăn hết bà. Bà sẽ chỉ cho cháu một thứ, một bí mật của miền ngàn, mà Hội Đồng Phủ Cả không biết. Một cách giữ đèn mà không phải hiến trọn mình. Nhưng cháu phải sống đủ lâu để dùng nó. Hứa với bà."

Lành nắm chặt bàn tay gầy guộc của bà, cúi đầu. "Cháu hứa." Ngoài sân, Khằm đứng lặng nhìn cảnh ấy, hai tay chắp trước ngực như đang khấn thầm điều gì, còn Đào lặng lẽ đặt cây đàn xuống bậc thềm, ánh mắt dõi theo ngọn lửa xanh rờn vừa được thắp lại, lòng dâng lên một niềm hy vọng mà cô không dám gọi thành tên, sợ nói ra sẽ làm nó tan biến.

Nắng chiều đã ngả vàng trên sân đền, hắt qua đám cỏ dại mọc lấn bậc thềm những vệt sáng dài. Gió núi lùa qua tán cây, mang theo hơi lạnh của rừng già, nhưng lần đầu tiên kể từ khi họ đặt chân tới, ngôi đền không còn cái vẻ tiêu điều lúc mới đến. Ánh lửa xanh từ ngọn đèn Thượng Ngàn hắt bóng lên tường, chập chờn như đang thở, và trong cái ánh sáng ấy, cả ba người ngồi lặng, mỗi người theo đuổi một dòng suy nghĩ riêng, nhưng cùng chung một sợi dây hy vọng mong manh vừa được nối lại.