Đêm trong rừng, trên đường đến đền Bắc Lệ, Lành học được rằng vong miền ngàn khác hẳn vong miền sông.

Rừng ở đây khác hẳn cái ẩm ướt quen thuộc của bãi bồi sông Cái. Đất khô, mùi lá mục trộn lẫn mùi nhựa cây hăng hắc, và bóng tối giữa những thân nghiến cổ thụ đặc quánh đến mức ánh lửa lán chỉ soi rọi được vài bước chân quanh mình. Tiếng côn trùng rừng nghe khác tiếng côn trùng đồng bằng, trầm và dài hơn, như một lớp âm thanh nền chưa bao giờ ngưng nghỉ suốt đêm.

Khằm dựng lán dưới một gốc nghiến cổ thụ, đốt lửa, tiếng củi nổ lép bép giữa cái yên tĩnh đặc quánh của rừng già. Nhưng vừa nhập nhoạng tối, từ trong rừng sâu, những bóng mờ bắt đầu hiện ra giữa các thân cây. Chúng không trôi dập dềnh như vong sông, mà đứng lặng, ẩn hiện sau gốc cây, quan sát, im lìm đến rợn người.

"Vong rừng," Khằm thì thầm, tay nắm chặt nỏ, mắt không rời khỏi những bóng đen thấp thoáng. "Người chết trong rừng, lạc đường, đói, lạnh. Không ai dẫn họ ra. Họ ở lại, thành ma rừng. Bà tôi bảo, khi đền Chầu còn mạnh, Chầu Bà Thượng Ngàn che chở cho họ, dẫn họ về. Giờ đền yếu, họ vất vưởng, dữ dần."

Một vong tiến lại gần lán, một người đàn ông, áo chàm rách, mặt xám, mắt trũng sâu hoắm. Nhưng khi nó thấy ánh ngọn Đèn Cái, nó khựng lại, rồi quỳ xuống, chắp tay, miệng lắp bắp tiếng dân tộc mà Khằm dịch lại, giọng nghẹn: "Nó nói nó lạc trong rừng đã ba mùa rồi. Nó xin được dẫn về. Nó mỏi lắm."

Lành đứng dậy, giơ ngọn đèn lên cao. Cậu không cần bắc giá, chỉ cần ngọn đèn gốc và lời tiễn. Cậu mở một lối sáng giữa bóng tối, và vong người đàn ông áo chàm bước vào ánh sáng, tan đi nhẹ nhõm như sương gặp nắng. Theo sau nó, từ khắp rừng, những bóng mờ khác lục tục kéo đến, xếp hàng lặng lẽ. Đó là vong của những người đi rừng chết lạc, những thợ săn không về, những đứa trẻ lạc mẹ giữa mùa mưa nào đó đã xa lắm rồi. Lành tiễn từng vong một, suốt đêm, tay giơ đèn mỏi rã rời nhưng không dám hạ xuống.

Có những vong đến với gương mặt hiền lành, chỉ lặng lẽ cúi đầu tạ ơn rồi bước vào ánh sáng ngay. Có vong đến với đôi mắt còn đọng nguyên nỗi hoảng loạn của phút lâm chung, phải mất một lúc lâu Lành mới dỗ được cho họ chịu bước qua. Mỗi lần đèn lóe sáng rồi một bóng mờ tan biến, cậu lại thấy trong ngực mình nhẹ đi một chút, như thể chính cậu cũng đang trút bớt một phần gánh nặng nào đó không tên.

Khằm nhìn cảnh ấy, nước mắt lăn dài không kìm được. "Tôi từng thấy mấy cái bóng này trong rừng, sợ chết khiếp. Hóa ra họ chỉ là người lạc, chờ được dẫn về. Bao năm nay không ai dẫn họ cả." Anh nhìn chăm chú vào từng bóng vong đi qua, ánh mắt vừa hy vọng vừa lo sợ, như đang tìm kiếm một gương mặt quen thuộc trong dòng người vô hình ấy.

"Đó là việc của người giữ đèn," Lành nói, mệt nhoài nhưng lòng nhẹ hẳn, như vừa trút được một gánh nào đó không tên. "Không chỉ giữ ông trời cũ ngủ. Mà còn đưa người ta về nhà. Cả người sống lẫn người chết."

Gần sáng, khi vong cuối cùng đã qua, rừng trở nên yên tĩnh lạ thường, cái yên tĩnh thanh thản, không phải cái lặng rợn người lúc trước. Sương giăng mỏng qua từng kẽ lá, và tiếng chim đầu tiên bắt đầu cất lên đâu đó xa xa. Ánh sáng ban mai len dần qua tán lá, nhuộm cả khu rừng thành một màu vàng nhạt dịu mắt, khác hẳn cái tối đen đặc quánh của đêm qua. Khằm nhìn Lành bằng ánh mắt khác hẳn, không còn là tò mò, mà là kính phục, gần như tôn thờ.

"Anh giữ đèn," anh nói khẽ, giọng vẫn còn run vì xúc động. "Cái bản tôi, cái rừng này, cần anh. Đừng đi vội. Cứu đền Bắc Lệ đã." Anh ngập ngừng một lúc rồi nói thêm, giọng nhỏ hẳn: "Đêm nay không thấy con em gái tôi trong số vong ấy. Có lẽ nó không lạc trong rừng này. Nhưng dù sao, cảm ơn anh, đã cho tôi thấy rằng những cái bóng ấy không đáng sợ như tôi từng nghĩ."

Lành gật, đưa tay dụi mắt cho tỉnh táo, hít một hơi thật sâu để cái mệt mỏi còn đọng lại sau một đêm dài không nghỉ vơi bớt phần nào. Phía trước, qua màn sương sớm, đỉnh núi có đền Bắc Lệ đã hiện ra mờ mờ, và trên đó, một đốm sáng xanh leo lét, ngọn đèn Thượng Ngàn đang thoi thóp những hơi cuối cùng, chờ người đến cứu. Ba người thu dọn lán trại, dập tắt đống lửa còn âm ỉ, rồi lặng lẽ lên đường, bước chân giẫm lên lớp sương còn đọng trên lá, hướng thẳng về phía đỉnh núi nơi số phận của cả một miền ngàn đang treo trên một sợi lửa mong manh.