Trên đường lên Bắc Lệ, đêm nào ngồi trong các quán trọ ven đường, Lành và Đào cũng nghe người ta bàn về "thành phố không đêm".

Cái quán trọ nhỏ nằm ngay ngã ba đường, vách gỗ mỏng, mái tranh đã ngả màu khói bếp, nhưng luôn đông khách qua đường dừng chân nghỉ lại mỗi tối. Ngọn đèn dầu treo giữa quán chao đảo theo từng cơn gió lùa qua khe vách, hắt bóng những người khách lên tường, chập chờn như những hình nhân múa rối.

"Ở tận cửa sông, dưới xuôi," một người lái buôn kể, tay vừa rót rượu vừa nói. "Tập đoàn Vầng Dương xây cả một thành phố mới, đèn điện sáng trưng suốt đêm ngày, không bao giờ tắt. Người ta đổ về đó làm ăn đông lắm. Bảo là thành phố của tương lai, thành phố không có bóng tối."

"Nghe thì hay," một bà bán hàng chép miệng, giọng chùng xuống, "nhưng tôi có đứa cháu xuống đó làm. Nó về kể, ở đấy lạ lắm. Ban đêm sáng như ban ngày, người ta không ngủ, cứ làm, cứ chơi, cứ tiêu xài. Mà ai ở lâu cũng đổi tính, lờ đờ, quên trước quên sau, như người mất hồn. Cháu tôi ở nửa năm, về nhà không nhận ra cả mẹ nó nữa."

Lành và Đào nhìn nhau, cả hai cùng lặng đi một nhịp. Quên trước quên sau. Mất hồn. Không nhận ra người thân. Đó chính là những dấu hiệu của vùng đất mất đèn, của con mắt ông trời cũ đang hút dần linh hồn người sống, y hệt những gì họ đã thấy ở làng Vọng Thê.

"Thành phố ấy xây ngay cửa sông Cái," Lành nói khẽ, khi hai người ra ngoài hiên quán, gió đêm lùa lạnh qua vai áo. "Đúng chỗ con mắt ông trời cũ nằm dưới đáy. Và nó sáng đèn không bao giờ tắt. Đào, em có hiểu không? Ánh sáng điện vĩnh cửu ấy giống hệt cái ánh sáng của Vầng Dương Cũ. Ngày không bao giờ tắt. Cái mà các Mẫu đã dìm xuống, thì con người lại đang tự dựng lên, bằng đèn điện, không hề hay biết mình đang lặp lại đúng cái tội cũ."

"Anh nghĩ cái thành phố ấy đánh thức con mắt à?" Đào rùng mình, kéo vạt áo sát hơn.

"Tôi sợ là thế. Ông trời cũ nghe thấy một thứ ánh sáng không tắt ngay trên đầu mình, nó tưởng có đồng loại gọi. Nó tỉnh." Lành nắm chặt tay nải, các ngón tay siết lại đến trắng bệch. "Phản Đăng dập đèn từ bên ngoài. Còn cái thành phố này phá lưới từ bên trong, mà người ta không hề biết. Họ tưởng họ đang xây tương lai. Thật ra họ đang mở nắp cho ông trời cũ trỗi dậy, từng chút, từng đêm không ngủ một."

Cậu nhìn về phía hạ nguồn, nơi cuối dòng sông. Dù cách xa mấy ngày đường, đêm nào chân trời phía ấy cũng hửng lên một quầng sáng mờ, ánh đèn của thành phố không đêm, hắt ngược lên cả mây, nhuộm cả một góc trời thành màu cam nhạt lạ lùng. Một mặt trời nhân tạo, mọc lên đúng nơi con mắt cũ đang ngủ, cháy suốt canh này qua canh khác không ngừng nghỉ.

"Mình phải xuống đó," Lành nói, mắt vẫn dán vào quầng sáng xa xăm. "Nhưng chưa phải bây giờ. Giữ phần ngọn đã. Rồi mình mới xuôi về cửa sông."

Đào không nói gì thêm, chỉ khẽ gật đầu, rồi kéo Lành quay vào quán, để lại sau lưng quầng sáng vẫn âm thầm cháy suốt đêm, như một lời hẹn chưa đến ngày phải trả.

Trong quán, ngọn đèn dầu trên bàn đã cháy gần cạn, người lái buôn và bà bán hàng vẫn còn ngồi lại, tiếp tục bàn tán về những chuyện lạ ở thành phố mới, giọng họ chốc chốc lại chùng xuống thành thì thầm, như thể chính họ cũng cảm thấy có gì đó không ổn trong cái viễn cảnh sáng đèn không bao giờ tắt ấy, dù không ai gọi tên được nỗi bất an đó là gì.

Lành nằm xuống chõng tre trong góc quán, nhưng mãi không ngủ được. Cậu nghe tiếng Đào trở mình bên cạnh, biết cô cũng đang thức, cũng đang nghĩ về cùng một điều. Ngoài cửa sổ, quầng sáng cam nhạt phía hạ nguồn vẫn hắt lên nền trời đêm, như một con mắt không bao giờ chớp, dõi theo từng bước chân của họ trên con đường còn dài phía trước.

Cậu nhắm mắt, cố ru mình vào giấc ngủ, nhưng trong đầu vẫn văng vẳng lời bà bán hàng ban nãy, về đứa cháu không còn nhận ra mẹ nó, và cậu tự hỏi, không biết đã có bao nhiêu người đang lặng lẽ đánh mất chính mình dưới cái ánh sáng rực rỡ ấy, mà không một ai hay biết.