Theo bản đồ của bà Sâm, có một ngọn đèn rừng còn cháy cách đó nửa ngày đường. Đó là đền Cô Bé Suối Ngang, nằm sâu trong rừng già, khuất sau mấy tầng tán lá.

Họ tìm đến, và thấy ngọn đèn ấy đang hấp hối. Cái đền nhỏ xíu, lợp lá, nằm bên một con suối, rêu phủ kín từ chân cột lên tới mái. Người giữ đèn, một bà cụ người Dao, đã mất từ mùa trước, đền bỏ không, cửa liêu xiêu chỉ khép hờ bằng một sợi dây rừng. Ngọn đèn trong đền chỉ còn leo lét, và quanh nó, nước suối đã bắt đầu ấm lên, bốc hơi mỏng như khói. Đó là dấu hiệu con mắt dưới lòng đất đang dò lên, Lành nhận ra ngay từ hơi ấm bất thường ấy.

Lành thắp lại ngọn đèn bằng Đèn Cái. Lửa bùng lên, nước suối nguội đi, hơi lạnh rỗng rút lui, để lại một khoảng không trong trẻo đến lạ. Nhưng cậu biết, thắp xong rồi đi thì chẳng bao lâu nó lại tàn, vì không có người giữ. Đền vẫn sẽ trống, và ngọn lửa vẫn sẽ đơn độc chờ ngày lụi tắt.

Đào bước quanh gian đền nhỏ, phủi lớp rêu bám trên bậu cửa, nhặt lại mấy cánh hoa rừng đã héo khô trên bệ thờ. Cô không nói gì, chỉ lặng lẽ dọn dẹp, như thể muốn ngôi đền bị bỏ quên này, dù chỉ một đêm, cũng được có hơi ấm của người sống ghé qua.

"Cứ thế này mãi không được," cậu nói với Đào, ngồi thừ bên ngọn đèn vừa cứu, hai tay ôm gối. "Tôi thắp một ngọn, đi, rồi nó lại tắt. Tôi không thể ở lại mỗi đền. Cả nước hàng trăm ngọn, một mình tôi sao xuể."

"Đó là vì sao anh cần đường thứ ba," Đào nói khẽ, giọng như hòa vào tiếng suối.

"Phải. Chia lửa." Lành nhìn vào ngọn đèn rừng, rồi nhìn Đèn Cái trong lòng bàn tay mình. "Con bé bảo rằng nếu mỗi nhà một ngọn đèn nhỏ, mỗi người gánh một chút, thì không ai phải cháy một mình. Nhưng làm sao đây? Đèn chỉ cháy trong tay dòng máu giữ đèn. Người thường cầm vào là tắt. Làm sao chia lửa cho muôn người được?"

Đó là câu hỏi cậu chưa trả lời được. Cả huyền sử nói về việc Lạc Long Quân và Âu Cơ chia lửa cho trăm con, nhưng trăm con ấy đều là dòng dõi giữ đèn, mang sẵn trong huyết quản thứ gì đó Lành còn chưa hiểu hết. Còn người thường thì sao? Những người như Đào, như những người cậu sẽ gặp sau này, như cả một làng, một xứ không mang dòng máu ấy?

Đêm ấy, ngủ lại đền Cô Bé Suối Ngang, Lành thử một việc. Cậu lấy một cái đèn dầu thường trong tay nải, châm lửa từ Đèn Cái sang. Ngọn lửa thường cháy bình thường, không có gì đặc biệt, chỉ là lửa, không phải lửa giữ đèn, không mang theo hơi ấm sống động như ngọn kia. Cậu thử đặt tay Đào lên Đèn Cái, như cụ Tổng ở Hạ Vọng từng thử ngày trước, và đúng như cũ, lửa chao đảo, suýt tắt, vì Đào không có dòng máu.

Nhưng rồi cậu để ý một điều lạ. Khi tay Đào chạm đèn cùng lúc với tay cậu, lửa không tắt nữa. Nó vẫn cháy, yếu hơn thật, nhưng vẫn cháy đều, như một nhịp thở chung. Như thể có cậu làm cầu nối, người ngoài cũng có thể chạm vào ngọn lửa mà không dập tắt nó.

Lành ngồi bật dậy, tim đập mạnh, hai tay vẫn còn run vì phát hiện vừa rồi. Có lẽ đường thứ ba không phải là tìm thêm người có dòng máu. Có lẽ nó là tìm cách để một người giữ đèn làm cầu nối, chia lửa cho cả những người thường, để ngọn đèn không còn là gánh nặng của riêng một dòng họ. Một manh mối nhỏ, mong manh như sợi khói. Nhưng là manh mối đầu tiên, và đêm đó cậu ngủ không yên, đầu óc cứ xoay quanh nó mãi cho đến khi trời sáng.

Đào, nằm bên cạnh, cũng không ngủ được. Cô nhìn Lành trở mình hết lần này đến lần khác, ánh lửa từ ngọn đèn dầu vừa thắp hắt lên khuôn mặt cậu những vệt sáng tối chập chờn, và cô thầm nghĩ, biết đâu cái mảnh phát hiện nhỏ nhoi đêm nay, một ngày nào đó, sẽ trở thành thứ cứu cả một dân tộc khỏi cảnh phải chọn giữa mất một người hay mất tất cả.

Tiếng suối chảy róc rách ngoài kia vẫn đều đặn như một hơi thở dài của cả khu rừng, và ngọn đèn nhỏ trong gian đền vừa được thắp lại vẫn cháy lặng lẽ suốt đêm, như một minh chứng nhỏ nhoi rằng ngay cả giữa chốn hoang vu bị bỏ quên nhất, ánh sáng vẫn có thể tìm được đường trở lại.