Ngày thứ ba, họ đến một thung lũng mà lẽ ra có một làng, nhưng giờ chỉ còn nước.

Một hồ nước mênh mông, mới hình thành, dâng ngập cả một vùng. Trên mặt nước, lấp ló mái đình cũ, ngọn cây, nóc nhà, cả một ngôi làng bị nhấn chìm. Trên bờ, một nhóm người dân ngồi co ro bên những gánh đồ đạc, mặt mũi thất thần, nhìn ra mặt hồ như thể vẫn chưa tin nổi cả cuộc đời mình vừa chìm xuống đó.

Mặt hồ phẳng lặng đến rợn người, phản chiếu bầu trời xám xịt, thỉnh thoảng một cơn gió lùa qua khẽ gợn sóng, làm cái mái đình cũ lấp ló dưới nước như đang chìm dần thêm một chút. Lành đứng lặng nhìn cảnh tượng ấy, lòng thắt lại trước cái yên tĩnh giả tạo bao trùm cả một nấm mồ khổng lồ.

"Đập," một ông lão giải thích, khi Lành hỏi. "Người ta xây cái đập lớn trên thượng nguồn, chặn dòng làm điện. Nước dâng, ngập làng tôi. Họ đền cho ít tiền, bảo chúng tôi dọn lên đồi. Nhưng cái đình làng, cái đền thờ Thành Hoàng, chìm hết rồi."

Lành lạnh người. "Đền làng các cụ có ngọn đèn không?"

"Có chứ. Ngọn đèn của cụ từ đời nào, ông từ giữ. Nhưng ông từ già mất rồi, không ai nối, đèn cũng tàn. Giờ thì cả cái đền chìm dưới nước kia." Ông lão chỉ ra hồ, giọng run run. "Từ hôm làng chìm, đêm nào dưới nước cũng có tiếng khóc. Vong người làng chết, vong ông bà tổ tiên không ai cúng, cứ lềnh bềnh dưới đáy hồ, không siêu thoát được."

Đào nắm tay Lành. Cả hai cùng hiểu: một ngọn đèn nữa vừa mất, không phải do Phản Đăng dập, mà do chính con người, vì điện, vì cái đập. Một mắt lưới chìm dưới đáy hồ nhân tạo.

Lành lội xuống mép nước, giơ ngọn Đèn Cái. Cậu không thắp lại được cái đèn đã chìm, nhưng cậu có thể làm một việc. Cậu mở một lối qua sông cho những vong đang kẹt dưới đáy hồ. Hàng trăm đốm sáng mờ từ dưới nước nổi lên, lượn quanh ngọn đèn, rồi lần lượt tan vào ánh sáng, được giải thoát sau bao ngày lênh đênh.

Người dân trên bờ quỳ xuống, chắp tay vái. Họ không hiểu hết cậu vừa làm gì, nhưng họ cảm được sự thanh thản vừa trở lại nơi mặt hồ. Một bà lão trong đám người, tóc bạc trắng, khóc nấc lên khi thấy một đốm sáng nhỏ bay lên từ chỗ nước sâu nhất, nơi bà đoán chừng là nền nhà cũ của mình.

"Cái đập ấy ở đâu?" Lành hỏi ông lão, lòng dấy lên một linh cảm xấu.

"Trên thượng nguồn, hai ngày đường. Của một tập đoàn lớn dưới xuôi. Họ bảo sẽ làm cả một thành phố sáng đèn không bao giờ tắt, ngay nơi cửa sông." Ông lão hạ giọng. "Người ta gọi nó là Tập đoàn Vầng Dương."

Vầng Dương. Cái tên ấy khiến Lành rùng mình. Vầng Dương Cũ, ông trời không bao giờ tắt. Và giờ có một tập đoàn mang đúng cái tên ấy, đang xây một thành phố ánh sáng không bao giờ tắt, chặn cả dòng sông. Trùng hợp đến lạnh người.

"Mình phải đến đó xem sao," cậu nói với Đào, giọng nặng trĩu. "Nếu cái tên ấy không phải trùng hợp, thì đây có thể là mối nguy lớn hơn cả Phản Đăng."

Trước khi rời đi, Lành quay lại chỗ ông lão, dặn dò: "Nếu còn ai trong làng biết cách giữ lửa, dù chỉ một bếp nhỏ, xin các cụ cứ giữ lấy, đừng để tắt hẳn. Cháu sẽ quay lại, có thể mang theo một cách để cứu cả những mảnh lưới đã mất như thế này."

Ông lão gật đầu, không hiểu hết lời cậu, nhưng vẫn cảm động chắp tay cúi chào. Lành và Đào rời khỏi bờ hồ, hướng về phía thượng nguồn, nơi con đập và bí ẩn mang tên Vầng Dương đang chờ đợi, mang theo trong lòng một nỗi lo mới, nặng nề hơn cả những gì họ đã trải qua trên đường đi.

Đi được một quãng, Đào ngoái nhìn lại mặt hồ lần cuối, thấy mấy người dân vẫn còn quỳ đó, dõi theo bóng hai người khuất dần sau rặng cây. "Họ tin anh lắm," cô nói khẽ. "Chỉ một lần gặp, mà họ đã coi anh như một vị cứu tinh."

"Tôi không muốn làm vị cứu tinh," Lành đáp, bước chân vẫn đều đặn trên con đường mòn gập ghềnh đá sỏi. "Tôi chỉ muốn không còn ai phải nhìn làng mình chìm xuống nước mà bất lực như thế nữa."