Sáng hôm sau, Lành mang những điều đọc được đến hỏi thẳng bà Sâm. Bà đang tưới mấy luống rau sau đền, nghe xong thì buông cả gàu nước, ngồi phịch xuống bậc đá.

"Cháu đọc được hết rồi à." Bà thở dài, một tiếng thở dài như trút cả năm mươi năm. "Vậy thì ta kể nốt cho cháu. Cháu có quyền biết, vì cháu là người tiếp theo."

Bà kể. Năm mươi năm trước, bà Sâm còn trẻ, mới vào Hội Đồng. Bà chứng kiến tất cả. Ông Vọng, đồng trắng tài hoa, người bà cũng từng quý mến. Bà Cốt, bạn thân của Vọng, và hơn cả bạn. Và một người cung văn tên, bà ngập ngừng, rồi nói: "Tên là Lam. Cung văn số một của Phủ Cả. Người-giữ-tâm bài Giá Hồi đời ấy. Chính là thầy của cháu, Đào ạ."

Đào sững người. "Thầy cháu... tên Lam?"

"Phải. Lam yêu bà Cốt. Cả ba, Vọng, Cốt, Lam, là một bộ ba không rời. Đồng trắng, nữ đồng, và cung văn. Họ vá lưới cùng nhau, cứu cả nước. Cho đến cái ngày Hội Đồng quyết định phải có người làm bấc." Bà Sâm nhắm mắt. "Vọng được chọn. Vọng từ chối, rồi phản. Cốt được chọn thay. Lam, cung văn, van xin Hội Đồng đừng bắt người mình yêu xóa mình làm tim đèn. Hội Đồng không nghe. Thế là Cốt bỏ trốn. Và Lam cũng bỏ đi, mang theo bài Giá Hồi, không bao giờ quay lại. Ba người tan tác. Lưới từ đó không ai làm bấc, cứ rách dần, rách dần, đến hôm nay."

Lành lặng người. Câu chuyện năm mươi năm trước, hóa ra là câu chuyện của ba người: ông cậu thương, người đã phản; bà cậu, người đã trốn; và thầy của Đào, người đã bỏ đi. Ba người từng là một, vì cái việc làm bấc mà tan vỡ.

Cậu ngồi lặng, cố hình dung ra ba con người ấy khi còn trẻ, còn nguyên vẹn, còn cùng nhau vá lưới dưới ánh đèn xanh của Phủ Cả, trước khi cái quyết định tàn nhẫn kia xé họ ra thành ba mảnh riêng biệt, mỗi người mang theo một nỗi đau không bao giờ lành hẳn suốt năm mươi năm sau đó.

"Cho nên," bà Sâm mở mắt, nhìn thẳng vào Lành, giọng khẩn thiết, "ta cảnh báo cháu. Cụ Thủ Từ sẽ làm lại đúng cái việc năm xưa. Cụ sẽ dạy cháu bắc giá, để cháu mạnh lên, để cháu lậm dần, vì một đồng đã lậm nhiều, đã quên gần hết mình, thì dễ thuyết phục làm bấc hơn. Người còn nguyên vẹn thì tiếc đời. Người đã rỗng thì thấy làm bấc cũng chẳng khác gì. Đó là cách cụ ấy tính. Đó là lý do cụ ấy mừng khi biết cháu là đồng trắng."

"Vậy cháu phải làm gì ạ?" Lành hỏi, giọng khô khốc.

"Học bắc giá, nhưng giữ lấy mình. Bắc càng ít càng tốt. Và quan trọng nhất," bà Sâm liếc Đào, "giữ chặt lấy con bé này. Chừng nào cháu còn một người thương đủ để gọi cháu về, chừng nào cháu còn tiếc cuộc đời này, thì cụ Thủ Từ không biến cháu thành bấc được. Vọng mất Cốt. Cốt mất Lam. Họ cô đơn, nên họ hoặc phản, hoặc trốn. Cháu thì khác. Cháu còn có nhau. Đừng để mất điều đó, dù có chuyện gì."

Lành ngồi lặng, nhìn xuống hai bàn tay mình, rồi nhìn sang Đào đang đứng bên cạnh, mặt cô cũng tái nhợt không kém. Cậu chợt hiểu, cuộc chiến cậu đang đối mặt không chỉ là chống lại Phản Đăng hay con mắt dưới sông. Nó còn là cuộc chiến giữ cho chính mình, và cho tình cảm giữa cậu với Đào, không bị chính cái Hội Đồng đang bảo vệ cậu âm thầm bào mòn.

"Cháu sẽ không để chuyện đó lặp lại," cậu nói, giọng cứng cỏi hơn cậu tưởng. "Dù có phải chống lại cả Hội Đồng."

Bà Sâm nhìn cậu, ánh mắt vừa xót xa vừa có chút gì đó như tự hào, giống như một người mẹ nhìn đứa con vừa trưởng thành hơn sau một cú sốc lớn. "Ta tin cháu làm được," bà nói. "Nhưng cháu phải cẩn thận, con ạ. Cụ Thủ Từ không phải người xấu. Cụ chỉ là người đã hi sinh quá nhiều thứ cho cái lưới này, đến mức không còn phân biệt được đâu là cứu người, đâu là dùng người nữa."

Đào ngồi bên, im lặng lắng nghe, tay siết chặt lấy tay Lành như một lời hứa không thành tiếng. Nắng sớm đã lên cao hơn, chiếu xuyên qua tán lá của mấy luống rau bà Sâm vừa tưới dở, hắt những vệt sáng lấp lánh trên giọt nước còn đọng lại, một khung cảnh bình dị đến lạ lùng giữa lúc lòng cả ba người đều nặng trĩu.

Cả ba người cùng nhìn ra thung lũng, nơi chín mươi chín ngọn đèn vẫn cháy đều dưới nắng sớm, không hề hay biết về những cuộc đấu tranh âm thầm đang diễn ra ngay trong lòng tổ đình của chúng.