Người áo đen quay lại vào đêm trước ngày Lành định lên đường. Lần này hắn không đến một mình.

Đứng sau hắn, ở mép sân, dưới ánh trăng, là một bóng người thứ hai: một ông lão tóc bạc trắng, lưng thẳng, khoác áo the đen, đứng tựa vào cây gậy đầu rồng. Khí chất ông ta khác hẳn gã áo đen vô hồn. Ông ta toát ra một thứ uy nghi mệt mỏi, như một vị tướng già đã đánh quá nhiều trận và thua quá nhiều người mình thương.

"Đây là người tôi nhắc tới," gã áo đen cúi đầu. "Thầy chúng tôi. Người dẫn đường của Phản Đăng."

Ông lão bước vào sân, nhìn Lành thật lâu, rồi nhìn ngọn Đèn Cái trong tay cậu, và trong mắt ông thoáng một nỗi gì đó, không phải thù hận, mà là tiếc nuối.

"Cháu giống bà cháu lắm," ông nói, giọng trầm khàn. "Cái cách cháu ôm ngọn đèn ấy. Bà cháu hồi trẻ cũng ôm nó y như thế."

Lành siết chặt đèn. "Ông quen bà tôi?"

"Quen." Ông lão mỉm cười, nụ cười đầy những năm tháng. "Tên ta là Vọng. Ngày xưa, ta với bà cháu cùng học bắc giá ở Phủ Cả. Ta với bà ấy..." ông ngừng lại, "...từng là đôi bạn đồng môn thân nhất. Có lẽ hơn cả bạn. Rồi ta bắc giá nhiều quá, mất mình dần, và ta nhìn ra sự thật mà bà cháu không dám nhìn. Ta chọn một đường, bà ấy chọn một đường. Năm mươi năm rồi ta không gặp lại. Giờ ta đến, thì bà ấy đã đi."

Lành chết lặng. Ông Vọng, thủ lĩnh của cái phái đã đốt phủ Đào, đã giết người giữ đèn Trung Hà, lại từng là người thương của bà cậu. Cậu nhìn ông lão trước mặt, cố hình dung ra một Vọng trẻ tuổi, đứng bên một bà Cốt trẻ tuổi, trong một Phủ Cả nào đó năm mươi năm về trước, mà không tài nào ghép được hình ảnh ấy với con người đang đứng đây, lạnh lẽo và quyền uy.

"Ta không đến để ép cháu," ông Vọng nói tiếp. "Ta đến để cho cháu một cơ hội mà ta đã không có. Cháu là đồng trắng, ta nghe nói rồi. Cháu bắc được mọi giá, nghĩa là cháu sẽ mất mình nhanh hơn bất cứ ai. Cháu sẽ thành như ta, như gã này, như tất cả chúng ta: rỗng tuếch, chỉ còn các giá nói qua nhau. Đó là số phận của người giữ đèn, cháu ạ. Đèn ăn dần người giữ nó. Cháu cứ giữ đèn đi, rồi cháu sẽ hiểu vì sao chúng ta muốn dập nó."

"Bà tôi giữ đèn cả đời mà không thành như các ông," Lành cãi.

"Vì bà cháu hèn." Ông Vọng nói, không một chút ác ý, mà như nói một sự thật đau đớn. "Bà cháu giữ mình bằng cách không bắc giá những lúc đáng lẽ phải bắc. Bà ấy để người ta chết, để vong dữ hoành hành, miễn là bà ấy không phải mất thêm một mảnh mình. Và cái việc cuối cùng, việc làm bấc, bà ấy cũng trốn luôn. Bà cháu giữ được mình, nhưng bà cháu để tấm lưới rách nát đến mức này. Còn cháu," ông nhìn Lành, ánh mắt sắc lại, "cháu sẽ phải chọn: giữ mình như bà cháu và để thế gian sụp, hay cứu thế gian và đánh mất mình. Không có đường thứ ba đâu, cháu giữ đèn ạ. Ta đã đi tìm đường thứ ba suốt năm mươi năm. Không có."

Rồi ông quay lưng, chống gậy bước đi, gã áo đen theo sau. Đến cổng, ông dừng lại, không quay đầu.

"Ta cho cháu đến rằm sau. Hãy nghĩ kỹ. Khi nào cháu hiểu ra, cứ thắp một ngọn nến đen ở bến, chúng ta sẽ đến. Còn nếu cháu chọn giữ đèn," giọng ông chùng xuống, "thì lần sau gặp nhau, ta buộc phải coi cháu là kẻ thù. Dù cháu là cháu của người ta thương nhất đời."

Bóng hai người tan vào đêm. Lành đứng lặng, ôm ngọn đèn, lòng ngổn ngang. Không có đường thứ ba. Câu nói ấy đáng sợ hơn mọi lời đe dọa mà cậu từng nghe.

Cậu đứng đó rất lâu sau khi hai bóng người đã khuất, nhìn ra khoảng sân trống, nghe tiếng côn trùng rả rích trong đêm, và lần đầu tiên cậu tự hỏi liệu năm mươi năm nữa, có ai đó sẽ đứng ở chính chỗ này, nghe chính câu nói ấy từ miệng cậu hay không.

Đào bước ra từ sau cánh cửa, nơi cô đã nghe hết mọi lời từ đầu đến cuối, mặt tái mét. "Ông Vọng ấy... là người mà bà anh từng thương thật à?"

"Có lẽ vậy." Lành gật đầu chậm rãi, vẫn còn choáng váng. "Bà chưa từng kể cho tôi nghe chuyện này. Có khi cả đời bà giấu kín, không muốn tôi biết bà từng có một người như thế, rồi mất người ấy vào tay cái phái đang muốn dập tắt chính cái đèn bà giữ."

"Vậy có khi nào," Đào ngập ngừng, "ông ấy nói đúng một phần thật? Về việc bà không dám bắc giá những lúc cần?"

Lành im lặng hồi lâu, siết chặt ngọn Đèn Cái trong tay. "Có thể đúng. Nhưng tôi không tin bà hèn. Tôi nghĩ bà chỉ... không muốn trở thành như ông ấy. Không muốn trở thành một cái vỏ rỗng chỉ còn các giá nói qua nhau. Bà chọn giữ lấy một chút gì đó của chính mình, dù phải trả giá bằng việc để tấm lưới rách thêm."

Cả hai cùng im lặng, đứng nhìn ra bóng tối nơi hai bóng người áo đen đã biến mất, lòng nặng trĩu những câu hỏi chưa có lời đáp.