Trở về Hạ Vọng sau chuyến Trung Hà, Lành lật cuốn sổ của bà Cốt đến những trang cuối cùng, nơi chép một danh sách dài bằng chữ Nôm xen quốc ngữ.

"Đây là danh sách các dòng giữ đèn," Đào dò từng dòng, đọc cho cậu nghe. "Mỗi dòng một cái đền, một cái tên, một vùng. Bà anh đánh dấu bên cạnh."

Lành cúi sát xuống. Bên cạnh phần lớn các tên là một dấu thập nhỏ, dấu hiệu của sự kết thúc. "Dòng họ Phạm, đền Vọng Giang, tuyệt tự." "Dòng họ Lê, phủ Đông, không còn người nối." "Dòng họ Nguyễn, đền Cửa Đáy, con cháu bỏ ra phố, đền sập." Hết tên này đến tên khác, đều một dấu thập.

Cậu đếm. Trong gần năm mươi dòng họ từng giữ đèn được chép trong sổ, chỉ còn lại bảy dòng chưa bị đánh dấu. Bảy. Và một trong bảy ấy, dòng cuối cùng, là tên bà Cốt, giờ cũng nên gạch đi, chỉ còn lại cậu.

"Sáu," Lành nói khẽ, cổ họng nghẹn lại. "Cả nước chỉ còn sáu người giữ đèn khác, cộng tôi là bảy. Mà cũng không biết sáu người ấy còn sống không, hay đã bị Phản Đăng dập rồi."

Cậu ngồi lặng đi. Cả một mạng lưới hàng trăm ngọn đèn từng giăng khắp đất nước, từng giữ con mắt dưới sông ngủ yên suốt ngàn năm, giờ rách bươm chỉ còn vài mối. Và cái gánh ấy, phần lớn đang đè lên vai một thằng con trai hai mươi tuổi ở một làng chài heo hút.

Đào ngồi bên, lật tiếp mấy trang cuối, thấy có vài dòng ghi chú bên lề bằng nét chữ vội vàng hơn, chắc bà Cốt viết trong những năm cuối đời. "Đền Bắc Lệ, còn cháy, người giữ già yếu." "Đền Cờn, còn cháy, chưa rõ tin." "Phủ Cả, còn giữ được, là tổ đình." Cô đọc to từng dòng cho Lành nghe, cả hai cùng lặng lẽ ghi nhớ, như thể chỉ cần thuộc lòng những cái tên ấy là đã giữ được một phần của tấm lưới.

Ngoài cửa đền có tiếng động. Lành ngẩng lên, thấy một thằng bé chừng mười hai tuổi đang nấp sau cột, mắt tròn xoe nhìn vào. Là thằng Cò, con nhà ông Quản, đứa em của thằng Đậu đã chết đuối. Từ hôm Lành cứu mẹ nó, ngày nào nó cũng lảng vảng quanh đền, hết quét sân lại xách nước, chẳng nói chẳng rằng.

"Vào đây, Cò." Lành vẫy nó.

Thằng bé rụt rè bước vào, khoanh tay. "Em... em muốn học giữ đèn với anh."

Lành mỉm cười buồn. "Giữ đèn không học được đâu em. Phải có dòng máu. Đèn chỉ cháy trong tay nhà anh."

"Thế thì em quét sân, xách nước, nấu cơm cho anh cũng được." Thằng Cò bướng bỉnh. "Anh cứu mẹ em. Em phải trả ơn. Với lại..." nó hạ giọng, "em không muốn anh đi rồi cái đền này tối thui như đền làng Trung Hà."

Lành nhìn thằng bé, lòng dâng lên một cảm giác lạ. Cậu sắp phải lên đường, đi tìm sáu người giữ đèn còn lại, đi thắp lại những ngọn đèn đã tắt, đi về Phủ Cả. Cái đền này, cái làng này, sẽ cần một người trông nom hương khói khi cậu vắng mặt. Một người tin được.

"Được," cậu nói. "Em ở lại trông đền cho anh. Nhưng nhớ, đừng bao giờ động vào ngọn Đèn Cái. Và nếu thấy nước sông ấm lên, đáy sông sáng, em chạy đi báo người làng rồi trốn lên đồi, nghe chưa?"

Thằng Cò gật đầu lia lịa, mắt sáng rỡ vì được giao việc, rồi chạy ngay ra sân, tự tay quét lại một lượt như để chứng tỏ mình xứng đáng với niềm tin vừa được trao.

Lành nhìn nó, rồi nhìn danh sách sáu cái tên trong sổ, và biết rằng cái thế giới đang tối dần này, rốt cuộc, vẫn còn những đốm sáng nhỏ nhoi đáng để cậu gắng giữ.

Chiều hôm ấy, cậu dẫn thằng Cò đi một vòng quanh đền, chỉ cho nó từng việc: cách thay nước trên ban thờ, cách quét dọn không để bụi bám vào chân đèn, cách nhận ra khi nào hương sắp tàn để thắp tiếp. Thằng Cò lắng nghe chăm chú, thỉnh thoảng lại gật gù ra vẻ hiểu chuyện, dù mắt nó vẫn không rời khỏi ngọn lửa xanh cháy lặng lẽ trên ban thờ.

"Anh Lành này," nó hỏi, khi hai người ngồi nghỉ trên bậc thềm. "Anh đi bao lâu mới về?"

Lành không trả lời được ngay. Cậu nhìn ra phía sông, nơi ánh chiều đang nhuộm đỏ cả mặt nước, rồi nói, giọng không chắc chắn lắm: "Anh không biết, Cò ạ. Có thể lâu lắm. Nhưng anh hứa, thế nào anh cũng về."

Thằng bé gật đầu, không hỏi thêm, chỉ lặng lẽ ngồi bên cậu cho đến khi trời tối hẳn, hai bóng người nhỏ bé bên ngọn đèn lớn, cùng nhìn về một hướng.