Bên bến sông, Lành nói cho Đào nghe điều cậu đã quyết, và đó là điều khó nghe nhất cô từng nghe.

Mặt trời đã ngả về tây, hắt những vệt sáng cam nhạt lên mặt nước, và bóng hai người đổ dài trên bãi cát ướt. Lành cầm ngọn Đèn Cái trong lòng, cảm nhận hơi ấm mong manh của đứa bé bên trong, và biết rằng điều mình sắp nói ra sẽ khiến người con gái ngồi cạnh đau lòng hơn bất cứ giá cao nào cậu từng bắc.

"Rùa Vàng nói lẫy mới cần một cái neo sống," cậu bắt đầu. "Một người dâng mình, nối lửa của muôn dân với sức của thần, khóa cứng cả lưới. Người ấy không cháy đời đời cô độc như đứa bé, mà tan vào lửa của muôn người, đau nhưng không một mình. Đó là việc anh phải làm, Đào ạ. Anh là người giữ đèn gốc. Chỉ anh nối được Đèn Cái với mạng lưới dân. Chỉ anh làm neo được."

Đào im lặng một lúc lâu, đủ lâu để Lành nghe rõ tiếng tim mình đập trong ngực. Cô nhìn xuống dòng nước, nhìn bàn tay mình đang siết chặt vạt áo, cố tìm một lời phản bác, nhưng trong thâm tâm, cô biết cậu nói đúng. Chính vì biết đúng mà cô càng sợ hãi hơn.

Đào lắc đầu quầy quậy, nước mắt trào ra. "Không. Không được. Vậy là anh vẫn hy sinh. Anh vẫn mất. Em vẫn mất anh. Khác gì làm bấc đâu!"

"Khác." Lành nắm tay cô, dịu dàng. "Bấc sống của các Mẫu: một đứa trẻ cháy mấy nghìn năm, cô độc, không ai biết, không ai gánh cùng. Còn cái neo của đường thứ ba: anh tan vào lửa của cả nước. Anh ở trong mỗi bếp lửa, mỗi ngọn đèn, mỗi nhà. Anh không cô độc, anh ở trong lòng cả thiên hạ. Và quan trọng nhất: đứa bé được thả ra. Nó được nghỉ, sau mấy nghìn năm. Anh thế chỗ nó, nhưng anh không khổ như nó, vì cả nước gánh cùng anh."

"Nhưng anh không còn là anh nữa!" Đào khóc. "Tan thành nghìn mảnh thì còn gì là Lành? Em hát gọi ai về? Em ôm ai? Em..."

Lành ôm cô, để cô khóc trên vai mình. "Anh biết. Đó là cái giá. Anh không nói dối em là không đau. Nhưng Đào ơi, em nghĩ xem: nếu anh không làm, thì hoặc đứa bé cháy mãi, hoặc con mắt mở và cả nước chìm. Anh đã tìm suốt hành trình một con đường không ai phải mất gì, không có con đường ấy. Đường thứ ba không phải đường không mất mát. Nó là đường mà mất mát được chia ra, và có nghĩa. Anh mất mình, nhưng anh cứu được đứa bé, cứu được cả nước, và anh không mất một mình, anh tan vào tất cả."

Cả hai ngồi lặng bên nhau rất lâu, ánh hoàng hôn nhuộm đỏ cả mặt sông, và trong khoảnh khắc ấy, không ai nói thêm lời nào, chỉ có tiếng thở dài xen lẫn tiếng nấc nghẹn của Đào hòa vào tiếng nước chảy êm đềm.

Trong đầu Đào, từng đoạn đường họ đã đi qua cùng nhau lướt qua như thước phim: buổi đầu tiên gặp nhau ở Hạ Vọng, những đêm cô hát giữ cậu khỏi trôi mất, những lần cậu nắm tay cô giữa cơn giá lạnh nhất. Tất cả những ký ức ấy giờ như đang bị đe dọa xóa sạch, không phải vì cậu quên, mà vì cậu sẽ tan ra, thành nghìn mảnh nhỏ, mỗi mảnh ở một nơi khác nhau trên đất nước này.

Đào khóc rất lâu. Rồi cô ngẩng lên, mắt đỏ hoe nhưng có một quyết tâm mới. "Vậy thì em đi với anh đến cùng. Đến Mắt Sông. Và nếu anh phải làm neo, thì... thì em sẽ là người hát tiễn anh. Em là người-giữ-tâm. Việc cuối cùng của em, là hát cho anh tan vào lửa của muôn dân, không phải tan trong cô độc, mà tan trong tiếng hát của người thương anh."

Lành nhìn cô, người con gái đã theo cậu qua bao sóng gió, giờ vừa khóc vừa mỉm cười, một nụ cười đau đớn nhưng kiên định, và cậu biết, dù con đường phía trước có tan tác đến đâu, cậu cũng không cô độc, vì Đào sẽ đi cùng cậu đến tận cùng, bằng chính tiếng hát của mình.

Trời tối hẳn. Trên mặt sông, ánh sao bắt đầu lấp ló giữa những đám mây tan dần, và tiếng dế kêu rả rích vọng lên từ bụi cỏ ven bờ. Lành ôm ngọn Đèn Cái vào lòng, cảm nhận hơi ấm mong manh của đứa bé bên trong, và nghĩ tới việc, chẳng bao lâu nữa, chính cậu cũng sẽ trở thành một thứ ánh sáng như thế, không còn hình hài, nhưng vẫn ấm, vẫn hiện diện, trong từng mái nhà cậu đã đi qua.