Ông Vọng đi rồi, để lại Lành, vẫn rỗng, nhưng đã có cái lời thề làm rễ, và Đào bắt đầu công việc khó khăn nhất: ráp lại con người cậu.

Những ngày đầu, cậu gần như không nói được. Cậu ngồi bất động hàng giờ trên khoang thuyền nhỏ, mắt nhìn ra dòng nước mà như không thấy gì, tay run run mỗi khi có ai chạm vào vai. Có những đêm cậu giật mình tỉnh dậy, gọi những cái tên cậu không nhớ vì sao mình biết, rồi lại chìm vào im lặng. Đào không rời cậu nửa bước. Cô nấu cháo, đút từng thìa, lau người cho cậu như lau một đứa trẻ ốm nặng, và mỗi tối, trước khi ngủ, cô lại mở cuốn sổ ra, đọc thêm một đoạn, kiên nhẫn như tưới nước cho một cái cây gần chết.

Suốt nhiều ngày, bên một bến sông yên tĩnh trên đường về Nam, Đào ngồi với Lành, mở cuốn sổ "những điều không được quên", và đọc cho cậu nghe từng dòng, từ đầu đến cuối. Cô hát lại từng làn điệu. Cô kể lại từng chặng: Hạ Vọng, bà Cốt, Phủ Cả, bà Mỵ và lối chia chiếu, cửa biển và ông Từ Cộc, Thủy Tinh, Cổ Loa và Rùa Vàng, Cẩn, bà Khoan.

Cuốn sổ ấy, bìa đã sờn, gáy đã bung chỉ vài chỗ, là thứ Đào mang theo suốt hành trình, ghi lại từng chi tiết nhỏ nhất về Lành, từ cái cách cậu cười khi còn bé, đến giọng nói cậu dùng khi gọi đò, đến cả những nỗi sợ thầm kín cậu từng thổ lộ trong những đêm không ngủ. Cô viết bằng thứ mực tự pha, để không phai theo mưa nắng đường xa. Mỗi lần Lành bắc giá cao và trở về rỗng hơn, cô lại thêm vào vài dòng mới, phòng khi lần sau còn rỗng hơn nữa.

Lành nghe, và từng mảnh, từng mảnh, ký ức trở về, không đầy đủ như xưa, nhiều chỗ vẫn trống, nhưng đủ để cậu lại là Lành. Cái lời thề với đứa bé, như một mỏ neo, giữ cho cậu không trôi nữa, và quanh nó, những mảnh khác bám lại.

Có lúc ký ức về ùa đến quá nhanh, khiến cậu chóng mặt, phải ôm đầu, thở dốc như vừa trồi lên khỏi mặt nước sau một hơi lặn quá sâu. Có lúc một chi tiết nhỏ, mùi khói bếp, tiếng mái chèo khua nước, lại kéo theo cả một chuỗi ký ức dài, khiến cậu bật khóc không rõ vì đau hay vì mừng. Đào chỉ ngồi im, nắm tay cậu, để cậu tự đi qua từng đợt sóng ấy, không giục, không ngắt lời.

"Em đã làm việc này bao nhiêu lần rồi?" Lành hỏi, khi đã tỉnh táo hơn, nhìn cuốn sổ dày đặc chữ.

"Nhiều lần lắm," Đào mỉm cười qua nước mắt. "Mỗi lần anh bắc giá cao, em lại ráp anh lại. Em không phiền. Em đã hứa rồi mà, em hát anh về, dù anh có đi xa đến đâu, dù phải hát đến hơi cuối cùng."

Lành cầm tay cô, và lần này, cậu nhìn cô không phải như nhìn người lạ, mà như nhìn cái neo, cái nhà, cái lý do cậu trở về. "Đào, anh không thể bắc giá cao nữa. Bà Mỵ, Rùa Vàng, ai cũng nói đúng. Lần sau, dù cả thiên hạ gọi, anh cũng không về được. Anh đã chạm đáy rồi."

"Em biết." Đào gật, lòng nặng trĩu. "Vậy mình làm gì tiếp? Con mắt sắp mở. Trận cuối sắp tới. Mà anh thì không bắc giá cao được nữa."

Bến sông chiều ấy vắng lặng, chỉ có tiếng nước vỗ nhẹ vào mạn thuyền và tiếng chim lạc đàn kêu đâu đó xa xa, như thể cả thiên nhiên cũng đang nín thở chờ đợi quyết định sắp tới của hai người.

Đào nhìn cậu, người thanh niên gầy gò trước mặt cô giờ chẳng còn mấy nét của chàng trai chèo đò ngày xưa, nhưng ánh mắt ấy, dù mệt mỏi, vẫn là ánh mắt cô đã thương suốt bao năm. Cô xiết chặt tay cậu hơn, như muốn truyền thêm chút sức lực ít ỏi mình còn giữ được.

Lành nhìn chiếc vảy vàng Rùa Vàng cho, mầm lẫy, rồi nhìn ngọn Đèn Cái với đứa bé sắp tàn. Và trong đầu cậu, dù rách bươm, một quyết định bắt đầu thành hình. "Anh không cần bắc giá cao nữa," cậu nói chậm rãi. "Vì trận cuối không phải đánh nhau. Nó là làm cái neo. Là hoàn thành lẫy mới. Là chia lửa cho cả nước, một lần cuối, lớn nhất. Đó là việc anh phải làm. Và anh không cần đánh ai cả."