Bà Khoan dạy Lành nghi thức gọi Rùa Vàng, một nghi thức cổ, thất truyền với hầu hết người đời.

Bà Khoan khẽ nhắm mắt, hồi tưởng lại lời dạy của mẹ mình, và mẹ của mẹ mình, tất cả đều truyền miệng qua bao đời, không một chữ nào được chép ra giấy, vì sợ thất truyền vào tay kẻ không xứng.

"Rùa Vàng ngự dưới đáy nước," bà giảng. "Không phải hồ Gươm như người ta tưởng, đó chỉ là một lần ngài hiện. Ngài ở dưới mọi mặt nước thiêng. Ở Cổ Loa, ngài ngự dưới giếng Ngọc, cái giếng giữa thành, nơi Trọng Thủy gieo mình tự vẫn vì hối hận, nơi nước rửa ngọc trai Mỵ Châu thì sáng."

Bà dẫn họ ra giếng Ngọc trong đêm, một giếng cổ, nước đen thẫm, lặng như gương. Sương đêm giăng mờ khắp khoảng sân gạch quanh giếng, ánh trăng khuyết yếu ớt xuyên qua tán cây cổ thụ, rải những vệt sáng lốm đốm trên mặt đất. Không gian tĩnh lặng đến mức mỗi bước chân của cả ba người đều vang lên rõ mồn một, như thể chính bóng đêm cũng đang nín thở chờ đợi.

Bà Khoan chống gậy đứng bên miệng giếng, dáng người nhỏ thó đổ dài trên nền gạch cổ dưới ánh trăng, giọng bà trầm xuống như đang truyền lại một bí mật chỉ dòng họ bà mới được biết qua bao đời.

"Gọi Rùa Vàng phải có ba thứ," bà nói. "Một ngọn đèn thật, để ngài biết người gọi là người giữ lửa chân chính. Một tiếng hát thành, để ngài biết người gọi có lòng. Và một lời thề thật, để ngài biết người gọi xứng đáng."

Đào lặng lẽ lên dây đàn lần cuối, kiểm tra từng nốt trước khi bắt đầu, tay cô vẫn còn hơi run vì hồi hộp, dù đã cùng Lành trải qua không biết bao nhiêu lần bắc giá thỉnh thần trên khắp mọi miền đất nước.

Lành đặt ngọn Đèn Cái bên thành giếng. Đào ngồi xuống, ôm đàn. Và Lành quỳ bên giếng, đọc lời gọi mà bà Khoan truyền.

Tim cậu đập dồn dập dưới lớp áo ướt sương, hai bàn tay đặt lên thành giếng lạnh buốt, và trong đầu cậu thoáng hiện lại tất cả những gương mặt quan trọng nhất đời mình, từng người một: bà Cốt, người đã nuôi dạy cậu từ nhỏ, rồi đến những người đã gặp trên đường, Đào, Khằm, ông Từ Cộc, lão Mù, ông Doanh, như thể cậu đang mang cả họ theo mình đến trước mặt vị thần cổ xưa nhất.

Cả không gian quanh giếng như nín lặng theo từng nhịp thở của ba người, chỉ có tiếng côn trùng rả rích xa xa và tiếng nước lay động khe khẽ dưới đáy giếng sâu.

Đào hát, không phải Giá Hồi, mà một làn điệu cổ gọi thần, bà Khoan vừa dạy. Giọng cô trong vắt vang trên mặt giếng đen. Ngọn Đèn Cái, dù yếu, vẫn cố tỏa ra chút ánh xanh, soi xuống lòng giếng.

Mặt nước giếng bắt đầu gợn. Từ đáy sâu, một quầng sáng vàng ấm, không phải vàng đục của con mắt, mà vàng ấm của thần linh, dâng lên. Và một cái bóng khổng lồ hiện dần dưới nước: một con rùa vàng, mai như khảm ngọc, cổ kính đến mức như chính thời gian đọng lại.

Quầng sáng ấy loang rộng dần trên mặt nước đen, từng vòng tròn nối tiếp nhau lan ra như một nhịp thở chậm rãi của cả lòng giếng, phả lên không trung một thứ hơi ấm kỳ lạ khiến cái lạnh của sương đêm dường như cũng phải lùi bước.

Cả ba người quỳ bên giếng nín thở, không dám động đậy, mắt dán chặt vào quầng sáng đang dâng lên từ đáy sâu. Bà Khoan, dù đã tám mươi năm chờ đợi khoảnh khắc này, vẫn không kìm được hai hàng nước mắt lăn dài trên gương mặt nhăn nheo, môi bà mấp máy một lời cầu khấn không thành tiếng.

Nhưng đúng khoảnh khắc Rùa Vàng sắp hiện, một tiếng cười lạnh vang lên từ bóng tối quanh giếng. "Đúng lúc lắm," giọng Cẩn. "Cảm ơn anh đã gọi Rùa Vàng giúp chúng tôi. Giờ thì chúng tôi sẽ lấy chiếc lẫy."

Cẩn cùng một toán đồng-dại Phản Đăng bước ra từ bóng tối, vây quanh giếng Ngọc. Chúng đã đợi Lành làm hết phần khó, gọi được Rùa Vàng, rồi mới ra tay cướp.

Bà Khoan sững người, tay run run níu lấy vạt áo, đôi mắt lòa dường như vẫn cố hướng về phía giọng nói vừa vang lên, gương mặt bà thoáng hiện lên nỗi kinh hoàng của một người vừa thấy công sức hai nghìn năm của dòng họ mình đứng trước nguy cơ tan thành mây khói chỉ trong khoảnh khắc.