Tiệc tàn, khách khứa ngồi nán lại uống trà, Đôn bưng khay ấm chén ra rót nước, cái cớ mẹ vẫn hay giao cho cậu mỗi lần muốn cậu có mặt gần người lớn mà không phải ngồi vào mâm. Rót xong chén cụ Đội Vọng, cậu chưa lui vội, đứng nán lại một nhịp.

"Thưa cụ." Đôn khoanh tay. "Cụ vừa kể chuyện năm Bính Ngọ, con xin hỏi thêm một câu được không ạ."

Cụ Đội Vọng ngạc nhiên, nhìn thằng bé rồi nhìn sang cha nó, cười khà một tiếng.

"Con nhà này lạ thật, người ta mười hai tuổi chỉ thích nghe chuyện ma chuyện quỷ, đằng này lại đi hỏi chuyện thi cử của hai chục năm trước. Hỏi đi, cụ rảnh."

"Cụ bảo lúc nãy, bắt được một hai người viết thuê thôi, còn phần lớn thì chịu, không lần ra được." Đôn đặt cái ấm xuống mâm, hai tay vẫn giữ phép. "Vậy sau đó có ai tìm tiếp không ạ? Hay là..."

"Hay là làm sao?"

"Hay là mọi người coi như xong chuyện rồi ạ, vì đã phạt được hai mươi tám người kia."

Cụ Đội Vọng khựng lại, chén trà đưa lên giữa chừng chưa kịp nhấp. Vũ Khâm Lân ngồi bên cạnh cũng ngừng đũa, liếc sang cụ, chờ câu trả lời.

"Cháu hỏi câu này hay đấy." Cụ đặt chén xuống, gãi cằm, ánh mắt lúc này không còn vẻ kể chuyện phiếm cho vui nữa. "Nói thật, cụ cũng không rõ. Chuyện triều đình xử xong hai mươi tám công tử là xử thật, rành rành có tên có tuổi ghi vào sổ. Còn mấy người viết thuê kia, bắt được một hai đứa nhỏ lẻ thì phạt cho chừa, đứa nào chạy thoát thì thôi, chẳng ai buồn đuổi theo làm gì cho mệt."

"Sao lại không đuổi theo ạ?" Đôn hỏi tiếp, giọng vẫn giữ đúng phép nhưng có gì đó thẳng thắn hơn một câu hỏi của trẻ con thường tình.

"Vì bắt được hai mươi tám công tử kia là đủ để tâu lên, đủ để chúa thượng hài lòng rồi." Vũ Khâm Lân xen vào, giọng thản nhiên như đang nói một lẽ hiển nhiên. "Còn dăm ba đứa viết thuê chạy trốn, chúng có đỗ đạt gì đâu mà quan trọng, để đó, chúng già rồi chết cũng xong. Con hỏi kỹ thế làm gì, chuyện người lớn từ hai chục năm trước, để bụng mệt người lắm."

"Con chỉ tò mò thôi ạ." Đôn cúi đầu, đúng mực. "Con nghe cụ kể xong, con thấy hơi lạ, người mua thì bị phạt nặng, còn người bán chữ thì chạy thoát, cứ để thế mãi."

Vị khách trẻ hơn, người lúc nãy hỏi cụ Đội Vọng chuyện bắt người, giờ mới lên tiếng, giọng có phần dè dặt.

"Cụ Đội Vọng này, hồi ấy cụ ở gần chỗ xử án, cụ có nhớ mặt hay biết tên đứa viết thuê nào trốn thoát không?"

"Nhớ sao được." Cụ Đội Vọng nhấp một ngụm trà, lắc đầu. "Toàn dân tứ chiếng, hôm nay ở phủ này, mai đã sang phủ khác, ai mà nhớ mặt nhớ tên cho nổi. Cụ già rồi, chuyện hai chục năm chỉ còn nhớ mang máng có xảy ra thế thôi, chi tiết thì quên gần hết."

"Vậy nếu giờ có ai muốn hỏi lại chuyện đó cho rõ, phải bắt đầu từ đâu ạ?" Đôn hỏi, mắt vẫn không rời cụ Đội Vọng.

"Từ đâu à?" Cụ bật cười, nhưng tiếng cười không giòn như lúc trước. "Cháu hỏi như thể định tự mình đi hỏi lại vậy. Chuyện hai chục năm, người liên can kẻ chết kẻ già, sổ sách khảo hạch lại thì chắc còn giữ trên phủ, nhưng lục ra làm gì, việc đã xong từ lâu rồi."

Cụ nhìn Đôn một lúc lâu, không nói gì thêm, rồi quay sang cha nó, giọng nửa đùa nửa thật.

"Anh Thứ, thằng bé này lớn lên mà đi làm quan xử án, chắc không ai giấu nổi cái gì trước mặt nó đâu."

Cha Đôn chỉ cười, không đáp thẳng, đưa tay ra hiệu Đôn lui vào trong. Đôn cúi chào, bưng khay rỗng quay lưng bước đi, nhưng phía sau, câu chuyện đã lặng hẳn, không ai nối lại chủ đề cũ nữa.

Vào tới gian bếp, Tuất đã đứng chờ sẵn, tranh thủ lúc rảnh tay ghé vào nghe ngóng.

"Mày hỏi gì mà cả bàn tiệc im thin thít vậy? Tao đứng ngoài cửa nghe không rõ."

"Tao hỏi chuyện một vụ gian lận thi cử hồi xưa, năm tao mới sinh." Đôn đặt cái khay xuống, rót cho mình một chén nước lạnh, uống một hơi hết nửa. "Bắt được người mua chữ, còn người bán chữ thì để chạy mất, chẳng ai đi tìm tiếp."

"Vậy thì có gì lạ, chuyện đời vẫn thế mà." Tuất nhún vai, lấy khăn lau mấy cái chén bẩn. "Bắt kẻ có tên có tuổi dễ hơn bắt kẻ giấu mặt, người lớn ai chẳng chọn việc dễ mà làm trước."

"Tao cũng nghĩ thế." Đôn nhìn ra sân, nơi ánh đèn còn le lói qua khung cửa gian ngoài. "Nhưng tao thấy cụ Đội Vọng lúc trả lời câu đó, tay cụ hơi run, không giống lúc kể chuyện lúc nãy."

Tuất ngừng tay lau chén, nhìn bạn một lúc, không nói gì thêm, chỉ nhún vai lần nữa rồi quay lại với đống bát đĩa còn dở.