Trời còn chưa hửng hẳn mà đã nghe rõ hơi nóng hầm hập bốc lên từ mặt đường đất, thứ nóng báo trước một ngày sẽ khiến gà cũng phải nằm bẹp dưới bóng cây, lưỡi thè ra thở. Đôn xách vở đi ra cổng, đúng giờ như mọi sáng, định rẽ trái theo con đường quen thuộc dẫn tới nhà thầy đồ Đoàn.

Tuất đã đứng đợi sẵn ngoài ngõ, không cầm theo cái gì ngoài một chiếc khố phòng thân vắt trên vai, mắt láo liên nhìn quanh như đang tính toán điều gì.

"Đi thôi." Nó khẽ hất cằm, không phải về hướng nhà thầy đồ, mà về phía ngược lại, nơi con đường nhỏ dẫn ra cánh đồng và cái ao trước gò.

Đôn khựng lại, tay siết chặt hơn cuốn vở đang cầm. "Giờ này đi ao à? Sắp tới giờ học rồi."

"Thì mày bảo hôm bữa, mày thích cái gì ở lại hơn cái gì đi mất còn gì." Tuất cười toe, có vẻ đã chuẩn bị sẵn câu này từ tối qua. "Nước ao thì hôm nào chả có, nhưng cái mát của sáng sớm hôm nay, qua giờ này là hết, đi mất luôn, không lấy lại được."

Đôn biết thừa đây là một kiểu lý sự cùn, nhưng không hiểu sao lại thấy nó có lý một cách kỳ lạ. Nắng mỗi lúc một gắt hơn, gáy đã bắt đầu rịn mồ hôi dù mới ra khỏi nhà chưa bao lâu, và hình ảnh mặt nước ao xanh mát dưới bóng tre cứ hiện lên trong đầu cậu, lấn át cả ý nghĩ về buổi học sáng nay chỉ là ôn lại hai mươi chữ tuần trước, chuyện cậu đã thuộc lòng từ ba hôm nay.

"Thầy mà biết, thầy phạt chép mười lần đấy." Đôn nói, nhưng chân đã bước theo Tuất tự lúc nào không hay.

"Mày sợ chép phạt hay sợ cha mày biết?" Tuất hỏi lại, giọng tưng tửng nhưng câu hỏi lại trúng ngay chỗ Đôn chưa kịp nghĩ tới.

Đôn không trả lời ngay.

"Sao mặt mày đơ ra vậy?" Tuất hích tay bạn. "Lại nghĩ tới cái gì đó đúng không?"

"Cha tao mới dạy tao chuyện cái bình chưa đầy hôm qua." Đôn thú nhận, giọng có phần ngượng. "Giờ đi tắm trốn học thế này, chẳng ăn nhập gì với bài học đó cả."

"Vậy bỏ về học đi." Tuất dừng chân, ra vẻ nghiêm túc chờ.

Đôn nhìn mặt nước ao đã hiện ra xa xa qua rặng tre, rồi nhìn Tuất, thấy ý nghĩ về cha và cái bình gốm cứ nhạt dần trước cái mát đang chờ sẵn.

"Thôi kệ." Cậu lắc đầu, quyết định. "Để chuyện bình gốm tính sau."

"Vậy là quyết rồi nhé." Tuất cười toe, rồi hỏi lại câu ban nãy, giọng vẫn chưa chịu buông. "Thế rốt cuộc mày sợ chép phạt hay sợ cha mày biết?"

"Cả hai." Cậu thú nhận, cười gượng. "Nhưng tao vẫn đi."

"Thầy biết sao được." Tuất vừa đi vừa huýt sáo khe khẽ, điệu bộ tự tin thái quá của một đứa vừa nghĩ ra kế hoạch hoàn hảo. "Cả xóm giờ này còn đang ngủ nướng, ai rảnh mà để ý hai đứa mình đi đâu. Tắm xong tao với mày về kịp giờ cơm trưa, thầy đồ cũng chẳng biết đường nào mà lần."

"Giấu vở vào đâu bây giờ?" Đôn hỏi, nhìn quanh tìm chỗ.

"Bụi cây kia kìa, xếp mấy hòn đá lên trên mà đánh dấu." Tuất chỉ tay, giọng rành rẽ như đã làm việc này không biết bao lần.

Đôn giấu vở vào bụi cây ven đường, đánh dấu bằng ba hòn đá xếp chồng để lát về còn tìm lại, rồi hai đứa chạy ào ra phía cánh đồng, chân trần đạp lên cỏ còn đọng sương đêm, mát lạnh khác hẳn cái nóng đang chờ sẵn phía trên đầu. Đường ra ao vắng tanh, chỉ có tiếng chim sâu ríu rít trên mấy bụi tre và tiếng ễnh ương lác đác chưa chịu ngủ hẳn dù trời đã sáng.

"Mày có sợ không?" Đôn hỏi, giọng vẫn còn chút do dự, dù chân vẫn chạy đều theo Tuất.

"Sợ gì?"

"Sợ bị mách. Sợ cha tao biết."

Tuất khựng bước một nhịp, quay lại nhìn bạn, rồi nhún vai, câu trả lời không hẳn là câu trả lời.

"Sợ thì có sợ. Nhưng mày nghĩ mà xem, mày là đứa được khen giỏi khắp làng, một buổi trốn học chắc chẳng ai nỡ phạt nặng đâu. Còn tao..." Nó bỏ lửng, rồi cười xòa cho qua chuyện, không muốn nói tiếp câu vừa định nói.

Đôn không gặng hỏi thêm, dù cậu nhận ra có gì đó khang khác trong câu nói dở dang ấy, một thứ cân nhắc mà cậu, con trai một vị quan, chưa bao giờ phải tự làm cho chính mình. Nhưng lúc ấy cái ao đã hiện ra trước mắt, mặt nước phẳng lặng ánh lên màu bạc dưới nắng sớm, và mọi suy nghĩ nặng nề kịp bay biến trong tiếng reo hò của cả hai đứa trẻ chạy ào xuống bờ cát.

"Đứa nào xuống trước là vua!" Tuất hét lên, đã cởi phăng áo ném lên bụi cỏ, lao mình xuống nước một cách không chút do dự.

Đôn đứng lại một giây trên bờ, ngoái nhìn về hướng làng, nơi khói bếp vài nhà đã bắt đầu bốc lên báo hiệu bữa sáng. Cậu nghĩ tới cuốn vở giấu trong bụi cây, tới ba hòn đá xếp chồng đánh dấu, rồi nghĩ nếu có ai tình cờ đi qua nhặt mất thì phiền to. Nhưng ý nghĩ ấy cũng chỉ thoáng qua chưa đầy một nhịp thở, cậu cởi áo, chạy ào theo bạn, tiếng nước bắn tung tóe át hẳn đi câu hỏi còn lởn vởn trong đầu về việc mình vừa làm có đúng hay không.