Tiếng chân chạy gấp ngoài sân là của Cả Quờn, mặt tái mét, thở không ra hơi.

"Biện Nhâm... nhà tui... vợ tui với thằng út..." Ông đứng chống tay vào cột nhà, cố lấy hơi. "Cùng lúc luôn, mới đó còn khỏe, giờ nằm liệt hết trơn rồi."

Bảy Nhâm buông đũa, đứng bật dậy. "Bà Tám Đảnh biết chưa?"

"Đang chạy kêu đây." Cả Quờn nói, rồi quay lưng chạy tiếp, không đợi trả lời.

Buổi chiều hôm đó, không phải chỉ nhà Cả Quờn. Tính tới lúc mặt trời lặn, có tất cả bảy nhà trong xóm cùng lúc có người phát bệnh, triệu chứng giống hệt nhau: ói mửa dữ dội, tiêu chảy liên tục không cầm được, người lả nhanh như bị rút hết sức trong vài giờ.

"Trời ơi, sao cùng lúc hết vậy nè!" Bà Tám Đảnh chạy từ nhà này sang nhà khác, tay run lẩy bẩy, không đủ sức lo hết cùng lúc.

Bảy Nhâm cùng vài người đàn ông khác trong xóm chia nhau ra tiếp sức, người đun nước, người dìu bệnh nhân, người chạy tìm lá thuốc theo lời Bà Tám Đảnh chỉ. Ông tới nhà Cả Quờn trước tiên, thấy vợ ông ta nằm co quắp trên chõng, mặt trắng bệch, môi khô nứt, mỗi lần ói ra chỉ còn nước trong veo vì trong bụng chẳng còn gì để tống ra nữa. Thằng út mới lên năm nằm cạnh mẹ, khóc không ra tiếng vì đã kiệt sức từ lúc nào.

"Đun nước gừng cho uống, đừng để mất nước thêm nữa." Bà Tám Đảnh vừa chạy tới vừa dặn, tay bốc vội mấy nắm lá trong giỏ đưa cho người nhà. "Ai rảnh chạy qua nhà bên coi ông già cuối cồn ra sao, nghe nói ổng cũng trở bệnh."

Bảy Nhâm chạy xuyên qua mấy con đường mòn tối om, đèn đuốc chập chờn trước mỗi cửa nhà có người bệnh, tiếng rên, tiếng khóc, tiếng gọi nhau í ới hòa thành một thứ âm thanh hỗn loạn chưa từng có trên cồn nhỏ này suốt hơn chục năm ông sống ở đây.

"Như lửa cháy ngầm vậy," ông nghĩ thầm, dừng chân giữa đường, nhìn quanh những đốm sáng lập lòe trước từng nhà, "một thứ lửa không khói, không ai thấy được ngoài chính người trong cuộc."

Út Thà ở nhà một mình, cửa đóng then cài theo lời cha dặn, không dám ra ngoài dù nghe rõ tiếng ồn ào vọng khắp cồn suốt đêm. Cô ngồi thu mình trên bộ ván, tay ôm chặt cây đèn dầu đã vặn nhỏ hết cỡ để đỡ tốn dầu.

"Nhà ai vậy không biết," cô lẩm bẩm mỗi lần nghe tiếng ai đó khóc rống lên rồi tắt lịm giữa đêm, lòng thắt lại mỗi lần âm thanh đó vang lên.

Tới gần sáng, có hai người đã không qua khỏi: vợ Cả Quờn, và một ông già neo đơn ở cuối cồn không ai kịp nhớ tên vì ông mới dọn tới ở nhờ họ hàng chưa lâu.

Bảy Nhâm về tới nhà lúc trời vừa hửng sáng, người mệt lả, tay chân còn dính bùn và mùi thuốc nam nồng nặc. Út Thà mở cửa, thấy mặt cha, không hỏi cũng biết đêm qua nặng nề tới mức nào.

"Cha ăn chút gì rồi ngủ đi, cha mệt rồi." Cô dọn cơm nguội ra, ngồi nhìn cha ăn từng miếng chậm rãi như người mất hồn.

"Hai người chết rồi con." Bảy Nhâm nói, giọng khàn đặc. "Vợ Cả Quờn với một ông già mới tới ở cuối cồn."

"Còn mấy nhà kia thì sao?"

"Chưa biết. Bà Tám nói còn cầm cự được, nhưng ai cũng yếu lắm, con à."

Út Thà im lặng, rót thêm nước cho cha. "Cha có nghĩ... tại nước sông không?"

Bảy Nhâm dừng đũa.

"Dặn suông không đủ," ông nghĩ thầm, đã dặn cả xóm chuyện nước từ mấy hôm trước, "nhiều nhà vẫn quen tay múc nước sông nấu ăn như hàng chục năm nay, không phải vì không tin lời mình mà vì cái thói quen ăn sâu quá khó bỏ trong một sớm một chiều."

"Có thể. Nhưng cha nghĩ không chỉ vậy." Ông thở dài. "Dịch này nó lây theo cách gì, cha cũng không rành. Chỉ biết nó tới nhanh, đi cũng nhanh, không chừa ai, con à."

Trưa hôm đó, Ông Cả Ngoạn cho người đi gõ cửa từng nhà, báo tin họp làng gấp vào chiều tối, ngay tại sân nhà ông, nơi rộng nhất xóm. Tin lan nhanh hơn cả tiếng chiêng, tới trưa ai cũng biết sẽ có một cuộc họp lớn, dù chưa ai rõ họp để bàn chuyện gì cho ra lẽ.

Bảy Nhâm ngồi lại một mình trong nhà, giở cuốn sổ đinh ra, tay lần qua từng cái tên đã ghi. Ông dừng lại ở dòng tên vợ Cả Quờn, rồi dòng tên ông già mới tới chưa kịp biên đầy đủ nghề nghiệp, chỉ ghi vội "ở nhờ, chưa rõ quê quán". Ông cầm bút, định gạch một đường ngang qua hai cái tên đó theo lệ vẫn làm khi có người mất, nhưng tay ông khựng lại giữa chừng.

"Chưa được," ông nghĩ thầm, có gì đó trong ông không muốn gạch ngay lúc này, "gạch đi lúc chưa kịp để tang, chưa kịp chôn cất tử tế, là một việc quá vội vàng, quá lạnh lùng." Dù đó chỉ là một quy tắc biên sổ bình thường ông vẫn làm suốt bao năm nay không hề đắn đo.

Ông đặt bút xuống, gấp sổ lại, ngồi lặng nhìn ra ngoài sân, nơi nắng chiều đang nhạt dần trên những tàu lá dừa nước, báo hiệu một buổi họp mà ông linh cảm sẽ không giống bất cứ cuộc họp nào ông từng dự trong đời làm biện xóm của mình.