Nắng trưa chói tới mức mặt nước thành một tấm thiếc. Sophea nheo mắt khi đi từ mé bè vô nhà, và trong nhà tối hơn hẳn, cô đứng một lúc ở bậc cửa cho mắt quen. Mái lá dừa nước hắt xuống sàn từng sọc sáng mỏng. Một sợi gió lọt qua cái lỗ thủng sát vách, nhẹ, và đi ngang bàn chân cô.

Má ngồi giữa nhà, bóc tỏi. Chân bà duỗi thẳng cho đỡ đau lưng, cái rổ nhỏ đặt trong lòng, vỏ tỏi rơi xuống chiếu thành một đống trắng mỏng. Ngón tay cong của bà bấm vô nhánh tỏi, bật vỏ ra, không cần nhìn.

Sophea ngồi xuống đối diện, xếp cá khô ra mẹt. Cô xếp theo cỡ, con lớn bên trái, con nhỏ bên phải, mỗi hàng mười con. Hàng thứ ba thiếu hai.

"Bà Tám sắp qua," má nói.

"Dạ. Bà đổi gì?"

"Mắm."

"Mình còn mắm mà má."

"Còn. Nhưng bà đổi." Má bóp một nhánh tỏi, vỏ bật ra. "Từ chối bả thì bả nói cả tuần."

Có tiếng cầu ván rung nhẹ ngoài mé, rồi tiếng người gọi. Bà Tám bước vô, tay ôm một hũ mắm bọc khăn, đội cái nón lá rách vành. Bà đặt hũ xuống sàn, kéo nón ra quạt.

"Trời gì mà nắng," bà nói. "Nắng như đổ lửa."

"Mới tháng này mà," má nói.

"Tháng này nước lên, nắng thì ngược lại. Ngồi đâu đỡ đâu." Bà Tám nhìn mẹt cá. "Cá khô năm nay ốm hả?"

"Ốm."

"Ốm sao tui đổi?"

"Bà đổi mắm. Tui đổi cá. Cân ngang nhau là xong."

"Cân ngang hồi nào. Mắm của tui ngon."

"Cá của tui cũng ngon. Ốm thì ngọt."

"Cái lý của chị lúc nào cũng vậy." Bà Tám cười, ngồi bệt xuống chiếu.

Từ chỗ sát vách có tiếng hỏi.

"Lỗ còn gió không chị?"

Sophea đang cầm một con cá khô, tay dừng ở giữa không. Cô không nhìn về phía vách. Cô nhìn con cá.

"Còn," má nói. Tay bà không dừng, nhánh tỏi tiếp theo bật vỏ. "Mai má vá."

"Dạ."

Chỉ có vậy. Không có thêm tiếng nào nữa.

Bà Tám đang nói. Bà nói về cái ang bị nứt, về thằng Vuth nhai cơm một tiếng đồng hồ vẫn chưa nuốt, về giá dầu ở trạm ngoài lộ. Bà không ngừng ở chữ nào. Bà cũng không quay đầu, không nhìn vách, không nhìn má, và không tỏ ra bà vừa nghe một thứ gì.

"Rồi chị tính đổi nửa hũ hay cả hũ?" bà hỏi.

"Nửa hũ."

"Nửa hũ cá khô?"

"Nửa hũ mắm, hai bó cá khô."

"Hai bó nhiều quá."

"Một bó rưỡi."

"Một bó rưỡi rưỡi."

"Bà cứ vậy hoài," má nói. "Một bó rưỡi, tui thêm con nhỏ."

"Thêm hai con."

"Thêm một con. Tui còn phải để dành."

"Thôi được. Một bó rưỡi, một con." Bà Tám vỗ đùi. "Chị Thắm cứng như đá."

Sophea đứng dậy.

Cô không nói gì. Cô lấy thau giặt từ góc nhà, đi ra mé bè. Nắng đập vào gáy cô khi cô cúi xuống múc nước, nóng, rát, và nước múc lên cũng nóng, đục. Cô nhúng cái áo thứ nhất vào, vò, vắt, rồi nhúng cái thứ hai.

Cô vò áo ngoài mé tới lúc nước chuyển thành nâu. Rồi cô thay nước. Cô giặt cái áo của má, cái quần của anh Hai để lại từ lần về trước, cái khăn rằn cũ của mình, bốn cái giẻ lau thùng phuy. Cô vắt mạnh đến mức nước chảy xuống cổ tay thành sọc.

Cô giặt thêm cái mùng. Nó nặng, cô phải kéo hai lượt. Cô kéo từng mép, đạp lên chỗ rộng cho nước bắn ra, rồi dậm thêm, dậm lâu hơn cần thiết. Mặt trời chuyển từ đỉnh đầu sang một bên vai.

Mười phút, hay hơn. Cô không đếm.

Cô căng dây phơi từ cọc này sang cọc kia, thắt nút ba ngón, rồi treo từng thứ lên: áo, quần, khăn, mùng.

Gió mé ngoài nhẹ, đủ lay vạt áo, không đủ làm tung. Cô vuốt từng cái cho phẳng, miết nếp bằng gan bàn tay. Cái nào phẳng rồi cô miết thêm lần nữa.

Thằng Vuth chèo thau tới sát mé bè, cái cặp để trên đùi, quần xắn tới gối. Nó dừng lại ngó dây phơi.

"Chị giặt nhiều quá."

"Nhiều đâu."

"Nhiều. Con đếm được mười ba cái."

"Mười ba mà con đếm sai một." Cô treo cái giẻ thứ tư. "Mười bốn."

"Dạ, mười bốn." Nó cười, lộ cái răng sún. "Nhà chị giặt mà không dơ."

"Dơ chứ."

"Dơ đâu?"

"Dơ chỗ con không thấy."

"Con thấy hết," Vuth nói, chắc nịch. "Thầy nói con có mắt tinh."

"Thầy ghi hết hả?"

"Dạ, thầy ghi hết." Nó đẩy cây sào, cái thau xoay một vòng nhỏ. "Con đi học nghen chị."

"Đi đi."

Bà Tám bước ra, tay ôm một bó cá khô, hũ mắm bọc khăn nằm gọn dưới nách bên kia.

"Sophea, bà về nghen."

"Dạ, bà về."

"Chị Thắm cứng lắm." Bà Tám nhìn cô một thoáng, như nhìn người đang nấu gì đó nhưng chưa biết nêm. "Con cũng giống vậy. Nhưng má con thì cứng kiểu đá, con thì cứng kiểu gỗ."

"Gỗ thì sao hả bà?"

"Gỗ thì nổi." Bà cười, bước sang cầu ván. "Nổi hoài, chìm sao được."

Bà đi rồi. Tiếng bước chân nhỏ dần qua ba cái cầu, rồi tiếng bà quát thằng Vuth trả cái nón. Cô đứng nhìn nắm áo cuối cùng trên dây, vạt áo chuyển một chút khi gió qua, rồi đứng yên.

Không còn gì để giặt. Cô cầm cái thau không, úp xuống, rồi ngồi xổm cạnh nó, lòng bàn tay đặt lên đáy thau còn nóng. Nắng chiếu qua mái lá, qua dây phơi, qua mấy vạt áo ướt, và rơi xuống bàn chân cô thành những đốm vàng.

Trong nhà có tiếng má.

Cô nghe, qua sàn, qua vách bạt, qua cái lỗ thủng. Má không nói to. Bà nói như nói với người ngồi cạnh trong lúc tay vẫn bóc tỏi.

"Mai má vá."