Mưa nhỏ từ khuya, hạt mịn như rây bột. Nó rơi trên mái lá dừa nước không thành tiếng mà thành một thứ xì xào đều, giống nhiều người nói chuyện ở phòng bên cạnh. Sophea thức trước má.

Cô nằm nghe, đếm giọt đọng ở đầu lá. Mười một giọt, rồi giọt thứ mười hai rớt xuống nền.

Cô dậy. Chiếu bên kia đã cuộn lại. Má ngồi trên bậc bếp từ lúc nào, lưng khom, nhóm lửa bằng vỏ dừa khô, hai ngón tay phải cong nhón từng miếng cho vào than.

Má nấu cháo trắng. Gạo bà đong bằng lon sữa bò, nửa lon, nước ba lon, canh bằng mắt. Nồi sôi lục bục, bọt trắng dâng lên rồi xẹp. Bà khuấy bằng cái muỗng gỗ đã mòn một bên, vòng thuận, vòng thuận, không bao giờ đổi chiều.

Rồi bà mở gói lá chuối trên bệ, cạy một mảnh đường thốt nốt bằng mũi dao. Một lạng. Bà bẻ vụn bỏ vào nồi, hai lần, và đậy gói lại như đậy một cái hộp.

"Cháo đường," má nói. Không nói với ai.

"Dạ," Sophea nói.

"Ăn lúc còn nóng."

Bà múc ba tô nhỏ. Tô thứ nhất của bà. Tô thứ hai của cô. Tô thứ ba bà bưng đi qua nhà, đặt xuống sát vách, chỗ cái lỗ thủng, khói bốc lên một lúc rồi mất trong gió nhẹ.

Sophea cầm tô của mình. Cô nhìn chiếu, chỗ cô vẫn ngồi mỗi sáng, cạnh mâm, đối diện cửa. Rồi cô đi thẳng ra mép sàn, ngồi xuống đó, hai chân thõng trên mặt nước.

Nước lạnh hơn thường lệ. Mưa làm nó đục thêm một màu, trôi qua mu bàn chân cô thành từng đợt chậm. Cô ăn. Cháo ngọt vừa phải, hạt gạo nở bung, đường tan thành những sợi nâu mỏng ở đáy tô.

Má không nói gì. Bà ngồi lại chỗ mình, ăn từng muỗng nhỏ, nhìn ra mưa. Cô đoán bà thấy cô ngồi ngoài đó, nhưng bà không hỏi, và cô không giải thích.

Mưa ngớt vào quá nửa buổi. Cô làm hết việc của một buổi sáng mà không dừng. Giặt hai cái áo, vắt, phơi. Rửa tô.

Xếp lại ba con cá lóc trong lồng, con nhỏ nhất vẫn quẫy khi bóng cô chạm mặt nước.

Cô lau thùng phuy ngoài mé, sáu cái, mỗi cái hai lượt. Cô quét lại sàn, dù đã quét hôm qua. Cô đếm số que củi trong bếp, bốn mươi hai que, rồi đếm lại để chắc là bốn mươi hai.

Gần trưa, má ra mé bè giũ cái lưới nhỏ, thấy cô đang lau lần thứ ba cái thùng phuy thứ nhất. Bà nhìn một lúc.

"Cái đó sạch rồi," má nói.

"Dạ."

"Lau nữa là mòn sơn."

"Dạ, con biết."

"Vậy sao còn lau?"

"Tay con quen."

Má không đáp. Bà quay vô, bỏ lại cô với cái giẻ. Tiếng bà bước trên ván nghe chậm, nghiêng về bên trái, theo đúng độ nghiêng của sàn.

Sau bữa trưa, thứ đơn giản gồm cơm nguội với cá khô, Sophea ngồi ở mép sàn cũ để nhặt rau. Cô lại nghe được sợi gió từ lỗ thủng đi qua lưng mình. Cô dịch ra xa hơn một gang, rồi một gang nữa, cho tới khi gió nhẹ đến mức không còn là gió.

Chiều, má gói cho cô một chén cháo còn dư, bọc lá chuối, dặn mang theo.

"Ông Chín cần người phụ vá lưới. Con qua đó."

"Cháo này là phần con hả má?"

"Phần con. Ăn đi, đừng bỏ."

Sophea nhận, cầm trên tay thành chén còn ấm. Cô đi qua ba cái cầu ván để tới nhà ông Chín Lưới. Cầu ván hôm nay trơn vì mưa, cô bước nghiêng bàn chân ra ngoài, chỗ chai dày, như đã bước hai mươi năm.

Ông Chín ngồi giữa đống lưới, dưới mái hiên, lưng còng như cái cung. Ông không ngẩng đầu khi cô tới. Ông đẩy bằng chân một cái ghế đẩu thấp ra, cách chỗ ông một sải tay.

"Ngồi," ông nói.

"Dạ."

Cô ngồi. Ông đưa cô một cây kim bằng tre, một cuộn chỉ gai. Cô cầm, và không hỏi vá chỗ nào, vì ông đã dồn sẵn một mảng lưới rách về phía cô, mắt nào đứt thì nhìn thấy ngay.

Cô vá. Kim đi vô mắt, kéo chỉ, thắt nút. Mười hai mắt. Cô thắt nút xong, đếm lại, rồi bắt đầu hàng mới.

Mười hai mắt. Mười hai mắt. Mười hai mắt.

Ông Chín cũng vá. Kim của ông chạy nhanh hơn cô gấp đôi, nhưng ông cũng không nói. Mưa lại bắt đầu rơi, thưa và nhẹ, đập lên mái hiên từng giọt tách tách. Ngoài luồng, một chiếc ghe chạy máy đuôi tôm đi qua, sóng tạt vô sườn bè nghe một tiếng, rồi thôi.

Cô vá hết hàng thứ ba. Cô vá hết hàng thứ tư. Tay cô không dừng, mắt cô không rời mảng lưới, và cô thấy mình đang đếm nhịp thở theo nhịp kim.

Ông Chín nhìn ra xa, về phía luồng, nơi nước xám nối vào trời xám. Ông nhìn lâu, không có gì để nhìn. Cô biết ông đang nghe cô đếm, dù cô không đếm thành tiếng.

"Mười năm," ông nói, không quay đầu.

"Dạ?"

"Mười năm con vá cho ông. Từ hồi mười tuổi."

"Dạ."

Ông không nói thêm. Kim của ông đi vô, đi ra, đều như một thứ hơi thở. Cô quay lại mảng lưới, tìm mắt đứt kế tiếp, và mười hai mắt, mười hai mắt, mười hai mắt.

Khi mảng lưới vá xong, trời đã ngả bóng. Cô cắn đứt sợi chỉ, đặt cây kim lên cuộn. Ngón tay cô đỏ một đường mỏng, chỗ sợi gai kéo qua.

Chén cháo vẫn nằm cạnh chân ghế, bọc trong lá chuối, đã nguội. Cô mở lá, ăn hết trong ba muỗng. Đường đã tan hết xuống đáy, ngọt gắt ở muỗng cuối cùng.

Cô đặt chén cháo xuống sàn và đi rửa tay.