Trời tối sớm hơn mọi hôm vì mây. Má thắp cây đèn dầu treo giữa nhà, tim vặn nhỏ, ánh vàng chỉ đủ vẽ một vòng quanh mâm và để mấy góc phía sau lại cho bóng. Ngoài mé, nước chảy khác. Tiếng nó vào thùng phuy không còn ra theo luồng nữa mà vào theo, chậm hơn, nặng hơn.

Trước khi vô ăn, anh Hai đứng ở mé bè, nhìn cái cọc đo nước. Sophea đứng cạnh, tay còn ướt.

"Lên rồi," anh nói.

"Dạ. Hôm qua lên một gang."

"Hôm nay?"

"Hai gang. Từ sáng tới giờ."

"Em đo bằng tay?"

"Dạ. Tay em một gang là tay em. Gang của anh lớn hơn."

"Vậy nước lên của em ít hơn nước lên của anh."

"Nước lên của anh với em là một. Em đếm theo gang em."

"Ừ." Anh Hai nhìn cái cọc thêm một lúc. "Ông Chín nói đúng. Nó lên theo ngày."

Hai anh em vô nhà. Sophea ngồi xuống chiếu. Anh Hai ngồi cạnh cô, chân xếp bằng, còn mùi nước ghe cào trên người. Má đứng ở bếp, lưng quay ra, múc cơm.

Chén thứ nhất của má. Chén thứ hai của anh Hai. Chén thứ ba của Sophea.

Má múc cơm ra chén thứ tư. Sophea đếm lại. Bốn.

Má không nhìn ai. Bà bưng chén thứ tư đi qua mâm, đặt xuống sát vách, chỗ cái lỗ thủng có gió, thẳng hàng với ba chén kia, đôi đũa gác ngang miệng. Rồi bà ngồi, cầm đũa, và ăn.

Không ai nói gì. Anh Hai gắp một miếng cá khô, nhai chậm. Anh liếc cái chén sát vách đúng một lần, rồi nhìn mâm. Anh không dừng đũa.

"Ghe cào năm nay đi đâu?" Sophea hỏi.

"Chủ đưa lên phía Siem Reap," anh Hai đáp. "Cá linh ở đó về sớm."

"Xa không?"

"Xa. Đi hai ngày, về hai ngày."

"Vậy anh về được mấy hôm?"

"Hai hôm. Tại vì chủ cho nghỉ có hai hôm."

"Hai hôm ngắn quá."

"Ngắn mà có còn hơn không."

"Má mày chê ngắn đó," má nói, không ngẩng.

"Con có nói má chê đâu."

"Má có nói con nói đâu." Má gắp cho anh một miếng cá. "Gạo lên nữa rồi. Mày ăn bên ngoài nhớ ăn cho no."

"Dạ, con ăn no."

"No mà ốm vậy."

"Tại vì con đi ghe, má."

"Đi ghe thì ăn nhiều. Ăn nhiều thì mập. Mày ốm."

"Vậy con nói sao má cũng đúng."

"Ừ." Má nhai, nuốt. "Má đúng."

Anh Hai cười, ăn tiếp. Sophea nhìn đũa trong tay mình rồi gắp một miếng cá, bỏ vô chén. Cô nhai. Cô không nếm.

Ngoài cầu ván có tiếng bà Tám nói với thằng Vuth, không rõ câu, rồi tiếng cái nồi đặt xuống sàn. Cả xóm đang ăn. Cả xóm ăn cùng một giờ, và đèn nhà nào cũng treo ở cùng một chỗ giữa nhà.

Ngoài mé, nước vẫn chảy vào. Nó đập nhẹ lên thùng phuy, một nhịp, rồi nghỉ, rồi một nhịp nữa, đều như người gõ cửa đã biết nhà có người. Cô nghe được tiếng đó qua sàn, qua chiếu, qua lòng bàn chân.

Sophea ăn được nửa chén thì nhìn sang. Cô không định nhìn. Mắt cô tự đi, như đi theo một sợi chỉ.

Chén thứ tư vơi.

Không nhiều. Cơm trong chén xẹp xuống một chút ở giữa, chỗ người ta hay xúc, và mép cơm lún vào theo. Đôi đũa vẫn gác ngang miệng chén, chưa nhích. Không có hạt cơm nào rơi ra chiếu.

Cô nhìn đúng một lúc, bằng độ một lần thở vô, thở ra. Rồi cô nhìn lại chén của mình. Cơm trong chén cô cũng vơi một nửa, và cô không biết chén nào vơi trước.

Rồi cô thấy anh Hai đang nhìn cô. Anh không nhìn chén. Mặt anh phẳng, không hỏi, không bảo, như người đứng ở bến thấy ghe cập mà không biết ghe của ai.

"Cá hôm nay mặn," anh nói.

"Má kho cho mặn," cô nói.

"Mặn mới ăn được nhiều cơm."

"Anh ăn nhiều hơn mọi người rồi."

"Ừ." Anh quay mặt đi. "Anh đói."

"Cơm ở ghe có nóng không?"

"Nguội. Chủ nấu một lần buổi sáng."

"Vậy mai anh ăn thêm."

"Mai anh ăn thêm hai chén."

Má đặt đũa xuống, uống một ngụm nước. Bà không nghe, hoặc không cần nghe. Bà đứng lên, tay chống lưng, thu cái đĩa cá còn nửa, bỏ vô một cái chén úp, đậy lại.

Sau bữa, Sophea thu chén ra mé rửa. Nước tối, nâu, ấm, kéo qua tay cô một vòng mới mỗi lần cô nhúng. Anh Hai đứng sau, cầm cái khăn lau, không nói gì, chờ chén.

Cô đưa chén của má. Anh lau. Cô đưa chén của anh. Anh lau.

Cô đưa chén của mình. Anh lau.

Rồi cô cầm chén thứ tư. Cơm đã nguội, đóng thành một lớp mỏng, tróc ra khỏi thành bằng ngón cái. Anh Hai đứng yên, khăn trên tay.

"Em rửa," cô nói.

"Ừ."

"Anh lau không?"

"Anh lau." Anh đưa tay ra. Cô đặt chén vào. Anh lau nó như lau mọi chén, vòng trong, vòng ngoài, chỗ sứt nhỏ ở chân, rồi trả lại cho cô.

"Mai anh đi coi cái cọc nước với em," anh nói.

"Dạ."

Cô úp cái chén thứ tư lên giàn, cạnh ba cái kia. Bốn cái chén úp thành hàng, ngay dưới ánh đèn. Sứ trắng, men rạn ở miệng, cái nào cũng ráo nước chậm như nhau.

"Úp hết chưa?" má hỏi từ bếp.

"Dạ rồi."

"Cả bốn?"

"Cả bốn, má."

"Ừ." Má thở ra. "Mai quét sàn nữa."

Tối hôm sau, trời cũng sớm tối như vậy. Má thắp đèn. Cô ngồi xuống chiếu, anh Hai đã ngồi sẵn, còn một đêm nữa trước khi anh đi. Má múc cơm, đặt chén thứ tư vào chỗ cũ, sát vách, rồi ngồi xuống.

Bà nhìn cô, một lần.

"Ăn đi," bà nói.