Giữa tháng bảy, chiều, nắng nghiêng qua mái tôn của bè ông Chín Lưới và đổ xuống sàn thành một dải vàng dài. Tấm lưới rộng trải trên đó, từ chân ông ra tới mép nước, những mắt lưới sáng lên từng ô nhỏ. Sophea ngồi xếp bằng ở đầu bên kia, cái kim trong tay, sợi chỉ nylon vắt trên đầu gối.

Ông Chín ngồi trên ghế đẩu, lưng còng, mắt nheo. Tay ông đưa kim qua mắt lưới như nước chảy qua kẽ đá. Ông không nhìn tay. Ông nhìn ra mặt nước.

"Còn ba hàng," ông nói.

"Dạ, con thấy."

"Con vá mắt nào?"

"Mắt rách, ông."

"Mắt nào rách?"

"Mắt gần mép."

"Mắt gần mép rách vì cá hay vì nước?"

"Vì cá."

"Cá lớn hay cá nhỏ?"

"Cá lớn."

"Con biết hay con đoán?"

"Con đoán. Chỗ rách rộng."

"Đoán đúng." Ông gật. "Vá chặt, đừng vá lỏng. Cá lớn thì cắn."

Cô vá. Sợi chỉ đi qua mắt lưới, vòng, thắt nút, kéo căng.

Nút của cô tròn, chặt, nhưng chậm hơn nút của ông gấp hai lần. Cô không nhìn nút, cô nhìn tay mình đi. Hết một mắt thì sang mắt kế bên, hết một hàng thì xê tấm lưới nửa sải, và hàng sau lại bắt đầu từ chỗ hàng trước dừng.

Họ vá một lúc không nói. Mùi lưới ẩm, mùi nhựa nylon cũ, mùi phèn bám vào các mắt lưới từ những mùa nước khác. Ngoài mé nước, một cái ghe chở dừa chạy ngang, máy nổ phành phạch. Sóng đuôi ghe đẩy vô, làm bè ông chao nhẹ, và tấm lưới trên sàn chuyển động như da con vật.

"Ông đếm bốn nhà," ông Chín nói.

"Dạ."

"Hồi hai năm trước con nhớ không?"

"Con nhớ."

"Con nhớ ông chỉ đâu?"

"Ông chỉ bốn phía."

"Bốn nhà kia thôi đếm rồi." Ông kéo sợi chỉ, tay không ngừng. "Chỉ nhà con còn đếm."

Cô nhìn xuống kim. Sợi chỉ nylon trơn, xanh nhạt, nằm giữa hai ngón. Mũi kim đã xuyên qua mắt lưới, đang chờ.

"Dạ," cô nói.

"Con không hỏi ông sao thôi đếm?"

"Không."

"Sao không?"

"Con biết ông không nói."

"Ông không nói vì ông không biết." Ông cười, một cái cười nhỏ, khô.

"Ông chỉ thấy. Ông thấy nhà bà Tám thôi dọn. Ông thấy nhà ông Tư Nón thôi dọn. Ông thấy hết."

"Nhà ông Bảy?"

"Ông Bảy thôi từ mùa trước."

"Dạ."

Cô đưa kim qua mắt lưới, vòng, thắt nút. Cô kéo sợi, một lần. Cô nhìn tay ông Chín, xương nhô, da nhăn như vỏ cây, đang lướt trên tấm lưới. Cô không ngẩng lên khi nói.

"Con làm lễ."

Ông Chín không ngừng kim. Ông không ngạc nhiên. Cái kim đưa qua mắt lưới, qua, rồi trở lại, và sợi chỉ rút dài ra, như hơi thở của một người đang ngủ.

"Phải hỏi sư," ông nói.

"Con biết."

"Con hỏi chưa?"

"Năm ngoái con hỏi rồi. Sư chỉ nói lễ làm sao."

"Còn năm nay?"

"Năm nay con chưa lên chùa."

"Lễ cần gì?"

"Con chưa biết hết."

"Tiền?"

Cô nhìn xuống lưới. Mắt lưới nằm dưới mũi kim, hình thoi, sáng. Cô đếm chúng, năm ô, mười ô.

"Con vá," cô nói. "Con vá cho tới lúc đủ."

"Vá bao lâu là đủ?"

"Con chưa biết."

"Chưa biết mà vá?"

"Dạ."

"Vá một tấm lưới mất hai ngày."

"Con vá hai ngày một tấm."

"Một mùa vá được bao nhiêu tấm?"

"Con vá hết cả mùa."

"Cả mùa là cả mùa. Nước còn lên."

"Dạ."

"Nước lên thì lưới nhiều."

"Lưới nhiều thì con vá nhiều."

"Vá nhiều thì tay đau."

"Tay con chai rồi ông."

Ông Chín nhìn cô. Ông nhìn lâu hơn mọi lần, mắt nheo thành hai đường chỉ giữa hai nếp da. Cô không né. Cô giữ kim, giữ chỉ, giữ tay trên tấm lưới, và để ông nhìn.

Ông không can. Ông không hỏi cô có chắc không, không nói lễ nguy hiểm, không nói nên cẩn thận. Ông quay lại với tấm lưới, vá thêm một mắt, hai mắt.

"Ông có một việc," ông nói, sau một lúc lâu. "Hôm kia chủ ghe bên kia gửi một đống lưới nhờ ông vá. Ông già rồi, không vá hết. Con lấy bớt."

"Bao nhiêu tấm?"

"Năm tấm."

"Công thế nào?"

"Chủ ghe trả bằng cá khô. Con vá năm tấm, lấy sáu ký."

"Sáu ký."

"Con tính xem."

"Con tính." Cô nhẩm. "Sáu ký cá khô là một phần mâm cúng."

"Nhiều hay ít?"

"Ít."

"Thì vá thêm."

"Dạ."

Họ vá. Nắng chạy dần từ dải vàng sang dải cam, rồi cam đậm. Cái bóng của ông Chín dài ra, đổ lên lưới, che nửa số mắt. Một con cò trắng đáp xuống cọc tre ngoài mé, đứng đó, cổ rụt, rồi bay.

Lưới đã vá xong ba hàng, và sàn bè ông Chín không còn dải vàng nữa, chỉ còn một vệt đỏ nhạt nằm ngang chân hai người. Cô cuộn mép lưới, xếp lên đống đã vá bên cạnh, từng lớp, lớp nọ chồng lớp kia, thành một chồng cao đến đầu gối. Ông Chín cũng xếp của ông, chậm, tay run nhẹ lúc nhấc.

"Ông Chín," cô nói.

"Hử."

"Ông thấy con vá được không?"

"Con vá được."

"Con vá còn chậm."

"Chậm là chậm." Ông rút sợi chỉ cuối, thắt nút, cắn đứt. "Tay con đang nhanh dần. Ông thấy."

"Dạ."

"Con chọn rồi hả?"

"Dạ."

Ông Chín gật. Ông lấy tấm lưới mới từ đống bên cạnh, trải lên đầu gối, tìm mắt rách đầu tiên. Ông không nói thêm gì về lễ, về sư, về ai.

Ông đưa cô một tấm lưới lớn hơn, mắt rách chi chít, sợi đứt xòe ra như râu. Cô nhận nó bằng hai tay, trải lên đầu gối, và ngón cái tìm mắt rách đầu tiên theo thói quen. Ngón ấy đã chai, nứt ở đầu, hằn một đường trắng do sợi chỉ cắt vô.

"Vá đi con," ông nói.