Sáng tháng ba, cái nồi đất trượt từ bếp ra giữa nhà, nhẹ nhàng, không đổ một giọt, và dừng lại ngay chân Sophea. Cô mở mắt. Sàn bè đã nghiêng hẳn về bên trái, nghiêng tới mức cái gối của cô lăn một vòng xuống chỗ thấp.

Má đứng ở cửa bếp, một tay vịn khung. Bà nhìn cái nồi, rồi nhìn xuống hai thùng phuy phía trái, nơi bùn xám đã lên tới nửa thân sắt.

"Chạm đáy rồi," má nói.

"Dạ."

"Đêm qua chạm."

"Con nghe tiếng. Con tưởng gió."

"Gió thì nghiêng bè. Đáy thì kẹt bè." Bà đá cái nồi ra sau bằng mu bàn chân. "Cái này kẹt."

Sophea ngồi dậy, chống tay lên sàn. Sàn nghiêng cỡ một gang trên chiều dài cánh tay. Cô thử đứng, và hai chân tự dạng ra, như đứng trên một cái dốc.

Bên ngoài, nắng chói và trắng. Mặt nước chỉ còn một vệt nâu ở xa, và quanh bè là đất, nứt thành những mảnh to bằng cái mâm, mép cong lên như vỏ bánh tráng phơi.

Cô ra sau nhà, lấy ở dưới gầm một bao gạch vụn bà Tám cho hồi tuần trước. Gạch đỏ, cạnh sắc, cỡ nắm tay. Cô ôm cái thớt thứ hai vô, kê nó lên ba viên gạch xếp chồng, rồi ép tay xuống mặt thớt cho nó đứng yên.

Thớt thẳng. Cô ngồi nhìn nó một lúc, mắt ngang với mép thớt. Mấy năm nay cô kê bằng ván vụn. Lần này bằng gạch.

"Chị Sophea!"

Tiếng thằng Vuth từ ngoài. Nó đứng trên mặt đất nứt, quần xắn tới gối, chân dính bùn khô trắng như mặc vớ.

"Hả?"

"Bè nhà bà Tám cũng chạm đáy. Chú Năm kêu cả xóm ra đẩy."

"Cả xóm?"

"Cả xóm. Bốn mươi bè. Con đếm rồi."

"Con đếm sai."

"Con đếm bằng ngón tay!"

"Đếm bằng ngón tay thì tới mười thôi."

"Con đếm bốn lần mười." Nó nhe cái răng. "Chị ra không? Chú Năm nói ai chân khỏe thì ra."

"Chị ra."

"Má chị ra không?"

"Má chị ở nhà giữ nồi."

"Nồi trượt hả?"

"Nồi trượt."

Nó cười ré lên, chạy đi, chân đập đất bành bạch. Má đứng sau lưng cô, tay chống hông.

"Mày đi đi. Má giữ nhà."

"Dạ."

"Mang cái nón."

"Dạ, con mang."

Cô vuốt tóc ra sau tai. Tóc cô mới cắt hồi tháng giêng, ngắn, chạm cổ, và nắng đã làm gáy cô đen đi một nấc. Cô lấy cái khăn rằn chàm ở túi áo ra, quàng quanh cổ, thắt một nút sau gáy, rồi đội nón.

Cô đi ra. Bước xuống bậc thang, chân chạm đất lần đầu trong tuần, và cô thấy cái đau chạy từ gót lên bắp chân. Đất cứng, khô, không nhún như ván bè. Chân cô quen nhún, nên mỗi bước đều như đạp hụt một nấc thang không có thật.

Cô đi chậm. Cô đếm ba mươi bước tới cái bè đầu hàng, nơi một đám đông đã tụ lại.

Đàn ông đứng một bên, đàn bà đứng một bên, trẻ con chạy qua chạy lại giữa chân người lớn. Ai cũng cầm cái gì đó: sào, dây thừng, cây đòn gánh. Bà Tám đội nón lá, tay cầm cây sào dài hơn bà gấp đôi.

"Con Sophea! Có chân tới chưa?"

"Dạ có."

"Có thì ra đây. Cầm đầu dây này."

"Dạ bà."

"Nhà con ổn không? Nghiêng nhiều không?"

"Nghiêng một gang."

"Một gang là ít. Nhà bà nghiêng hai gang. Cái ang nước lăn tới bậc cửa."

"Cái ang không bể hả bà?"

"Bể thì bà ngồi khóc rồi, còn đứng đây làm gì." Bà cười. "Đúng không ông Chín?"

Ông Chín Lưới đứng cạnh, lưng còng, tay không cầm gì. Ông nhìn bè bà Tám, nhìn đám đông, nhìn bầu trời.

"Đúng," ông nói.

Chú Năm đứng trên một mô đất cao, hai tay chống hông, bụng nhô, cái nón rộng che hết mặt. Chú huýt một tiếng.

"Ai nấy cầm cho chắc! Đếm ba là kéo!"

"Một!"

"Hai!"

"Ba!"

Bè bà Tám nhúc nhích. Đất kêu rộp rộp dưới thùng phuy, một mảnh nứt vỡ ra. Nhưng cái bè không đi.

"Thêm người!" chú Năm gọi. "Thêm tay nữa!"

Sophea đứng nghe tiếng thở của cả đám đông, tiếng chân, tiếng dây thừng siết vô lòng bàn tay người ta. Cô nhận ra mình đang đếm: bao nhiêu người cầm dây, mười chín, hai mươi, hai mươi mốt. Ai đó đưa tay cô một đoạn dây.

Trên bến nước cách đó chừng trăm sải, một chiếc ghe đã cặp, chở chục can nhựa xanh. Một người đứng gần bờ, lưng gầy, mũ vải. Cô nhận ra cái dáng đó.

Cô kéo thêm hai lần, rồi buông, đưa dây cho người kế bên.

"Chị đi đâu?" Vuth hỏi.

"Chị tới bến nước một chút."

"Tới làm chi?"

"Mua nước."

"Mua nước mà không đem can."

"Chị mua sau."

Cô đi qua đất nứt, chân đau thêm một nấc.

Ông giáo đứng ở bến, đúng thầy Sáu. Cặp kính buộc dây, áo trắng cũ, một cái can nhựa xanh đặt dưới chân. Ông không cầm sổ. Tay ông thả dọc hai bên người.

"Thầy."

"Sophea."

"Thầy mua nước hả?"

"Mua." Ông nhìn mặt nước ở xa. "Hai can. Trường dùng."

"Thầy không cầm sổ?"

"Không."

"Hôm nay thầy không ghi hả?"

"Chưa có gì ghi." Ông đẩy kính lên. "Năm nay chảy ngược ít hơn năm ngoái ba ngày."

"Dạ."

"Rồi," thầy nói, và dừng lại. Cô chờ ông nói tiếp như hồi năm ngoái, nói "Thầy ghi", rồi ông đưa tay vô túi áo, chỗ cái sổ vẫn nằm.

Túi áo ông xẹp.

"Thầy nhớ," ông nói.

Cô gật. Tiếng huýt của chú Năm vọng từ xa, và tiếng cả đám đông hô lên một lượt, rền như sấm ngắn. Cô quay lại, bước nhanh hơn trên đất nứt, quên cả cái đau.

Cô nắm dây. Cô kéo theo đám đông, ngón tay trượt, rồi bám. Cái bè bà Tám rùng một cái, nhích nửa gang, rồi cả thân thùng phuy rời bùn kêu "chụt", nghe như người nhấc chân khỏi ruộng sình.

"Đi rồi! Đi rồi!" Vuth gào.

Đám đông cười, tiếng cười nối nhau, to, thành một khối. Có người vỗ vai người kế bên. Có đứa nhỏ nhảy lên nhảy xuống trên đất nứt.

"Giữ dây! Giữ cho thẳng!" chú Năm gọi.

"Còn bè bà Tư nữa!" ai đó nói.

"Bè bà Tư tới trưa!"

"Nhà Sophea thì sao?" chú Năm hỏi.

"Dạ, nhà con nghiêng một gang."

"Một gang thì để chiều. Giờ kéo bè nào nghiêng nhiều trước."

Họ kéo tiếp. Mặt trời lên cao, bóng người co lại dưới chân. Một cái bè nữa chuyển mình trên đất, rồi một cái nữa, và bà Tám đứng chống sào, hét "Nào, nào!" bằng cái giọng khàn như quạ.

Bè cuối cùng nhúc nhích lúc đứng bóng. Cả xóm rống lên, và một người đàn ông ở phía sau, cổ họng khản, giơ hai tay gọi người ở phía đầu dây.

"Lên chút nữa, lên chút nữa."