Gió tới từ sáng, không mạnh, nhưng đều và từ một phía. Nó đẩy mặt nước thành những nếp ngắn dồn về bên phải, và cả cái bè dồn theo, nghiêng nửa gang về bên trái. Sophea thức dậy vì cái nghiêng đó, trước cả tiếng gà.

Cô nằm một lúc, nghe gió đi qua mái lá. Mái lá dừa nước kêu sột soạt, từng đợt. Cô đếm hai mươi đợt rồi ngồi dậy.

Nước đã qua vạch thứ mười trên cọc đo. Mùa này nước chưa lên cao hơn vậy. Cô không cần ai bảo. Cô thấy ván sàn ướt ở mép, và thấy nước đọng thành vệt dưới chân cái cột thứ hai.

Cô lấy thanh ván kê, cái dài một sải, đem ra mé trái. Thanh ván này lấy từ cái thùng cũ, mặt trên chà nhẵn, mặt dưới còn nguyên bùn. Cô nhét nó xuống dưới sàn, giữa thùng phuy và khung, rồi đè một chân lên.

Sàn nhích lên một đốt tay. Cô ngồi xuống, nhìn mép sàn so với đường chân trời. Chưa đều. Cô đạp chân xuống một lần nữa, và thanh ván trượt vô thêm nửa đốt.

Đã kê lần thứ hai trong mùa này. Lần đầu là hồi tháng sáu, nước chưa trở. Lần này là tháng mười, và gió thay đổi cách nó kê.

Cô lấy cái dây thừng nhỏ buộc thanh ván vô cọc, hai vòng, rồi một vòng ngược. Nút thắt dùng đi dùng lại, mặt nút đã đen.

Gió lùa vô kẽ ván, nghe như người kéo một sợi chỉ qua vải. Cô giật thử cái nút một lần nữa, bằng cả bàn tay. Dây căng, không kêu.

Má ngủ ở trong, thở đều, bàn tay phải co lại như cầm cái gì. Cô nhìn bà một lát qua cửa, rồi quay đi. Chiếu bên vách phía trong vẫn trải thẳng, cái gối, cái thau, cái khăn. Cô không nhìn chỗ đó.

Cô ra mé sau. Nước ở đây lăn tăn nhiều hơn. Ngoài kia, cách vài chục sải, mấy cái bè khác cũng nghiêng, theo cùng một hướng.

Cô nhìn bè bà Tám trước. Mái lá, một dây phơi áo, một bó rau muống treo ngược. Bè nghiêng nhẹ, thùng phuy dưới chân nhà kêu thành tiếng trầm, và thằng Vuth đã ra ngoài mé, đang ngồi xổm, tay cầm sợi dây buộc thau. Nó không nhìn sang cô.

Cô nhìn ra rìa làng, chỗ cái bè ngoài cùng, nơi cái máy may nằm dưới mái hiên, phủ tấm bạt. Bà Hai Chỉ không thấy đâu. Có mùi khói nhang, mỏng, đi theo gió ra xa.

Cô nhìn lên phía bè ông Tư Nón, nơi dây cờ nhỏ nhiều màu đã được tháo xuống, cuộn lại trên một cây sào. Hàng dép guốc không còn ở thềm. Sau lục bình, cái bạt xanh bị gió thổi phồng lên rồi xẹp xuống.

Bốn nhà. Cô đếm lại, bằng ngón cái chạm từng ngón. Bốn.

Cô biết trong cả bốn nhà đều có một chỗ sát vách. Cô biết trong cả bốn nhà, giờ này, nồi cơm đang bắc lên. Người ta nấu như người ta nấu mỗi sáng, và sẽ múc ra một chén thừa với cùng một cái động tay.

Cô biết, và không có gì để làm với cái biết đó. Bà Tám chưa từng hỏi nhà cô. Nhà cô chưa từng hỏi bà Tám. Ông Tư Nón chưa từng nói với ông Bảy Cạn, và ông Bảy Cạn chưa từng nói với bà Hai Chỉ.

Năm thứ hai cô thấy vậy. Năm thứ nhất cô cứ tưởng chỉ có nhà mình.

Cô vào nhà, lấy cái ang nước, bưng ra mé trước, đổ một nửa xuống sàn cho mát và để nửa kia lại. Nước chảy theo ván, theo cái nghiêng, về phía trái, vô cái khe giữa thùng phuy. Cô đếm: chảy hết trong mười tám nhịp thở.

Mười tám. Nhanh hơn hồi tháng sáu một chút.

Cô ngồi lại cạnh cọc đo, hai chân thõng xuống mé ngoài, gót chân chạm mặt nước lạnh. Gió tạt vô mặt, ướt, hơi tanh. Cô sờ cái khăn trong túi áo, cái khăn rằn chàm chị Ba cho, rồi để nó nằm yên trong túi.

Ngoài kia, một chiếc ghe gạo chạy ngược gió, chậm, máy ghe khục khặc. Người trên ghe đội nón, không ngoái đầu. Nước lùa theo, và cả hàng bè nghiêng thêm một chút, rồi trở lại.

Cô không hỏi. Cô không hỏi ông Chín nữa, không hỏi bà Tám, không hỏi má. Hồi tháng sáu cô còn hỏi. Giờ cô biết câu trả lời nào cũng sẽ là một câu về giá gạo, một câu về cái lưới, một câu về cái bánh bò.

Cô đếm. Cô đếm cọc, cô đếm bè, cô đếm ngấn trên cọc đo. Mười vạch sơn đỏ đã bạc chìm dưới nước, vạch thứ mười một còn trên khô, cách mặt nước chừng hai gang.

Gió lên một nấc. Cái bè rung, và thanh ván kê kêu một tiếng khô, rồi đứng yên. Cô giữ nó bằng gót chân. Lát sau gió hạ.

Cô ngồi im tới khi mồ hôi sau gáy khô. Ở mé bên kia sàn, con cá lóc trong lồng quẫy một cái, đuôi đập vô thành tre, rồi nằm im. Cô đếm lồng: ba con. Cô đếm lại: ba.

Cô đứng dậy, đi quanh sàn một vòng, đạp thử từng góc.

Cô vào bếp, thấy nồi cơm sáng má chưa đụng, nắp úp còn ấm. Cô kéo cái chiếu cuộn sát cột cho khỏi ướt, rồi trở ra. Hai góc phải chắc. Góc sau bên trái còn hở, hở bằng bề dày một ngón tay, đủ để thấy nước phía dưới lấp lánh.

Cô đi vòng ra sau, lấy thanh ván nhỏ cuối cùng, cái cô để dành, cái hơi cong. Cô vuốt nó một lần dọc theo thớ gỗ, rồi quỳ xuống sàn bên trái.

Cô đặt thanh ván cuối vào chỗ trống.